Άρθρο του Χαράλαμπου Ναβροζίδη
Από τη Γενοκτονία, στις λευκές πορείες θανάτου.
Από τα Αμελέ Ταμπουρού, τα τάγματα εργασίας, στον Γολγοθά της προσφυγιάς.
Και από εκεί, στα σαπιοκάραβα του ξεριζωμού, με μια πατρίδα να χάνεται πίσω τους και μια καινούργια ζωή να πρέπει να χτιστεί από το μηδέν, πάνω στις πέτρες.
Η πορεία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Καππαδοκίας, των Αρμενίων και των Ασσυρίων έχει κοινές, τραγικές σελίδες.
Διωγμοί. Εκτοπίσεις. Τάγματα εργασίας. Πορείες θανάτου. Σφαγές. Ξεριζωμός.
Κοινός και ο μηχανισμός που οδήγησε σε αυτή την τραγωδία: οι ακραίες, κατασταλτικές πολιτικές των Νεότουρκων και στη συνέχεια, η κεμαλική πολιτική που ολοκλήρωσε τον βίαιο μετασχηματισμό της Μικράς Ασίας.
Η ιστορική αυτή πορεία άφησε το αποτύπωμά της και στην Ευρώπη που ακολούθησε. Ο ιστορικός Stefan Ihrig, στο βιβλίο του Atatürk in the Nazi Imagination, καταγράφει ότι ο Κεμάλ αποτέλεσε πρότυπο για τον Χίτλερ και για κύκλους του ναζιστικού κινήματος. Παράλληλα, ο κεμαλιστής δημοσιογράφος Φαλίχ Ριφκί Ατάι, στο βιβλίο του Çankaya, αποδίδει στον Χίτλερ τη χαρακτηριστική φράση ότι ο Μουσολίνι ήταν ο πρώτος μαθητής και ο ίδιος ο δεύτερος μαθητής του Κεμάλ.
(Stefan Ihrig, Atatürk in the Nazi Imagination, Harvard University Press, 2014· Falih Rıfkı Atay, Çankaya).
Όμως εμείς σήμερα στεκόμαστε πρώτα απ’ όλα στη Μνήμη.
Τιμούμε εκείνους που χάθηκαν και κρατάμε ζωντανή την ιστορία τους μέσα από την έρευνα, τα βιβλία, τη λαογραφία, τις παραδόσεις, τη γαστρονομία, τη μουσική και τους χορούς μας.
Γιατί τίποτα δεν χάθηκε.
Πλανάται όποιος πιστεύει ότι ο ξεριζωμός κατάφερε να σβήσει έναν πολιτισμό χιλιάδων ετών.
Η μνήμη έγινε φλόγα που περνά από γενιά σε γενιά, μας ενώνει και μας δίνει τη δύναμη να παραδώσουμε τη σκυτάλη στα παιδιά μας.
Εδώ, στην Κω, στη νέα πατρίδα χιλιάδων ανθρώπων από την Αλικαρνασσό και τον Γέροντα, σε έναν τόπο που υποδέχθηκε και αγκάλιασε χιλιάδες ξεριζωμένους από την απέναντι μικρασιατική γη, το μήνυμα παραμένει ζωντανό.
Μικρασιάτες, Πόντιοι, Καππαδόκες, Αρμένιοι και Ασσύριοι κουβαλούν κοινές πληγές και κοινή μνήμη.
Μια μνήμη που δεν μας χωρίζει.
Μας ενώνει.
Και όσο η μνήμη περνά από γενιά σε γενιά, ο ξεριζωμός δεν πέτυχε τον τελευταίο του στόχο: να μας κάνει να ξεχάσουμε ποιοι είμαστε και από πού ερχόμαστε.
«Είμαστε όλοι Μικρασιάτες» είναι, λοιπόν, το μήνυμά μας για αυτές τις μέρες.
Δεν ξεχνάμε. Τιμούμε. Και συνεχίζουμε.
Πηγές Φωτογραφιών:
Ο Χαράλαμπος Ναβροζίδης είναι Αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Ανάπτυξης Νοτίου Αιγαίου και Πρόεδρος του Σύλλογος Ποντίων Κω «Ο Ξενιτέας» από το 2019.
Ασχολείται ενεργά με την ανάδειξη της Ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο την υπεύθυνη και τεκμηριωμένη ενημέρωση για ζητήματα που αφορούν τον Πόντο και τον σύγχρονο Ελληνισμό.
Ως Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Κω «Ο Ξενιτέας», υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες της κατασκευής και τοποθέτησης του αγάλματος για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στην πόλη της Κως, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της συλλογικής συνείδησης. Παράλληλα, από την ίδια θέση, μεριμνά για τη διοργάνωση δεκάδων εκδηλώσεων, ημερίδων και πολιτιστικών δράσεων κάθε χρόνο.
Η δράση του γύρω από ζητήματα ιστορικής μνήμης έχει τύχει σχολιασμού και εκτός ελληνικού δημόσιου λόγου.
Είναι ένας εκ των συνιδρυτών του PontosVoice.com.