Εντός και Εκτός: Ο ανταγωνισμός για την αεράμυνα

Βασίλης Νέδος

16.09.2025 • 07:46

ΤΟ ΘΕΜΑ

Φυσικά η συζήτηση που αφορά τις επικείμενες έρευνες της Chevron νοτίως της Κρήτης αλλά και ευρύτερα, το πολύ εντατικό ενεργειακό παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι ποικιλοτρόπως θεμιτή και λογική. Η Ελλάδα, βέβαια, για πολλούς και διαφόρους λόγους έμεινε πίσω στο συγκεκριμένο πεδίο και πλέον τρέχει να καλύψει χαμένο έδαφος δεκαετιών. Ισως, πάντως, να έχει έρθει η ώρα να γίνει μια λίγο πιο εμφανής και δημόσια συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια, η οποία, ειδικά μετά το κλείσιμο της ρωσικής στρόφιγγας, δηλαδή της φθηνής πρόσβασης σε φυσικό αέριο και άλλους υδρογονάνθρακες, έχει γίνει ξανά της μόδας. Ενδιαφέρουσες είναι οι πληροφορίες που έρχονται από το Λονδίνο, όπου η κυβέρνηση αναμένει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (φθάνει στο Ηνωμένο Βασίλειο αύριο) με ένα πλήρες σχέδιο για την ανέγερση τριών πυρηνικών σταθμών στο Χάρτλπουλ, κάπου στο Νότιγχαμσαϊρ και στο Θέροκ (σύμφωνα με τους Times). Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια δεν περιορίζεται βέβαια στο νησί, αλλά διεξάγεται εντατικά και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Η ανάπτυξη δυνατοτήτων αεράμυνας στην Ευρώπη θα είναι το πεδίο του πιο εντατικού ανταγωνισμού τα επόμενα χρόνια, όπως αποδείχθηκε την Παρασκευή, όταν, για προφανείς γεωπολιτικούς λόγους, η Δανία επέλεξε να προμηθευτεί τελικά το γαλλοϊταλικής παραγωγής σύστημα SAMP/Τ, ουσιαστικά απορρίπτοντας το ενδεχόμενο να επενδύσει σε αμερικανικούς Πάτριοτ. Χθες η «Κ» συμμετείχε σε ενημέρωση που έκαναν στελέχη της Thales σε λίγους Ευρωπαίους δημοσιογράφους, όπου εκφράστηκε, φυσικά, η ικανοποίηση για την επιλογή του SAMP/Τ, το οποίο μέχρι στιγμής έχουν επιλέξει μόνο οι ένοπλες δυνάμεις της Γαλλίας και της Ιταλίας, και πλέον και της Δανίας. Υπενθύμισαν, πάντως, τα στελέχη της Thales (η οποία αναπτύσσει τα ραντάρ του συστήματος) ότι βρίσκονται εδώ και καιρό σε επαφές και με την Ελλάδα για τα SAMP/T. Αναφέραμε πριν από λίγες ημέρες πως παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα σε γενικές γραμμές προτιμάει την αμιγώς ισραηλινή λύση, εντούτοις υπάρχουν πιέσεις από τους Ευρωπαίους και για made in EU συστήματα. Ενα είναι βέβαιον, ότι το επόμενο χρονικό διάστημα οι συζητήσεις αυτές θα ενταθούν.

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα συνδύασε χθες δύο χώρες στην περιοδεία του στην ευρύτερη περιοχή. Πέρα από την Ελλάδα, επισκέφθηκε και την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 θα αναλάβει και την προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., κάτι που εκ των πραγμάτων έχει οδηγήσει σε εντατικές προετοιμασίες τη Λευκωσία. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης (φωτογραφία) εξέφρασε, όπως ήταν αναμενόμενο, την πεποίθηση ότι η Λευκωσία θα είναι έτοιμη για την προεδρία της Ε.Ε. «Για εμάς, ως κράτος-μέλος της Ε.Ε. στην περιοχή, είναι πολύ σημαντικό να συνεργαστούμε με τις χώρες της περιοχής, να φέρουμε τις χώρες της περιοχής πιο κοντά στην Ε.Ε. Αντιμετωπίζουμε τις ίδιες προκλήσεις και πρέπει να εργαστούμε μαζί τους», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο κ. Χριστοδουλίδης. Δημοσίως το κλίμα ήταν πολύ θερμό, όπως φάνηκε και από τις δηλώσεις του κ. Κόστα, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία οποιασδήποτε χώρας της Ε.Ε., ανεξάρτητα από το μέγεθος. Οι δύο άνδρες είχαν και κατ’ ιδίαν συνάντηση και αυτή, βεβαίως, θα είχε περισσότερο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα καθώς μόλις πριν από λίγες ημέρες η Ε.Ε. διά του επιτρόπου Ενέργειας επανέλαβε ότι το –αμφιλεγόμενο εντός Κύπρου– έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου χρηματοδοτείται από την Ευρώπη και γι’ αυτό και πρέπει να ολοκληρωθεί.

Ο ΤΟΠΟΣ

Χθες, στην αίθουσα τελετών της Εταιρείας των Φίλων του Λαού στην Ευριπίδου, έγινε η κεντρική εκδήλωση για την παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου του πρέσβη ε.τ. Αλέξανδρου Μαλλιά με τίτλο «Ελλάδα – Αλβανία: Αλήθειες και σκιές» (εκδόσεις Ι. Σιδέρης). Ο κ. Μαλλιάς αποτελεί έναν από τους βαθύτερους γνώστες των βαλκανικών πτυχών της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και κάθε βιβλίο του είναι εκ των ων ουκ άνευ ανάγνωσμα για όποιον ενδιαφέρεται για τις –σχεδόν διαχρονικά– προβληματικές σχέσεις της Ελλάδας με τη βαλκανική γειτονιά της. Μίλησαν ο διοικητής του Αγίου Ορους και επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ Αλκιβιάδης Στεφανής και η ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Μαρία Ευθυμίου, η οποία μάλιστα αφιέρωσε την παρέμβασή της στις σχέσεις Ελλήνων και Αλβανών από τον Υστερο Μεσαίωνα μέχρι σήμερα. Χαιρετισμό απηύθυνε ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Πουκαμισάς, εκ μέρους του Δ.Σ. της Εταιρείας των Φίλων του Λαού.

Η ΑΤΑΚΑ

«Η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως σημαντικός παράγων του διαθρησκειακού διαλόγου, ενώ στην πραγματικότητα προσπαθεί να κοντύνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο βρίσκεται σε πρωτεύουσα θέση και αυτό δεν μπορεί να αλλάξει». Αυτά ανέφερε χθες, μεταξύ άλλων, ο βουλευτής της Ν.Δ. Τάσος Χατζηβασιλείου στον ΣΚΑΪ, σχολιάζοντας την επίσκεψη του Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλου Γ΄ στον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και υπενθύμισε ότι αυτή «συνέπεσε με το ταξίδι του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στις ΗΠΑ». Η παρέμβαση του κ. Χατζηβασιλείου δείχνει ότι δεν έχει χάσει τα αντανακλαστικά του, αλλά εδώ το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Αθήνα αντιλαμβάνεται το μέγεθος του παιχνιδιού στους Αγίους Τόπους, αλλά και το εύρος της πιθανής ζημιάς αν η Ελλάδα συνεχίσει να χάνει τον έλεγχο των εξελίξεων στο έδαφος.