«Φέτος είναι τα γενέθλια της Τζέιν Οστιν», λέει μία καλαίσθητη ενημερωτική ιστοσελίδα που προσκαλεί το κοινό να γνωρίσει τη μεγάλη λογοτέχνη. Ενα σηματάκι με την κεφαλή της Τζέιν συνοδεύεται από τις χρονολογίες 1775-2025. Τίποτα δεν έχει σπάσει την αλυσίδα μέσα σ’ αυτά τα χρόνια. Το χιούμορ, η εξυπνάδα και το διεισδυτικό βλέμμα ζουν. Η ίδια η Τζέιν είναι ζωντανή μέσα στις λέξεις.
Οι εορτασμοί είναι πανηγυρικοί: συζητήσεις, φεστιβάλ και χοροί με φορέματα και φραμπαλάδες. Εχουν δημιουργηθεί καπέλα, κούπες κι άλλα κιτς αντικείμενα. Η επαρχία του Hampshire ετοιμάζεται να δεχθεί προσκυνητές που θέλουν να εισπνεύσουν τον αέρα που εισέπνεε η λογοτέχνης.
Δεν έχουν λίγες τεράστιες γυναίκες συγγραφείς στη Βρετανία πάντως. Από πού να το πιάσει κανείς; Από τη Mary Shelley (1797-1851) και την George Eliot (1819-1880); Ή από τις πιο πρόσφατες; Την Iris Murdoch, Ιρλανδή στην καταγωγή, που, όμως, βρέφος, μεταφέρθηκε στο Λονδίνο (1919-1999) ή την A.S Byatt (1936-2023); Λέω μονάχα ελάχιστες από το πλήθος των μεγάλων.
Χρήστες και χρήστριες του Διαδικτύου κλήθηκαν να απευθυνθούν στην Τζέιν μέσω ίνσταγκραμ. «Μερικές φορές οι ήσυχοι άνθρωποι κάνουν τη διαφορά», έγραψε κάποια για τη συγγραφέα που έζησε ήσυχη και σ’ έναν βαθμό ανεξιχνίαστη ζωή. «Εκανες τις γυναίκες ν’ ακουστούν», είπε άλλη, «σ’ ευχαριστώ φίλη μου».
Υπάρχει νόημα σε όλα αυτά πέρα απ’ το πανηγύρι (και τα τουριστικά/εκδοτικά έσοδα); Οσο πιο μικρός και αμαθής είναι κανείς, τόσο πιο έντονα επηρεάζονται τα αναγνώσματα από το σπίτι, τις δημόσιες βιβλιοθήκες και φυσικά την οργανωμένη εθνική πολιτική για τη διάδοση της λογοτεχνίας. Ετσι, μου αρέσει να φαντάζομαι τα μικρά κορίτσια και αγόρια στη Βρετανία να γαλουχούνται με τέτοιου είδους πρότυπα.
Η ιδέα πως οι γυναίκες είναι πανέξυπνες, διεισδυτικές, ελευθερόστομες, δυναμικές, αστείες και ειρωνικές, όπως οι συγγραφείς που προανέφερα, γυναίκες ικανές να διαλέγουν και να δομούν τη ζωή τους, μπορεί να είναι βαθιά απελευθερωτική.
Αυτές οι συγγραφείς, μέσα στους περιορισμούς της εποχής τους (ο γάμος ήταν η βασική οικονομική και κοινωνική διέξοδος για τις κοπέλες στην εποχή της Οστιν), δημιούργησαν στο πιο υψηλό επίπεδο. Καθόρισαν τον τρόπο που μιλάμε για μια σειρά από πράγματα, π.χ. η Mary Shelley μάς έδωσε τον δόκτορα Φρανκενστάιν. Ο βαθμός διείσδυσης στον τρόπο που σκέφτονται και ενεργούν οι άνθρωποι στη δουλειά αυτών των συγγραφέων είναι αληθινά εντυπωσιακός. Θ’ αγόραζα ένα πιρούνι με τα αρχικά της Τζέιν Οστιν μια οποιαδήποτε μέρα.
Οπότε, μπορεί να κάνει κανείς διάφορα διασκεδαστικά πράγματα, για να γιορτάσει τα γενέθλια. Να πάει στο βιβλιοπωλείο και να ζητήσει Τζέιν Οστιν. Ή, να ταξιδέψει. Διοργανώνονται χοροί στην επαρχία (σίγουρα όχι ελκυστικό για μένα), επισκέψεις σε εκκλησίες, τάφους και δρομάκια που την επηρέασαν. Μπορεί να πεζοπορήσει κανείς προς τιμήν της, να κάνει, δηλαδή, προσκύνημα. Να εγγραφεί μέλος στο Jane Austen Society, να παρακολουθήσει κάποια ανάγνωση ή τα τηλεοπτικά και μουσικά αφιερώματα της χρονιάς.
Αυτό που δεν μπορεί να κάνει είναι να διαβάσει μεγάλο μέρος της αλληλογραφίας της. Η αδερφή της την έκαψε, γεγονός που έχει προκαλέσει συζητήσεις μεταξύ των ειδικών (στους φιλολόγους αρέσει να ψαχουλεύουν επιστολές συγγραφέων). Ενδεχομένως, η καλή αδελφή και αγαπημένη φίλη της Τζέιν το έκανε αυτό, για να προστατέψει τη φήμη της συγγραφέως και προκειμένου να τρέψει με ήσυχο τρόπο το βλέμμα στο πράγμα που μετράει πραγματικά: στα δικά της λόγια μέσα στο μυθιστόρημα, στους κόσμους που ξεπήδησαν απ’ το κεφάλι της.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
Σχόλια