Στενάζει η αμερικανική μεσαία τάξη έπειτα από πέντε χρόνια πληθωρισμού

Newsroom 22.11.2025 • 09:10

Η μεσαία τάξη των ΗΠΑ αισθάνεται εξουθενωμένη. Επειτα από σχεδόν πέντε χρόνια επίμονου πληθωρισμού, πολλοί εργαζόμενοι που πίστευαν ότι η ποιότητα της ζωής τους θα βελτιωθεί, βλέπουν το κόστος για βασικά αγαθά και υπηρεσίες να είναι σήμερα 25% υψηλότερο –κατά μέσον όρο– από ό,τι ήταν το 2020. Αυτή η διαρκής οικονομική πίεση έχει εξαντλήσει τα νοικοκυριά, αναγκάζοντάς τα να υιοθετήσουν ανακλαστικά λιτότητας που μέχρι πρότινος ήταν χαρακτηριστικά των χαμηλόμισθων. Οπως λέει στη WSJ η Χόλι Φρου, διευθύντρια επικοινωνίας κολεγίου με οικογενειακό εισόδημα 135.000 δολάρια: «Η ζωή φαινόταν πιο εύκολη πριν από ενάμιση χρόνο. Περιμένουμε να δούμε το φως στο τούνελ». Η λεγόμενη μεσαία τάξη (οι άνθρωποι δηλαδή με οικογενειακό εισόδημα από 66.666 έως και 200.000 δολάρια, σύμφωνα με το Pew Research Center) αισθάνεται πιεσμένη. Αναζητά ευκαιρίες και ξοδεύει πολύ πιο προσεκτικά, καθώς το σοκ του κόστους ζωής επηρεάζει τόσο τα οικονομικά όσο και τις προοπτικές για το μέλλον της χώρας.

Αυτή η αλλαγή συμπεριφοράς είναι εμφανής και στις εταιρικές εκθέσεις κερδών. Η αλυσίδα ταχυφαγείων Wingstop ανέφερε ότι πλέον και οι πελάτες μεσαίου εισοδήματος –όπως οι χαμηλόμισθοι– έχουν μειώσει τις αγορές τους. Η Target κατέγραψε πτώση πωλήσεων, καθώς οι πελάτες της ξοδεύουν με προσοχή για είδη διακόσμησης και ένδυση, «ψαλιδίζοντας» τα μη απαραίτητα προϊόντα. Ενώ αντίθετα, η Walmart κατέγραψε ισχυρές πωλήσεις, καθώς οι καταναλωτές από όλες τις εισοδηματικές ομάδες στρέφονται στον μεγαλύτερο όμιλο λιανεμπορίου παγκοσμίως, αναζητώντας ευκαιρίες. Η προσπάθεια των καταναλωτών όμως να συμβαδίσουν με τις υψηλότερες τιμές μοιάζει ολοένα και πιο δύσκολη. Η Τέρι Κοπ, διαχειρίστρια σε μία συναγωγή στο Κονέκτικατ, και ο σύζυγός της –με οικογενειακό εισόδημα 115.000 δολαρίων– έχουν φτάσει στο σημείο να μειώνουν την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος για να εξοικονομήσουν χρήματα. Φέτος τα Χριστούγεννα σκέφτονται να στείλουν σε φίλους και συγγενείς πέτρες ζωγραφισμένες στο χέρι και να μην ψωνίσουν δώρα για πρώτη φορά, ενώ οι μεγαλύτερες διακοπές τους, ένα οδικό ταξίδι στο Μέιν, καλύφθηκαν κυρίως με τα μετρητά που έλαβαν από ένα πρόγραμμα επιβράβευσης αγορών.

Ιαπωνία: Πακέτο μέτρων 135 δισ. δολ. για την ακρίβεια

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Χόλι Φρου, η οποία μεγαλώνει μόνη της ένα 3χρονο παιδί, αποφάσισε να παραλείψει την οδοντιατρική ασφάλιση, ενώ υποβάθμισε την ασφαλιστική κάλυψη κατοικίας της για να μειώσει τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα. Κάνει μάλιστα και δεύτερη δουλειά, έχοντας αναλάβει τη διαχείριση σε ένα ενοικιαζόμενο ακίνητο. Εκτός από το ό,τι πλήρωνε υψηλότερο επιτόκιο στεγαστικού δανείου, 6,5%, οι φόροι ακίνητης περιουσίας της αυξήθηκαν κατά περίπου 1.000 δολάρια μετά τον πρώτο χρόνο, ενώ το ασφαλιστήριό της εκτινάχθηκε κατά 600 δολάρια.

«Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι το βιοτικό τους επίπεδο μειώνεται», δηλώνει η Στέφανι Στράντσεβα, καθηγήτρια οικονομικών του Χάρβαρντ. Την ώρα που οι πιο εύπορες οικογένειες απολαμβάνουν κέρδη στο χρηματιστήριο, η μεσαία τάξη πιέζεται από το αυξανόμενο κόστος των πάντων, «από την τιμή μιας μπριζόλας, μέχρι έναν καινούργιο καναπέ».

Μέχρι τις αρχές του 2025, η μεσαία τάξη είχε ξοδέψει όλες τις επιπλέον αποταμιεύσεις που είχε συσσωρεύσει κατά τη διάρκεια της πανδημίας, συχνά απλώς για να συμβαδίσει με το υψηλότερο κόστος. Πλέον ακόμα και οι αυξήσεις στους μισθούς έχουν απορροφηθεί από τον πληθωρισμό. Το γενικότερο κλίμα οικονομικής δυσφορίας έχει μεταφερθεί μάλιστα και στην πολιτική, ωθώντας τους ψηφοφόρους προς υποψηφίους που υπόσχονται να αντιμετωπίσουν την κρίση κόστους ζωής, όπως τον νεοεκλεγέντα δήμαρχο Νέας Υόρκης, Ζοράν Μαμντάνι, ο οποίος δεσμεύθηκε μεταξύ άλλων να καταπολεμήσει τη στεγαστική κρίση. Παρόμοια ζητήματα προέκυψαν και κατά την εκστρατεία επανεκλογής του Τζο Μπάιντεν πέρυσι, ενώ έχουν επηρεάσει πρόσφατα και τη δημοτικότητα του προέδρου Τραμπ.