Απάντηση Αγτζίδη για την ανάρτηση Τσελέντη! Αυτή είναι η αλήθεια; – «Ο Πόντος “πουλάει” και η ψευδοϊστορία έχει την τιμητική της»

Έντονη αντίδραση προκάλεσε στον ιστορικό Βλάση Αγτζίδη η αναπαραγωγή ανάρτησης του σεισμολόγου Άκη Τσελέντη από το Pontos Voice σχετικά με τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και τις κινήσεις της ποντιακής ηγεσίας απέναντι στον Μουσταφά Κεμάλ την περίοδο 1919-1920.

Ο Άκης Τσελέντης, επικαλούμενος δημοσίευμα του δημοσιογράφου Τάσου Κοντογιαννίδη στη Real News, από ανάρτηση του Epontos.gr είχε υποστηρίξει ότι οι Πόντιοι πρότειναν να επιτεθούν στον Κεμάλ και ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος αγνόησε την πρόταση. Το δημοσίευμα βασιζόταν σε υπόμνημα που απέστειλε η Επιτροπεία των Ποντίων στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο τον Ιανουάριο του 1920.

Η ανάρτηση γνώρισε μεγάλη αναπαραγωγή στα κοινωνικά δίκτυα. Στον λογαριασμό του σεισμολόγου, το ποστ συγκέντρωσε 2.900 αντιδράσεις, σχολιάστηκε πάνω από 500 φορές και διαμοιράστηκε από 559 προφίλ στο Facebook. Στη σελίδα του Pontos Voice έγινε το αδιαχώρητο. Η ανάρτηση συγκέντρωσε πάνω από 2.000 αντιδράσεις, σχολιάστηκε πάνω από 400 φορές και διαμοιράστηκε πάνω από 280. Το ότι δημιούργησε τόση μεγάλη απήχηση το θέμα δεν σημαίνει, πως δεν υπάρχει και άλλη άποψη για αυτό.

Η ανάρτηση προκάλεσε την έντονη παρέμβαση του Βλάση Αγτζίδη, ο οποίος ήταν από τους πρώτους σχολιαστές στη σελίδα μας, αποκαλώντας τον Τσελέντη “άσχετο”. Μάλιστα κατέθεσε τη διαφωνία του για το ζήτημα στο προφίλ, κάνοντας λόγο για «ψευδοϊστορία», έλλειψη γνώσης και άκριτη αναπαραγωγή ιστορικών ανακριβειών.

«Ο Πόντος “πουλάει” και η ψευδοϊστορία έχει την τιμητική της», έγραψε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο Άκης Τσελέντης, αλλά κυρίως η ευκολία με την οποία αναπαράγονται ιστορικά αφηγήματα χωρίς έρευνα και γνώση.  Αυτό ήταν καρφάκι και για το Pontos Voice…

Ο ιστορικός εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην άκριτη αναδημοσίευση της ανάρτησης ακόμη και από ποντιακές σελίδες, σημειώνοντας ότι η έλλειψη ιστορικής γνώσης οδηγεί συχνά σε διαστρέβλωση κρίσιμων γεγονότων της περιόδου 1914-1922.

«Ο Πόντος χάθηκε πρώτα στις μυστικές συμφωνίες»

Στην εκτενή ανάρτησή του, ο Βλάσης Αγτζίδης επιχειρεί να βάλει τα γεγονότα σε ιστορικό πλαίσιο. Υποστηρίζει ότι ο Πόντος είχε ουσιαστικά χαθεί για τα ελληνικά συμφέροντα ήδη από τις μυστικές συμφωνίες της περιόδου 1915-1917 ανάμεσα στις δυνάμεις της Αντάντ, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό την κυριαρχία της φιλογερμανικής πολιτικής ελίτ του Κωνσταντίνου Α’.

Όπως αναφέρει, εκείνη την περίοδο οι σύμμαχοι είχαν ήδη μοιράσει τον Πόντο σε δύο τμήματα: έναν ανατολικό τομέα που θα περνούσε στη ρωσική επιρροή και έναν δυτικό που θα παρέμενε σε μια μεταπολεμική Τουρκία με φιλοδυτικό προσανατολισμό.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι ακόμη και η περιοχή της Σμύρνης είχε αρχικά δοθεί στην Ιταλία, με την ελληνική παρουσία να ενισχύεται αργότερα μόνο λόγω των ανταγωνισμών ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.

Οι κινήσεις Βενιζέλου για τον Πόντο

Ο Αγτζίδης απορρίπτει επίσης την εικόνα ότι ο Βενιζέλος αγνόησε πλήρως το Ποντιακό Ζήτημα. Αντίθετα, σημειώνει ότι ο τότε πρωθυπουργός επιχείρησε να ανοίξει «ρωγμές» στο διεθνές σκηνικό υπέρ των Ποντίων. Μάλιστα, σχετικά ομιλία είχε κάνει στο Μαρούσι στις 8 Μαΐου 2026, σε εκδήλωση του Συλλόγου Ποντίων Αμαρουσίου “Νίκος Καπετανίδης”. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως θέλει να βγάλει ασπροπρόσωπο τον Βενιζέλο, στον οποίο έχει επιρρίψει ευθύνες στην αρθρογραφία του.

Ο Αγτζίδης στην ανάρτησή του υπενθυμίζει ότι τον χειμώνα του 1919 οργανώθηκαν στην Αθήνα τάγματα εθελοντών Ποντίων με στόχο την αποστολή τους στον Πόντο, ενώ ενισχύθηκε και η ποντιακή αντιπροσωπεία του μητροπολίτη Χρύσανθου στο Συνέδριο Ειρήνης στο Παρίσι.

