Η Άλωση της Τριπολιτσάς το 1821 επανέρχεται συστηματικά στον επίσημο τουρκικό λόγο κάθε φορά που η Αθήνα και ο ποντιακός ελληνισμός θέτουν το ζήτημα της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Οι επίσημες ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών δείχνουν ξεκάθαρα το μοτίβο. Η Άγκυρα απορρίπτει σταθερά τις ελληνικές αναφορές στη Γενοκτονία των Ποντίων ως «αβάσιμες», «φανταστικές» ή ασύμβατες με τα ιστορικά γεγονότα και επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση σε πράξεις που αποδίδει στην ελληνική πλευρά, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Τριπολιτσά.
Στην επίσημη ανακοίνωση της 19ης Μαΐου 2026, το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι η Ελλάδα προβάλλει «ισχυρισμούς περί Πόντου» χωρίς νομική βάση, τους οποίους, κατά την τουρκική θέση, χρησιμοποιεί για να «καλύψει» την ήττα της Μικρασιατικής Εκστρατείας και εγκλήματα που αποδίδονται στον ελληνικό στρατό. Στην ίδια ανακοίνωση, η Άγκυρα κάλεσε τις ελληνικές αρχές να αναγνωρίσουν όσα η ίδια χαρακτηρίζει «βίαια εγκλήματα κατά Τούρκων και άλλων εθνοτικών ομάδων», αρχίζοντας ρητά από την Τριπολιτσά του 1821.
Ανάλογη διατύπωση είχε χρησιμοποιήσει και το 2025, όταν το τουρκικό ΥΠΕΞ χαρακτήρισε «παραληρηματικές» τις ελληνικές δηλώσεις για τη Γενοκτονία των Ποντίων, μίλησε για «φανταστικούς ισχυρισμούς» που, κατά την Άγκυρα, αποσκοπούν στη δυσφήμιση του τουρκικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας και κάλεσε και τότε την Ελλάδα να «θυμηθεί» τις πράξεις βίας του 1821, ξεκινώντας από την Τριπολιτσά.
Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται και παλαιότερα. Στην ανακοίνωση της 19ης Μαΐου 2022, το τουρκικό ΥΠΕΞ απέρριπτε κατηγορηματικά τις αναφορές στη Γενοκτονία των Ποντίων και συνέδεε ξανά το θέμα με την Τριπολιτσά, καλώντας όσους διατυπώνουν σχετικές κατηγορίες κατά της Τουρκίας να θυμηθούν τις «ωμότητες» που, σύμφωνα με την τουρκική αφήγηση, διαπράχθηκαν εναντίον Τούρκων και άλλων θρησκευτικών ή εθνοτικών ομάδων το 1821.
Επομένως, πρόκειται για μια επαναλαμβανόμενη γραμμή επιχειρηματολογίας: όταν τίθεται το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, η τουρκική πλευρά απορρίπτει τον χαρακτηρισμό και μεταφέρει αμέσως τη συζήτηση σε διαφορετικά ιστορικά γεγονότα, επιχειρώντας να παρουσιάσει την Ελλάδα όχι ως πλευρά που ζητά αναγνώριση εγκλημάτων εναντίον χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά ως κατηγορούμενη για δικές της πράξεις βίας.
Η τουρκική προπαγάνδα χρησιμοποιεί συστηματικά την Άλωση της Τριπολιτσάς (Σεπτέμβριος 1821) ως εργαλείο ιστορικής αντιστροφής και σχετικοποίησης εναντίον της ελληνικής προσπάθειας διεθνούς αναγνώρισης της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού.
Κάθε χρόνο, ανήμερα της Ημέρας Μνήμης… pic.twitter.com/2067g1zqet— Νίκος Μιχαηλίδης (@NikosMichailid4) September 23, 2026
Ο Νίκος Μιχαηλίδης επανέφερε το ζήτημα σχολιάζοντας ανάρτηση του Τούρκου αναλυτή και πρώην πολιτικού Suat Kınıklıoğlu, ο οποίος είχε τοποθετηθεί για τα γεγονότα της Τριπολιτσάς.
Ο Kınıklıoğlu δεν είναι άγνωστο πρόσωπο στην τουρκική πολιτική σκηνή. Υπήρξε βουλευτής του AKP από το 2007 έως το 2011, εκπρόσωπος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και αντιπρόεδρος του κυβερνώντος τότε κόμματος για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Αποχώρησε από το AKP το 2012 και έκτοτε έχει εξελιχθεί σε επικριτή του κόμματος και της κυβέρνησης Ερντογάν.
Ο Μιχαηλίδης, ωστόσο, απορρίπτει την ιδέα ότι η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία αποτελεί απλώς μια εναλλακτική ανάγνωση της Ιστορίας. Σε ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβασή του έγραψε ότι η κατηγορία των Τούρκων κατά των Ελλήνων για γενοκτονία αντιστρέφει, κατά την άποψή του, τη σχέση θύτη και θύματος.
