Πως το έλεγε το τραγούδι του Μάνου Λοΐζου; Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία. Μόνο που σε αυτόν τον δρόμο την ιστορία δεν τον γράψει κάποιος στοίχο με μπογιά. Σε αυτόν τον δρόμο, η ιστορία έχει γραφτεί με άλλα μέσα. Όχι με πινέλα και σπρέι, αλλά με τη μνήμη και τον πολιτισμό.
Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης
Όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του στην ιστοσελίδα Geopolitico.gr ο Θεοφάνης Μαλκίδης, μια ξεχωριστή απόφαση έλαβε ομόφωνα το Δημοτικό Συμβούλιο Αλεξανδρούπολης, δίνοντας το όνομα του Μιχάλη Χαραλαμπίδη σε δρόμο της πόλης. Πρόκειται για την πρώτη οδό στην Ελλάδα που τιμά τον αείμνηστο διανοούμενο και πολιτικό, ο οποίος άφησε βαθύ αποτύπωμα στην πνευματική και δημόσια ζωή του τόπου.
Οδώνυμα ως μνήμη και ταυτότητα
Η ονοματοδοσία δρόμων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα χωροταξίας. Αποτελεί πράξη μνήμης και αναγνώρισης, μέσο σύνδεσης του παρόντος με το παρελθόν. Μέσα από τα οδωνύμια καταγράφεται η ιστορική συνέχεια και αναδεικνύονται πρόσωπα που συνέβαλαν καθοριστικά στην πορεία της κοινωνίας. Στην περίπτωση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, η Αλεξανδρούπολη τιμά έναν άνθρωπο που γεννήθηκε εκεί το 1951, από οικογένεια Ποντίων προσφύγων της Σάντας, και αφιέρωσε τη ζωή του στον αγώνα για τον Ελληνισμό και τη Δημοκρατία.
Από τη Ρώμη στην πολιτική σκηνή
Σπουδασμένος πολιτικές και οικονομικές επιστήμες στη Ρώμη, ο Χαραλαμπίδης συμμετείχε από νεαρή ηλικία στο αντιδικτατορικό κίνημα. Το 1974 συνυπογράφει την ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ, ενώ αργότερα εκλέγεται μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και του Εκτελεστικού Γραφείου του κόμματος. Παρέμεινε, ωστόσο, μια φωνή αυτόνομη και κριτική, αρνούμενος να αναλάβει κυβερνητικές θέσεις και κρατώντας πάντα αποστάσεις από τα προνόμια της εξουσίας.
Αγώνες και προφητικές παρεμβάσεις
Η δράση του Χαραλαμπίδη κάλυψε ευρύ φάσμα: από την ανάδειξη της Γενοκτονίας των Ποντίων –η Βουλή υιοθέτησε την πρότασή του το 1994 για καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης– έως την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας σε Θράκη, Αιγαίο και Κύπρο. Στην ιστορική του ομιλία στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996, είχε μιλήσει για τον «τουρκικό κίνδυνο» και είχε προειδοποιήσει για την οικονομική κρίση που θα έπληττε την Ελλάδα λίγα χρόνια αργότερα.
Παράλληλα, ανέδειξε ζητήματα ανάπτυξης και υποδομών – με καθοριστική συμβολή στην προώθηση της Εγνατίας Οδού – αλλά και διεθνούς αλληλεγγύης, με δράσεις για Κούρδους, Αρμενίους και Ασσυρίους.
Ένας διανοούμενος – αγωνιστής
Μέχρι τον θάνατό του, τον Μάρτιο του 2024, ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης παρέμενε ενεργός, διοργανώνοντας εκδηλώσεις, γράφοντας βιβλία και αρθρογραφώντας για τα μεγάλα ζητήματα του Ελληνισμού. Πίστευε στην πολιτική ως «ιερή πράξη» και αντιτάχθηκε σθεναρά στις ελίτ και στην εξάρτηση της χώρας από ξένα κέντρα.
Ένα όνομα – μια παρακαταθήκη
Η απόφαση για την ονοματοδοσία δρόμου στην Αλεξανδρούπολη έρχεται να επισφραγίσει την παρακαταθήκη του. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο Θεοφάνης Μαλκίδης, «ο λόγος, η πράξη και το έργο του άφησαν μια μεγάλη κληρονομιά στην ελληνική πνευματική και πολιτική σκηνή».
Η οδός «Μιχάλη Χαραλαμπίδη» δεν είναι απλώς ένα νέο τοπωνύμιο στον χάρτη της πόλης. Είναι μια ζωντανή υπενθύμιση ενός Έλληνα διανοούμενου και αγωνιστή, που με το έργο και το παράδειγμά του συνέδεσε την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη αναζήτηση εθνικής αυτογνωσίας.
a9427f4e-3686-4b11-a967-1226683b9e79
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης είναι δημοσιογράφος ποντιακής καταγωγής. Οι πρόγονοί του προέρχονται από το Κοιλάδι Τραπεζούντας, το Χαμσίκιοϊ Ματσούκας και τη Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ).
