Μια μεγάλη ποντιακή γιορτή στήθηκε στο Νεοχώρι Αλμωπίας ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο, με εκατοντάδες ανθρώπους να ανταμώνουν υπό τους ήχους της λύρας και να μετατρέπουν το γήπεδο του χωριού σε μια τεράστια χορευτική αγκαλιά.
Το βράδυ του Σαββάτου 15 Αυγούστου 2026, μετά τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, το μεγάλο «Ποντιακό Πανοΰρ» του Μορφωτικού Συλλόγου Νεοχωρίου Πέλλας έδωσε συνέχεια στη γιορτινή ημέρα με τον τρόπο που γνωρίζουν καλά τα ποντιακά χωριά της Μακεδονίας: με λύρα, τραγούδι, χορό, αντάμωμα και γλέντι μέχρι αργά.
Όπως μεταφέρει το Pella News σε ρεπορτάζ του Στέφανου Μίντζα, απ’ όπου αντλήσαμε οπτικοακουστικό υλικό, το Νεοχώρι φόρεσε τα γιορτινά του και υποδέχθηκε ανθρώπους από ολόκληρη την περιοχή, σε μια εκδήλωση που ξεπέρασε τα όρια ενός συνηθισμένου καλοκαιρινού πανηγυριού.
Γιατί το ποντιακό πανοΰρ παραμένει πάνω απ’ όλα αντάμωμα.
Η λύρα έδωσε το σύνθημα
Στο επίκεντρο της βραδιάς βρέθηκαν ο Γιάννης Τσιτιρίδης στο τραγούδι και ο Θωμάς Μπαϊρακτάρης στην ποντιακή λύρα, οι οποίοι ξεσήκωσαν τον κόσμο με ένα πρόγραμμα βαθιά δεμένο με την ποντιακή μουσική παράδοση.
Μαζί τους βρέθηκε μια πολυμελής ομάδα μουσικών, η οποία κράτησε αμείωτο το κέφι.
Ο Στέφανος Αρουτίδης συμμετείχε στο τραγούδι, ο Παύλος Ματζερίδης στη λύρα, ο Νίκος Ματζηρίδης στο κλαρίνο, ο Γιώργος Δερμεντζόπουλος στο νταούλι, ο Γιώτης Ματζαρίδης στα πλήκτρα και ο Λάζαρος Δημητριάδης στα τύμπανα.
Και όταν ακούστηκε η λύρα, το γήπεδο γέμισε χορευτές.
Παλιότεροι και νεότεροι πιάστηκαν στον ίδιο κύκλο, αποδεικνύοντας για μία ακόμη φορά ότι η ποντιακή μουσική δεν αποτελεί μουσειακό κατάλοιπο μιας άλλης εποχής. Παραμένει ζωντανή, εξελίσσεται και εξακολουθεί να μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.
Το πανοΰρ ως κομμάτι της ποντιακής ταυτότητας
Για τον Ποντιακό Ελληνισμό το πανοΰρ είχε πάντοτε πολύ βαθύτερη σημασία από μια απλή ευκαιρία διασκέδασης.
Στις πατρογονικές εστίες αποτελούσε σημείο συνάντησης των κοινοτήτων. Συνδεόταν με τις μεγάλες θρησκευτικές εορτές, τις εκκλησίες και τα ξωκλήσια, αλλά ταυτόχρονα με την κοινωνική ζωή, τη μουσική και τον χορό.
Αυτή την παράδοση μετέφεραν οι πρόσφυγες στις νέες πατρίδες τους μετά τον ξεριζωμό.
Και περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, τα ποντιακά πανηγύρια εξακολουθούν να αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ζωής πολλών χωριών της Μακεδονίας.
Το Νεοχώρι έδειξε ότι αυτή η συνέχεια παραμένει ισχυρή.
Από το 1983 στην υπηρεσία της παράδοσης
Πίσω από τη μεγάλη βραδιά βρίσκεται η συστηματική δουλειά του Μορφωτικού Συλλόγου Νεοχωρίου Πέλλας, ο οποίος δραστηριοποιείται από το 1983.
Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες ο σύλλογος υπηρετεί την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου και συμβάλλει στη διατήρηση των δεσμών των νεότερων γενεών με τις ρίζες τους.
Το φετινό «Ποντιακό Πανοΰρ» ήταν μία ακόμη έκφραση αυτής της προσπάθειας.
Εθελοντές και άνθρωποι του συλλόγου εργάστηκαν για να πραγματοποιηθεί μια μεγάλη διοργάνωση, η οποία κατάφερε να συγκεντρώσει τον κόσμο και να δώσει ζωή στο χωριό.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη αξία σε μια εποχή κατά την οποία η ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα τα μικρότερα χωριά αντιμετωπίζουν τη δημογραφική συρρίκνωση και τη σταδιακή απομάκρυνση των νέων.
Οι πολιτιστικοί σύλλογοι εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους τελευταίους ισχυρούς πυρήνες γύρω από τους οποίους συσπειρώνονται οι τοπικές κοινωνίες.
Από την Παναγία στο ποντιακό γλέντι
Η επιλογή της ημέρας είχε τον δικό της συμβολισμό.
Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημέρες της Ορθοδοξίας, αλλά για τους Ποντίους έχει ακόμη μεγαλύτερη συναισθηματική φόρτιση λόγω της βαθιάς και ιστορικής σχέσης τους με την Παναγία.
Στο Νεοχώρι η ημέρα ξεκίνησε με την πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Το βράδυ, η θρησκευτική πανήγυρη έδωσε τη θέση της στο παραδοσιακό γλέντι.
Μια συνέχεια που θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο γιορτάζονταν για γενιές οι μεγάλες ημέρες στις ελληνικές κοινότητες: πρώτα η εκκλησία και στη συνέχεια το αντάμωμα του χωριού.
Τα χωριά κρατούν ακόμη την παράδοση ζωντανή
Αυτό ήταν τελικά και το μεγαλύτερο κέρδος της βραδιάς.
Δεν ήταν μόνο η επιτυχία μιας διοργάνωσης ούτε μόνο η παρουσία γνωστών καλλιτεχνών.
Ήταν η εικόνα διαφορετικών γενεών να βρίσκονται μαζί στον ίδιο χώρο.
Οι μεγαλύτεροι, που παρέλαβαν τραγούδια και χορούς από γονείς και παππούδες πρόσφυγες. Οι νεότεροι, που εξακολουθούν να μαθαίνουν τη λύρα, τα βήματα και τα τραγούδια. Και τα παιδιά, που μεγαλώνουν βλέποντας ότι η παράδοση δεν βρίσκεται μόνο στις αφηγήσεις του παρελθόντος, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί κομμάτι της ζωής του χωριού.
Αυτός είναι και ο ουσιαστικότερος ρόλος τέτοιων διοργανώσεων.
Να μη μείνει η ποντιακή παράδοση κλεισμένη στα αρχεία και στις επετειακές εκδηλώσεις, αλλά να συνεχίσει να ακούγεται και να χορεύεται εκεί όπου πραγματικά ανήκει: ανάμεσα στους ανθρώπους.
Ο Δεκαπενταύγουστος του 2026 άφησε έτσι στο Νεοχώρι μία από εκείνες τις καλοκαιρινές βραδιές που δύσκολα ξεχνιούνται.
Ένα χωριό έγινε μια μεγάλη παρέα. Η λύρα έδωσε τον ρυθμό, ο κόσμος έπιασε τον χορό και το ποντιακό πανοΰρ απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι όσο υπάρχουν άνθρωποι που ανταμώνουν γύρω από την παράδοση, η ρίζα παραμένει ζωντανή.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
