Με σκληρή γλώσσα και σαφές πολιτικό μήνυμα, η Εύξεινος Λέσχη Ευρωπαίων Πολιτών επανέρχεται στο προσκήνιο με ανακοίνωση που εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη (12/02/2026), με αφορμή τη δήλωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα, μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, περί ανάγκης «να διαφυλάξουμε την παρακαταθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Κεμάλ Ατατούρκ» για να εμπεδωθεί η ειρήνη στην περιοχή.
Η Λέσχη χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη αναφορά αποκομμένη από την ιστορική αλήθεια, υποστηρίζοντας ότι προσβάλλει τη μνήμη των θυμάτων της περιόδου 1914-1923 και «ακυρώνει στην πράξη» – όπως επισημαίνει – την ομόφωνη απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 1994 της Βουλής των Ελλήνων που αναγνώρισε ως Γενοκτονία τα εγκλήματα σε βάρος του Ελληνισμού του Πόντου και καθιέρωσε την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης.
Επιστολή από 9 Φεβρουαρίου: «Τι διεκδικούμε από την Τουρκία»
Στην ανακοίνωση υπενθυμίζεται πως η Εύξεινος Λέσχη είχε αποστείλει ήδη από τις 09/02/2026 επιστολή προς τον πρωθυπουργό και τους αρχηγούς των κομμάτων με τίτλο «ΤΙ ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ», παραθέτοντας – όπως σημειώνει – τεκμηριωμένες θέσεις και προτάσεις. Όπως καταγγέλλεται, απαντήσεις υπήρξαν από κόμματα της αντιπολίτευσης, όχι όμως από τον πρωθυπουργό και τους συνεργάτες του, ενώ υποστηρίζεται ότι κανένα από τα σημεία που τέθηκαν δεν εντάχθηκε στην ατζέντα του διαλόγου με την Άγκυρα.
Στον πυρήνα των αιτημάτων της Λέσχης βρίσκονται τέσσερις βασικοί άξονες:
-
Κάλεσμα προς την Τουρκία να συμβιβαστεί με το παρελθόν της, να αναγνωρίσει τις διώξεις 1914-1923 ως πράξεις Γενοκτονίας και να ζητήσει συγγνώμη.
-
Διάσωση και ανάδειξη της ταυτότητας των ελληνοχριστιανικών μνημείων στον ιστορικό Πόντο, με ειδική αναφορά στην Αγία Σοφία Τραπεζούντας και την επαναλειτουργία της ως μουσείου.
-
Επιστροφή κειμηλίων της Ιεράς Μονής Παναγίας Σουμελά και έκθεσή τους εντός της ανακαινισμένης μονής.
-
Άνοιγμα ελληνικού προξενείου στην Τραπεζούντα, με επίκληση της παρουσίας ποντιόφωνων μουσουλμάνων και κρυπτοχριστιανών που – όπως αναφέρεται – αναζητούν την ταυτότητά τους.
«Ο Κεμαλισμός είναι ρατσισμός» – Η βαριά ιστορική κατηγορία
Η ανακοίνωση ανεβάζει τους τόνους, υποστηρίζοντας ότι ο κεμαλισμός συνιστά μορφή ρατσισμού και ότι, για να εδραιωθεί το τουρκικό κράτος «στο έδαφος αυτοχθόνων λαών», προχώρησε σε γενοκτονικές πρακτικές. Παράλληλα, συνδέει την κεμαλική περίοδο με τη ναζιστική ιδεολογία, υποστηρίζοντας πως το «παράδειγμα» της Τουρκίας λειτούργησε ως πρότυπο για τον Χίτλερ και το Τρίτο Ράιχ, σε ό,τι αφορά την “εθνική ομοιογένεια” μέσω βίας και εκκαθαρίσεων.
