Εντός και Εκτός: Ο Λευκός Οίκος και τα Βαλκάνια

Βασίλης Νέδος

27.09.2025 • 07:47

ΤΟ ΘΕΜΑ

Προχωράει, αφού έχει πλέον εγκριθεί και από το ΚΥΣΕΑ, η υπόθεση παραχώρησης κάποιων οπλικών συστημάτων από τις Ενοπλες Δυνάμεις προς τον Λίβανο. Συγκεκριμένα, θα φτάσει στη Βουλή τη Δευτέρα στην Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων, η παραχώρηση συνολικά 13 τεθωρακισμένων οχημάτων μεταφοράς προσωπικού (ΤΟΜΠ) τύπου Μ-113 και τεσσάρων ελικοπτέρων «Χιούι», που θα ενισχύσουν τις δυνατότητες των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου. Πρόκειται για συστήματα που ζητήθηκαν από τους ίδιους τους Λιβανέζους, καθώς μπορεί να ενταχθούν άμεσα στις ήδη υφιστάμενες δυνατότητες των ενόπλων δυνάμεών τους.

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Στην επιτροπή τα ζητήματα αυτά θα παρουσιάσει ο αρμόδιος υφυπουργός Θανάσης Δαβάκης, μια και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας θα βρίσκεται στην Ιταλία στο πλαίσιο της επισημοποίησης των διαπραγματεύσεων για την απόκτηση δύο μεταχειρισμένων φρεγατών τύπου Bergamini, μετά το 2030. Στην επιτροπή της Δευτέρας θα βρεθούν εκτός από τα Μ-113 και τα «Χιούι» (για τα οποία η έντυπη «Κ» σας ενημέρωσε πρώτη) και κάποια πυρομαχικά για την Ουκρανία, συγκεκριμένα ρουκέτες διαμετρήματος 2,75 και 5 ιντσών. Οι ποσότητες αυτές δεν είναι φυσικά ιδιαίτερα σημαντικές και αποτελούν μέρος της βοήθειας που η Αθήνα δίνει στο Κίεβο από την αρχή της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, εδώ και πάνω από τριάμισι χρόνια. Αυτού του είδους η βοήθεια θα συνεχιστεί, βεβαίως, και η ελληνική πλευρά κινείται πάντα με βάση τα υπομνήματα που υπάρχουν και έχουν βασικό αξίωμα ότι οποιαδήποτε παραχώρηση (ή και πώληση) υλικού προς την Ουκρανία δεν θα επηρεάζει την αποτρεπτική ικανότητα του οπλοστασίου των Ενόπλων μας Δυνάμεων.

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Ωστόσο, εκείνο που η Αθήνα αντιμετωπίζει σε αυτή τη φάση, όπως και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι, είναι η στάση που τελικά θα ακολουθήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο ουκρανικό. Καθώς ο κ. Τραμπ φαίνεται εκνευρισμένος και, ίσως, οδηγήσει τις ΗΠΑ πιο βαθιά στο ουκρανικό, την ίδια στιγμή ο Λευκός Οίκος κάνει αρκετές κινήσεις σε πεδία που αφορούν την κατάσταση και στα Βαλκάνια. Ο Ρίτσαρντ Γκρενέλ (φωτογραφία), άνθρωπος των ειδικών αποστολών του προέδρου Τραμπ, συναντήθηκε στην Ουάσιγκτον με εκπροσώπους της Αλβανίας, της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Μαυροβουνίου και της Κροατίας. Το σημειολογικό ενδιαφέρον της συνάντησης ήταν η υψηλού επιπέδου εκπροσώπηση της Αλβανίας διά τού προέδρου Μπαϊράμ Μπεγκάι, αλλά και η απουσία αντιπροσώπου του Κοσόβου, που αυτή την εποχή έχει μάλλον προβληματικές σχέσεις με τον Λευκό Οίκο. Σε κάθε περίπτωση, δεδομένου ότι η Ουάσιγκτον φαίνεται ότι επιστρέφει δυναμικά στα Βαλκάνια, και ο τρόπος του κ. Τραμπ είναι πολύ συγκεκριμένος, δηλαδή με εμπλοκή προσώπων της εμπιστοσύνης του (όπως ο Γκρενέλ) και όχι διά του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, καλό είναι στην Αθήνα να ρίξουν και μια ματιά προς τα βόρεια, διότι –όπως φαίνεται– γίνονται πράγματα. Και θα είναι –αν μη τι άλλο– τουλάχιστον προβληματικό να μείνει εκτός η Ελλάδα από εξελίξεις που αφορούν την άμεση γειτονιά της.

Ο ΤΟΠΟΣ

Μένουμε σε κλίμα Νέας Υόρκης – Ουάσιγκτον, μια και την εβδομάδα που πέρασε ήταν –κυριολεκτικά– το επίκεντρο του κόσμου από πολλές απόψεις. Από τη συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν, ίσως η πιο εντυπωσιακή στιχομυθία ήταν εκείνη που αφορούσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ποια θα είναι η λύση για το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης; Δεν είναι εύκολη η απάντηση, αν και όλο το προηγούμενο χρονικό διάστημα η αλληλογραφία ανάμεσα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (που είναι το αρμόδιο όργανο στην Τουρκία) είναι διαρκής. Είναι, πάντως, ενδιαφέρουσα σύμπτωση ότι πριν από λίγες ημέρες κυκλοφόρησε στον ΟΗΕ ένα υπόμνημα της Τουρκίας που απαντούσε σε διάφορα ερωτήματα που τίθενται στο πλαίσιο της τακτικής εξέτασης του Οργανισμού για ζητήματα θρησκευτικών και λοιπών δικαιωμάτων (A/HRC/60/15/Add.1). Σε ό,τι αφορά τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, η τουρκική μόνιμη αντιπροσωπεία υπενθυμίζει ότι «οι προτάσεις των τουρκικών αρχών στο παρελθόν, όπως για παράδειγμα το άνοιγμα της Σχολής της Χάλκης ως μέρος κάποιου πανεπιστημίου στην Τουρκία, δεν έγιναν αποδεκτές από το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο (σ.σ. η Αγκυρα δεν αναγνωρίζει την Οικουμενικότητα του Πατριαρχικού Θρόνου)». Ολα αυτά, βεβαίως, δεν είναι παρά αποτύπωση παγίων θέσεων, αλλά το επόμενο χρονικό διάστημα φαίνεται ότι θα δούμε άλλα πράγματα.

Η ΑΤΑΚΑ

«Από την πρώτη ημέρα που ανέλαβα αυτό το υπουργείο ανέφερα πως βασική αποστολή είναι η αλλαγή του παραγωγικού προτύπου της χώρας. Δεν μπορούμε να ζούμε μόνο με τουρισμό και real estate. Πρέπει να στηρίξουμε τη βιομηχανία, γι’ αυτό και όλα τα καθεστώτα του αναπτυξιακού νόμου που “τρέχουν” αυτή την περίοδο κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση, με ενίσχυση 450 εκατ. ευρώ. Αυτό θα συνεχίζεται κάθε χρόνο». Αυτά ανέφερε χθες (ΣΚΑΪ) ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και η στήλη τού εύχεται καλή τύχη.