Ρεκόρ στις μεταμοσχεύσεις το 2024

Σε συνεχή αυξητική πορεία και με στόχο να φθάσει στις επιδόσεις των ευρωπαϊκών χωρών βρίσκεται η χώρα μας στον τομέα των μεταμοσχεύσεων.

Το 2024 ήταν μια χρονιά-ρεκόρ σε σχεδόν όλους τους δείκτες που αφορούν τις μεταμοσχεύσεις, με 111 αποβιώσαντες δότες (10,6 ανά εκατομμύριο πληθυσμού), 125 ζώντες δότες νεφρού και –για πρώτη φορά στην Ελλάδα- ήπατος, και 361 ασθενείς που έλαβαν μόσχευμα.

Ο απολογισμός δραστηριότητας συμπαγών οργάνων του Ελληνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) για το 2024 επιφύλαξε και μια έκπληξη. Η άρνηση των συγγενών να συναινέσουν για δωρεά οργάνων ατόμων με εγκεφαλικό θάνατο έχει μειωθεί στο 26%, ποσοστό που σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΜ Γεώργιο Παπαθεοδωρίδη είναι εφάμιλλο των άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Οπως επισημαίνει παρουσιάζοντας τον απολογισμό, «αυτό και μόνο αποδεικνύει ότι οι πολίτες συναινούν στη δωρεά οργάνων, αρκεί να ενημερωθούν σωστά, ενώ η άρνηση των συγγενών δεν αποτελεί βασικό αίτιο υστέρησης της χώρας μας στη δωρεά οργάνων».

Διπλή πρωτιά σε μεταμοσχεύσεις νεφρών

Θεμέλιος λίθος της αλυσίδας προσφοράς ζωής είναι οι μονάδες εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) της χώρας μας, με προεξάρχουσες στη δωρεά το 2024 τις ΜΕΘ των νοσοκομείων «Αττικόν» (32 δότες), «Σωτηρία» (32), ΠΑΓΝ Ηρακλείου (12), «Ευαγγελισμός» (21), ΚΑΤ (18 δότες) και «Παπανικολάου» (10 δότες). Συνολικά, το 54% των δοτών προήλθε από μονάδες εντατικής θεραπείας νοσοκομείων της Αθήνας και της Κεντρικής Ελλάδας, το 20% από Θεσσαλονίκη και Βόρεια Ελλάδα, το 17% από Κρήτη και Αιγαίο, και το 9% από Δυτική Ελλάδα και Πελοπόννησο. Σημειώνεται ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών που προχώρησαν σε δωρεά οργάνων, η δύσκολη πρόταση-συζήτηση στους συγγενείς έγινε από τους γιατρούς και τους συντονιστές μεταμοσχεύσεων, ενώ σε ένα ποσοστό 10% των περιστατικών το ζήτησαν οι ίδιοι οι συγγενείς.

Η άρνηση συγγενών να συναινέσουν για δωρεά οργάνων ατόμων με εγκεφαλικό θάνατο έχει μειωθεί στο 26%, ποσοστό εφάμιλλο των άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Και πέρυσι αποδείχθηκε πόσο σημαντικός είναι ο θεσμός του τοπικού συντονιστή μεταμοσχεύσεων (ΤΣΜ) στα μεγάλα νοσοκομεία της χώρας, αφού 60 από τους 111 αποβιώσαντες δότες προήλθαν από τα νοσοκομεία όπου είχαν τοποθετηθεί οι πρώτοι επτά ΤΣΜ με τη χρηματοδότηση του ιδρύματος Ωνάση. Τον περασμένο Οκτώβριο, οι επτά ΤΣΜ έγιναν 20, δηλαδή όσοι χρειάζονται για την πανελλαδική κάλυψη των μεγαλύτερων νοσοκομείων. Αυτό έγινε με την υποστήριξη του υπουργείου Υγείας και του Ταμειακού Προγράμματος Ανάκαμψης.

«Ξέρεις ότι ο άνθρωπός σου συνεχίζει να ζει μέσα από κάποιον άλλον»

Ο στόχος που έχει θέσει ο ΕΟΜ είναι να φθάσει η Ελλάδα στους 20 δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Oπως αναφέρει ο κ. Παπαθεοδωρίδης, «η αύξηση των δοτών και μεταμοσχεύσεων οργάνων δεν μας επιτρέπει να εφησυχάσουμε, καθώς εύλογα προσελκύει περισσότερους ασθενείς στο Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Ληπτών και απαιτεί περαιτέρω προσπάθεια από τον Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων και κυρίως τις μεταμοσχευτικές μονάδες. Οφείλουμε να συνεχίσουμε και να εντατικοποιήσουμε την προσπάθειά μας, μένοντας προσηλωμένοι στον στόχο μας ούτως ώστε να προσεγγίσουμε τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αξιοποιώντας όργανα από τουλάχιστον 200 δότες ετησίως».

Και προσθέτει ότι «η αύξηση των μεταμοσχεύσεων δημιουργεί επίσης την υποχρέωση να εστιάσουμε την προσοχή μας ακόμη περισσότερο και στην ποιότητα αυτών. Είναι ιδιαίτερα ευχάριστο το γεγονός ότι μια μικρή πληθυσμιακά χώρα σαν την Ελλάδα, με μικρότερη, σχετικά με άλλες χώρες, εμπειρία και δραστηριοποίηση στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, έχει επιτύχει να έχει εξαίρετα αποτελέσματα στις μεταμοσχεύσεις καρδιάς και πνευμόνων, που ξεπερνούν αριθμητικά αρκετούς διεθνείς δείκτες επιβίωσης, ενώ διατηρεί ένα πολύ καλό επίπεδο αποτελεσμάτων στις μεταμοσχεύσεις νεφρού και ήπατος».

Αυξητική η τάση της δωρεάς οργάνων – Μία απόφαση μπορεί να σώσει οκτώ ζωές

Τέλος, ο πρόεδρος του ΕΟΜ επισημαίνει ότι «πίσω από την αύξηση της δωρεάς οργάνων και των μεταμοσχεύσεων υπάρχει ένα πολυσυλλεκτικό σύνολο ανθρώπων, με προεξάρχοντες τους δότες μας και τις σπουδαίες οικογένειές τους, καθώς και φορέων και πολλών επαγγελματιών υγείας, με τον ρόλο του καθενός εξ αυτών να είναι κρισιμότατος για τη μετουσίωση της δωρεάς του δότη σε σωτηρία για τον λήπτη. Ομοίως, πίσω από τους αριθμούς που βλέπετε στον απολογισμό βρίσκονται ανθρώπινες ζωές. Ζωές “χαμένες” που κέρδισαν την υστεροφημία τους και ζωές κερδισμένες λόγω του μεγαλείου της ανθρώπινης ύπαρξης, που υπερβαίνει τον πόνο για να χαρίσει ζωή».

Οι αριθμοί

111 οι αποβιώσαντες δότες. 
 
125 οι ζώντες δότες νεφρού και ήπατος.
 
361 οι ασθενείς που έλαβαν μόσχευμα.
 
20 δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού ο στόχος του ΕΟΜ (από 10,6 το 2024).