Ένας τόπος της Μαύρης Θάλασσας που κουβαλά μνήμες αιώνων, ελληνική μυθολογία, αρχαιολογικά κατάλοιπα και ισχυρό ορθόδοξο αποτύπωμα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια σημαντική διαδικασία διεθνούς αναγνώρισης.
Ο Μητροπολιτικός Δήμος Ορντού ανακοίνωσε ότι ξεκινά την προετοιμασία φακέλων για την ένταξη των Ιστορικών Κατοικιών του Ορντού και το περίφημο Ακρωτήριο του Ιάσονα, το σημερινό Yason Burnu – στον Προσωρινό Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με ξεχωριστό ενδιαφέρον για τον ελληνισμό του Εύξεινου Πόντου, καθώς το Ακρωτήριο Ιασόνειον δεν αποτελεί απλώς ένα από τα ομορφότερα φυσικά τοπία της σημερινής Τουρκίας. Το όνομά του είναι δεμένο με τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες, ενώ στο ακρωτήριο δεσπόζει μέχρι σήμερα η πέτρινη ορθόδοξη εκκλησία που ανεγέρθηκε σύμφωνα από τους Έλληνες και Γεωργιανούς κατοίκους της περιοχής τον 19ο αιώνα.
Γκιουλέρ: «Μεταφέρουμε την κληρονομιά του Ορντού στον κόσμο»
Την πρωτοβουλία ανακοίνωσε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 ο δήμαρχος του Μητροπολιτικού Δήμου Ορντού, Δρ. Μεχμέτ Χιλμί Γκιουλέρ, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η προστασία, διατήρηση και διεθνής προβολή της ιστορικής, πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της περιοχής. Γνωστοποίησε ότι θα εκπονηθούν ειδικά προγράμματα τόσο για τα ιστορικά σπίτια της Ορντού όσο και για το Ακρωτήριο του Ιάσονα, με στόχο τη διεθνή προβολή και προστασία τους. Το ακρωτήριο χαρακτηρίζεται επισήμως αρχαιολογικός και φυσικός προστατευόμενος χώρος.
«Προετοιμάζουμε τα έργα για την ένταξη των Ιστορικών Σπιτιών του Ορντού και του Ακρωτηρίου Γιασόν στον Προσωρινό Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO», δήλωσε.
Η ίδια η ονομασία του ακρωτηρίου οδηγεί βαθιά στην ελληνική μυθολογία.
Το Ιασόνειον συνδέεται με τον Ιάσονα, αρχηγό των Αργοναυτών, και την περίφημη εκστρατεία τους προς την Κολχίδα για την απόκτηση του Χρυσόμαλλου Δέρατος.
Σύμφωνα με την παράδοση που διασώζεται για την περιοχή, η Αργώ, κατευθυνόμενη προς την ανατολική Μαύρη Θάλασσα, προσέγγισε το συγκεκριμένο ακρωτήριο και οι Αργοναύτες αποβιβάστηκαν εκεί.
Η σύνδεση αυτή δεν αποτελεί απλώς έναν μύθο. Η ίδια η Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού του Ορντού παρουσιάζει το Ακρωτήριο Γιασόν ως έναν από τους τόπους με τους οποίους συνδέεται το ταξίδι των Αργοναυτών προς την Κολχίδα και το Χρυσόμαλλο Δέρας.
Από την αρχαιότητα μέχρι την ορθόδοξη παρουσία
Η ιστορία του ακρωτηρίου δεν περιορίζεται όμως μόνο στον μύθο.
Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί κατάλοιπα αρχαίων λιμενικών εγκαταστάσεων και άλλων κατασκευών που μαρτυρούν τη μακρόχρονη χρήση του σημείου από ναυτικούς και εμπορικά πλοία.
Πρόσφατες αναφορές μάλιστα κάνουν λόγο για ίχνη αρχαίου λιμανιού ηλικίας περίπου 2.300 ετών.
Η γεωγραφική θέση του ακρωτηρίου εξηγεί σε μεγάλο βαθμό αυτή τη συνεχή ανθρώπινη παρουσία. Η χερσόνησος προβάλλει μέσα στον Εύξεινο Πόντο και δημιουργεί φυσικό σημείο προσέγγισης για πλοία που κινούνταν κατά μήκος των νότιων ακτών της Μαύρης Θάλασσας.
Η ελληνική εκκλησία του 1868
Στο άκρο της μικρής χερσονήσου σώζεται μέχρι σήμερα η πέτρινη εκκλησία που ανεγέρθηκε τον 19ο αιώνα από Ρωμιούς και Γεωργιανούς της περιοχής. Ακαδημαϊκή μελέτη για το μνημείο χρονολογεί την κατασκευή της στο 1868, ενώ τουρκικές διοικητικές πηγές χρησιμοποιούν και τη χρονολογία 1869.
Το μνημείο διαθέτει τρία κλίτη, δύο σειρές κιόνων και ιδιαίτερη λιθοδομή, ενώ διατηρείται σε απόσταση λίγων μόλις μέτρων από τη Μαύρη Θάλασσα.