Όπως χαρακτηριστικά υποστήριξε, είναι σαν «Αγγλοαμερικανοί έποικοι να κατηγορούν τους αυτόχθονες Αμερικανούς ότι διέπραξαν γενοκτονία εναντίον τους».
Ο Έλληνας ανθρωπολόγος προχώρησε ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία αποτελεί ίσως τη μοναδική περίπτωση διαδόχου αυτοκρατορίας που όχι μόνο αρνείται να αναγνωρίσει εγκλήματα εναντίον των πρώην χριστιανικών υπηκόων της, αλλά επιχειρεί, όπως αναφέρει, να κατηγορήσει εκ των υστέρων πληθυσμούς που εξεγέρθηκαν κατά της οθωμανικής εξουσίας διεκδικώντας την ελευθερία τους.
Κατά τον Μιχαηλίδη, αυτή ακριβώς η αντιστροφή βρίσκεται στον πυρήνα της σύγχρονης τουρκικής ιστορικής πολιτικής: η συζήτηση μετακινείται από τις διώξεις, τις εκτοπίσεις και τις μαζικές απώλειες χριστιανικών πληθυσμών κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο και τα πρώτα χρόνια του κεμαλικού κινήματος, σε πράξεις βίας που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Turks accusing Greeks of genocide is like Anglo-American immigrant settlers accusing Native Americans of committing genocide against them. Turkey is perhaps the only heir of an empire that not only refuses to recognize the crimes it committed against its former Christian… pic.twitter.com/p7R2OolMBC
— Νίκος Μιχαηλίδης (@NikosMichailid4) September 25, 2026
Η 19η Μαΐου στο επίκεντρο
Για τον ποντιακό ελληνισμό, η 19η Μαΐου αποτελεί Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας. Για το τουρκικό κράτος, αντίθετα, είναι η ημερομηνία κατά την οποία ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα το 1919, γεγονός που η επίσημη τουρκική ιστοριογραφία θεωρεί αφετηρία του «Πολέμου της Ανεξαρτησίας».
Αυτό δημιουργεί μια ευθεία σύγκρουση ιστορικών αφηγήσεων.
Η Τουρκία υποστηρίζει ότι η ελληνική αναφορά στη Γενοκτονία επιχειρεί να δυσφημίσει την ιδρυτική περίοδο του κεμαλικού κράτους. Η ελληνική πλευρά και οι ποντιακοί φορείς, αντίθετα, αντιμετωπίζουν τα γεγονότα ως μέρος της συστηματικής εξόντωσης και εκρίζωσης του ελληνικού πληθυσμού του Πόντου.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στην ανακοίνωση του 2026 η Άγκυρα διαμαρτυρήθηκε ακόμη και για την ένταξη της μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων στην ελληνική εκπαίδευση, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διευρύνει «αβάσιμες κατηγορίες» και τις διδάσκει πλέον σε μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Η Τριπολιτσά ως εργαλείο αντιπερισπασμού
Το ουσιαστικό ζήτημα που θέτει η παρέμβαση Μιχαηλίδη δεν είναι αν στην Ελληνική Επανάσταση σημειώθηκαν πράξεις βίας εναντίον μουσουλμανικών και άλλων πληθυσμών – γεγονός που αποτελεί αντικείμενο ιστορικής έρευνας.
Το κρίσιμο σημείο είναι γιατί η Τριπολιτσά του 1821 επιστρατεύεται από την επίσημη τουρκική διπλωματία όταν η συζήτηση αφορά γεγονότα που συνέβησαν σχεδόν έναν αιώνα αργότερα στον Πόντο.
Η χρονική απόσταση και το διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο καθιστούν σαφές ότι η επίκληση της Τριπολιτσάς λειτουργεί κυρίως ως απάντηση στην ελληνική διεκδίκηση διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας και ως μέσο μετατόπισης του δημόσιου διαλόγου από τις διώξεις των Ποντίων στη βία της Ελληνικής Επανάστασης.
Αυτό ακριβώς περιγράφει ο Νίκος Μιχαηλίδης ως ιστορική αντιστροφή: αντί η συζήτηση να παραμένει στα συγκεκριμένα γεγονότα, στις πηγές και στις ευθύνες της περιόδου 1914–1923, η τουρκική επιχειρηματολογία ανοίγει έναν διαφορετικό ιστορικό φάκελο, επιχειρώντας να συμψηφίσει γεγονότα διαφορετικών εποχών.
Και όπως αποδεικνύουν οι ίδιες οι ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, η Τριπολιτσά δεν εμφανίζεται περιστασιακά σε αυτή τη ρητορική. Έχει μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενο σημείο αναφοράς της επίσημης τουρκικής απάντησης όταν τίθεται το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
