Οι προκλήσεις για την ανεξαρτησία της Fed

Η συνεδρίαση της ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ, Federal Reserve, αυτή την εβδομάδα θα γίνει εν μέσω των ιστορικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ηγεσία της, με την προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να απολύσει το στέλεχός της Λίζα Κουκ, η τύχη της οποίας θα κριθεί στα αμερικανικά δικαστήρια, αλλά και εν μέσω των προσπαθειών που καταβάλλει η Γερουσία για να επικυρώσει τον διορισμό του εκλεκτού του Ντόναλντ Τραμπ στην κενή θέση του διοικητικού συμβουλίου της. Η απόλυση της Λίζα Κουκ είναι μια πρώτη δοκιμασία για την ανεξαρτησία της Fed, αλλά πιθανώς θα επιφέρει αλλαγές στο πώς βλέπουν οι διεθνείς αγορές την ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ. Σε ένα ίδρυμα φημισμένο για τις νηφάλιες και τεχνοκρατικές συζητήσεις του επί εξαιρετικά σύνθετων θεμάτων, αυτή τη στιγμή δεν είναι καν σαφές ποια στελέχη θα παρευρεθούν και θα ψηφίσουν στη συνεδρίασή της σήμερα και αύριο.

Ο Τραμπ ζητά «μεγαλύτερη» μείωση επιτοκίων πριν από τη συνεδρίαση της Fed

Οπως επισημαίνει ο Ντέρεκ Τανγκ της συμβουλευτικής επί θεμάτων νομισματικής πολιτικής LH Meyer, «όλα αυτά αποτελούν πολύ μεγάλη αλλαγή και αναστάτωση για τη Fed που έχει διαχρονικά διατηρήσει μεγάλη απόσταση από την πολιτική» και ίσως ο κόσμος αρχίσει να βλέπει τα στελέχη της με κριτήριο το ποιος τους έχει διορίσει και όχι ως ειδικούς που θα κρίνουν αμερόληπτα και θα αποφασίσουν βάσει οικονομικών δεδομένων. Ο ίδιος προσθέτει πως «η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δύσκολη». Αυτά που θα συμβούν σήμερα και αύριο δεν αναμένεται να αλλάξουν την έκβαση της συνεδρίασης. Η επιτροπή νομισματικής πολιτικής αναμένεται να μειώσει το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης από το υφιστάμενο επίπεδο διακύμανσης του 4,25% έως 4,50% και θα είναι η πρώτη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής της μετά τον Δεκέμβριο του 2024. Μπορεί, όμως, να είναι η αρχή που θα θέσει τη σφραγίδα του Τραμπ στην κεντρική τράπεζα αναδιαμορφώνοντάς την στα μάτια της κοινής γνώμης αλλά και στα μάτια των άλλων κεντρικών τραπεζών, και παράλληλα επηρεάζοντας τη νομισματική πολιτική της και διάφορες άλλες αποφάσεις της. Την ώρα που θα αρχίζει σήμερα η συνεδρίαση της επιτροπής νομισματικής πολιτικής της Fed ενδέχεται οι ομοσπονδιακοί δικαστές να έχουν ήδη αφαιρέσει ένα μέρος από την πολιτική ανεξαρτησία της ομοσπονδιακής τράπεζας και ίσως να έχει ήδη ορκιστεί στέλεχός της ο Μίραν, ο σκληρός επικριτής της και επικεφαλής της επιτροπής οικονομικών συμβούλων του Τραμπ. Σε αυτή την περίπτωση, ο Μίραν θα συμμετάσχει στη συζήτηση για τις αποφάσεις της.

Ενδέχεται βέβαια να παραμείνει άθικτο το υφιστάμενο έως τώρα καθεστώς της ομοσπονδιακής τράπεζας αν καθυστερήσει ο διορισμός του Μίραν ή αν το ομοσπονδιακό εφετείο αποφανθεί ότι η Λίζα Κουκ, την οποία έχει απολύσει ο Τραμπ, μπορεί τελικά να παραμείνει στη θέση της. Η ουσία της διαμάχης περί του κατά πόσον νομιμοποιείται η προσπάθεια του Τραμπ να απολύσει την Κουκ με το επιχείρημα ότι προτού αποτελέσει στέλεχος της ομοσπονδιακής τράπεζας είχε κάνει ψευδείς δηλώσεις σε αίτησή της για στεγαστικό δάνειο, μάλλον θα παραπεμφθεί στο ανώτατο δικαστήριο. Στο μεταξύ, όμως, η Τζια Κομπ, η περιφερειακή δικαστής του δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών, έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ μάλλον δεν θα καταφέρει να απολύσει την Κουκ, η οποία ενδέχεται να παραμείνει στη θέση της μέχρις ότου διευθετηθεί πλήρως το θέμα. Ο Τραμπ έχει ζητήσει από το ομοσπονδιακό εφετείο να επιτρέψει την απόλυσή της μέχρις ότου λάβει τέλος η διαμάχη. Από την πλευρά της η Fed έχει δηλώσει πως θα σεβαστεί την απόφαση του δικαστηρίου όποια κι αν είναι.