Αιχμή και για Γιαϊλαλή: «Πράξη καλής θέλησης προς το καθεστώς Ερντογάν»
Στο ίδιο κείμενο, η Εύξεινος Λέσχη συνδέει πολιτικά τη δήλωση περί «παρακαταθήκης Κεμάλ» με μια δεύτερη εξέλιξη της ίδιας ημέρας: την απόφαση – όπως αναφέρει – της αρμόδιας επιτροπής ασύλου του Υπουργείου Μετανάστευσης για απόρριψη αιτήματος ασύλου και προώθηση διαδικασίας έκδοσης στην Τουρκία του Βασίλη-Γιάννη Γιαϊλαλή, ακτιβιστή ποντιακής καταγωγής (με αναφορά και στο βαπτιστικό όνομα «Ελευθέριος Παρχαρίδης»). Η Λέσχη χαρακτηρίζει την υπόθεση βαρύ πολιτικό και ηθικό ολίσθημα, ιδίως σε μια χώρα που – όπως σημειώνει – η κυβέρνηση «συλλαμβάνει και φυλακίζει κάθε αντίθετη και δημοκρατική φωνή».
«Καλή γειτονία δεν χτίζεται ούτε με καρσιλαμά ούτε με ιμάμ μπαϊλντί»
Το κείμενο της Λέσχης επιμένει ότι η ειρήνη στην περιοχή δεν μπορεί να στηριχθεί στην «παρακαταθήκη» ενός προσώπου που, όπως υποστηρίζει, συνδέεται με πολιτικές γενοκτονίας. Με καυστική φράση, απορρίπτει την ιδέα μιας «εξομάλυνσης» που περιορίζεται σε πολιτισμικά στερεότυπα και τουριστική κινητικότητα, κάνοντας λόγο για «καρσιλαμά και ιμάμ μπαϊλντί» ως άλλοθι, αντί ουσίας.
Τα «απλά βήματα καλής θέλησης» που προτείνουν
Η Λέσχη καταλήγει με μια λίστα συγκεκριμένων κινήσεων που θεωρεί ελάχιστη βάση για να αποδειχθεί αλλαγή στάσης της Τουρκίας:
-
αποχώρηση στρατού και εποίκων από την Κύπρο
-
αναγνώριση γενοκτονιών σε βάρος Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου
-
επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής Χάλκης
-
επαναφορά της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας ως μουσεία
-
επαναφορά της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας ως μουσείου
-
έκθεση των κειμηλίων της Σουμελά στην ανακαινισμένη μονή και άδειες λειτουργίας κάθε 15Αύγουστο
-
τερματισμός υπερπτήσεων/παραβιάσεων στο Αιγαίο
-
άρση του casus belli
Η αναφορά Χαραλαμπίδη και το «τουρκικό πρόβλημα»
Στο κλείσιμο, η ανακοίνωση επικαλείται παλαιότερες επισημάνσεις του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, προβάλλοντας τη θέση ότι δεν υπάρχει ξεχωριστά «Κυπριακό», «Αιγαίο» ή «Θράκη», αλλά ένα ενιαίο «τουρκικό πρόβλημα» που, κατά τη Λέσχη, πρέπει να αντιμετωπιστεί με βάση τις αρχές των ευρωπαϊκών δημοκρατιών και όχι με «υποχωρήσεις, παραχωρήσεις και στρατικοποιήσεις».
Η ουσία της παρέμβασης είναι καθαρή: η Εύξεινος Λέσχη Ευρωπαίων Πολιτών ζητά η ελληνοτουρκική προσέγγιση να μη γίνεται με φράσεις που “γλυκαίνουν” την εικόνα της Άγκυρας, αλλά με ιστορική μνήμη, πολιτική συνέπεια και συγκεκριμένες απαιτήσεις. Γιατί, όπως τονίζεται, «αλλοίμονό μας» αν η ειρήνη επιχειρείται να οικοδομηθεί πάνω σε παρακαταθήκες που, για μεγάλο μέρος του ελληνισμού, παραπέμπουν σε τραύμα και όχι σε συμφιλίωση.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