Κατά τον ιστορικό, η τελευταία σοβαρή προσπάθεια διάσωσης του Πόντου ήρθε στις 5 Οκτωβρίου 1920, όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος απέστειλε μυστικό υπόμνημα στον Βρετανό πρωθυπουργό ζητώντας κοινή ελληνοβρετανική επιχείρηση κατά του κεμαλικού κινήματος και δημιουργία δύο νέων κρατών: ενός κράτους του Πόντου και ενός διεθνούς κράτους της Κωνσταντινούπολης.

Ωστόσο, όπως τονίζει, η ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές του Νοεμβρίου 1920 και η επάνοδος των βασιλικών ανέτρεψαν πλήρως το πολιτικό και στρατηγικό πλαίσιο.

«Ο Πόντος ήταν το πρώτο και μεγαλύτερο θύμα του Εθνικού Διχασμού», υπογραμμίζει.

Κριτική στην «εύκολη ιστορία»

Ο Βλάσης Αγτζίδης επιμένει ότι η περίοδος 1914-1922 είναι εξαιρετικά σύνθετη και δεν μπορεί να ερμηνεύεται με απλουστευτικά σχήματα ή συνωμοσιολογικές προσεγγίσεις.

Στην ανάρτησή του κάνει λόγο για «βαρύγδουπες ανοησίες» που συχνά υιοθετούνται χωρίς έλεγχο, ενώ εκφράζει απογοήτευση επειδή νέα παιδιά που θέλουν να προβάλλουν ζητήματα της ποντιακής ιστορίας δεν διαθέτουν –όπως λέει– την απαραίτητη ιστορική γνώση.

Η παρέμβασή του άνοιξε νέα συζήτηση στον ποντιακό χώρο γύρω από τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται δημόσια η ιστορία του Πόντου, ειδικά σε μια εποχή όπου τα social media επιτρέπουν την ταχύτατη διάδοση ιστορικών ισχυρισμών χωρίς διασταύρωση ή επιστημονικό έλεγχο.

Διαβάστε αναλυτικά την ανάρτηση Αγτζίδη, στην οποία επισυνάπτονται και σχετικά ιστορικά έγγραφα, αλλά και η ανάρτηση του Pontos Voice, την οποία χαρακτηρίζει ατυχή:

H αναδημοσίευση επώνυμων απόψεων είναι μέρος της δημοκρατίας! Ωστόσο, η παρότρυνση για “κατέβασμα” που δεχθήκαμε αποτελεί μονοπωλιακή τακτική. Κάθε ιστορική παρατήρηση και κάθε τεκμηριωμένη κριτική είναι δεκτή.

Ως Pontos Voice υπηρετούμε το δικαίωμα και την ελευθερία στην έκφραση. Διαφορετικά θα πηγαίναμε ενάντια στο όνομα της ιστοσελίδας μας. Προσπαθούμε να φιλοξενήσουμε όλες τις απόψεις, χωρίς απαραίτητα να υιοθετούμε κάτι, πριν το διυλίσουμε. Η γνώση εκτός από διαρκή μελέτη απαιτεί και διάλογο. Αποκτάται και μέσα από επίπονη διαδικασία όπως η αντιπαράθεση απόψεων, επιχειρημάτων και στοιχείων. Μέσα από αυτόν τον μηχανισμό, θεωρούμε ότι όλοι μας θα βγούμε σοφότεροι και θα γίνουμε κοινωνοί της αλήθειας.

Το σίγουρο είναι, ότι με την ανάρτηση της άποψης και του σκεπτικού του κ. Αγτζίδη, τηρήσαμε αυτό που είμαστε. Μια ζωντανή ποντιακή φωνή που θα παραμείνει ενεργή και θα παράγει διάλογο και συζητήσεις.  Χωρίς χαρακτηρισμούς, χωρίς προσβλητικές αναφορές, χωρίς να υποτιμάμε τίποτα και κανέναν.

Τις επόμενες ημέρες θα διαβάσετε αναλυτικότερα τη θέση μας.

Χρήστος Κωνσταντινίδης

Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης είναι δημοσιογράφος ποντιακής καταγωγής. Οι πρόγονοί του προέρχονται από το Κοιλάδι Τραπεζούντας, το Χαμσίκιοϊ Ματσούκας και τη Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ).

Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου και διαθέτει μεταπτυχιακό δίπλωμα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων με ειδικότητα στο “Ηλεκτρονικό Επιχειρείν” από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Παράλληλα έχει πιστοποιηθεί ως αμυντικός και αστυνομικός συντάκτης από το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Έχει δημοσιεύσει άρθρα, αφιερώματα και συνεντεύξεις για την ιστορία, την παράδοση και τη λαογραφία γύρω από τον ποντιακό πολιτισμό, αλλά και την ανάδειξη του ζητήματος τη γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Έχει διοργανώσει, συμμετάσχει σε εκδηλώσεις ποντιακών συλλόγων και φορέων, αναλαμβάνοντας παράλληλα την επικοινωνιακή προβολή τους. Είναι δημιουργός και παραγωγός του ντοκιμαντέρ “Αργυρουπολιτών… πορεία” της Ένωσης Ποντίων Αργυρούπολης. Γνωρίζει αγγλικά, γερμανικά και τουρκικά.