Μετά την αποχώρηση του ελληνικού πληθυσμού κατά την περίοδο της ανταλλαγής των πληθυσμών, το κτίσμα εγκαταλείφθηκε για δεκαετίες. Το 2004 αναστηλώθηκε, τέθηκε υπό προστασία και άνοιξε για τους επισκέπτες, αποκτώντας ξανά κεντρική θέση στην εικόνα του ακρωτηρίου.
Η επίσημη τουρκική πολιτιστική πύλη σημειώνει μάλιστα ότι πρόκειται για τη μοναδική χερσόνησο κατά μήκος της ακτογραμμής της Μαύρης Θάλασσας στην Τουρκία που διαθέτει εκκλησία, γεγονός που προσδίδει στο μνημειακό σύνολο ακόμη μεγαλύτερη ιδιαιτερότητα.
Ο φάρος, τα αρχαία λιμάνια και η θάλασσα του Πόντου
Δίπλα στην εκκλησία δεσπόζει ο φάρος του ακρωτηρίου, συμπληρώνοντας μία εικόνα που παραπέμπει στη μακραίωνη σχέση του σημείου με τη ναυσιπλοΐα.
Κάτω και γύρω από τη χερσόνησο διατηρούνται αρχαιολογικά ίχνη που συνδέονται με παλαιότερες λιμενικές και παραγωγικές δραστηριότητες. Οι έρευνες στην ευρύτερη περιοχή έχουν εντοπίσει ακόμη στοιχεία κεραμικής παραγωγής και εμπορίου, ενισχύοντας την εικόνα ενός τόπου που δεν ήταν απομονωμένος, αλλά ενταγμένος στα δίκτυα επικοινωνίας και εμπορίου του αρχαίου Εύξεινου Πόντου.
Αυτή ακριβώς η συνύπαρξη φυσικού λιμανιού, αρχαιολογικών καταλοίπων, μυθολογικής παράδοσης και χριστιανικού μνημείου αποτελεί και ένα από τα ισχυρότερα στοιχεία της ιδιαιτερότητας του Ιασονείου.
Από τον Ιάσονα στον σύγχρονο τουρισμό
Σήμερα το Ακρωτήριο Γιασόν αποτελεί έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους τουριστικούς προορισμούς του Ορντού.
Το τοπίο είναι ιδιαίτερα γνωστό για τα ηλιοβασιλέματα πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα, ενώ η γεωγραφία της χερσονήσου επιτρέπει κατά τους θερινούς μήνες τη θέα τόσο της ανατολής όσο και της δύσης του ήλιου.
Η πέτρινη εκκλησία, ο φάρος, τα βράχια και η θάλασσα έχουν καταστήσει το σημείο ένα από τα πλέον φωτογραφημένα τοπία της περιοχής.
Πίσω όμως από τη σύγχρονη τουριστική εικόνα βρίσκεται ένα πολύ βαθύτερο ιστορικό στρώμα: ο μύθος των Αργοναυτών, οι αρχαίες θαλάσσιες διαδρομές του Εύξεινου Πόντου, η μακραίωνη παρουσία ελληνικών κοινοτήτων και η ορθόδοξη παράδοση της περιοχής.
Τα ιστορικά σπίτια του Τασμπάσι στον ίδιο φάκελο διεθνούς ανάδειξης
Η προσπάθεια του Δήμου Ορντού δεν περιορίζεται στο Ιασόνειον.
Η δημοτική αρχή προχωρά παράλληλα στην επιστημονική μελέτη των ιστορικών κατοικιών της πόλης, ιδιαίτερα στη συνοικία Τασμπάσι, προκειμένου να συνταχθεί ξεχωριστό σχέδιο υποψηφιότητας για τον Προσωρινό Κατάλογο της UNESCO.
Πρόκειται για κτίσματα που αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της παλαιότερης αστικής αρχιτεκτονικής του Ορντού και διασώζουν την εικόνα μιας άλλης εποχής της πόλης.
«Εξετάζουμε τα ιστορικά σπίτια και τα μοναδικά παραδείγματα αστικής αρχιτεκτονικής της πόλης μας, ιδιαίτερα στο Τασμπάσι, μέσα από επιστημονικές μελέτες», ανέφερε ο Γκιουλέρ.
Ο δήμαρχος Ορντού περιέγραψε την πρωτοβουλία ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας προστασίας και διεθνούς προβολής της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
«Ο στόχος μας είναι πολύ σαφής: να κάνουμε ισχυρά βήματα στην πορεία προς την Παγκόσμια Κληρονομιά της UNESCO προστατεύοντας τον ιστορικό, πολιτιστικό και φυσικό πλούτο του Ορντού», δήλωσε.
Και συμπλήρωσε:
«Προστατεύουμε την ιστορία μας, διαφυλάσσουμε τις αξίες μας και μεταφέρουμε την κληρονομιά του Ορντού στο μέλλον και στον κόσμο».
Από τον Ιάσονα και την Αργώ μέχρι την ελληνική εκκλησία του 19ου αιώνα, το Ακρωτήριο Ιασόνειον αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα της πολυστρωματικής ιστορικής κληρονομιάς της Μαύρης Θάλασσας.
