Με μεγάλη προσέλευση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 24 Ιανουαρίου 2026, στο συνεδριακό κέντρο της Ενορίας Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Φόερμπαχ της Στουτγάρδης, η εκδήλωση με τίτλο «Το Συνεχές του Τουρκικού Εγκλήματος 1919–1974», που διοργάνωσε η «Δωδεκάπολις» των ποντιακών σωματείων της Βάδης-Βυρτεμβέργης.
Κεντρικοί ομιλητές ήταν ο Νίκος Μιχαηλίδης (Διδάκτωρ Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Πρίνστον), με εισήγηση για τη «Γενοκτονία στον Πόντο», η Μαρία Καζαντζίδου (ιστορικός, ΙΑΠΕ/Δήμος Καλαμαριάς) για το «Πογκρόμ του 1955 στην Κωνσταντινούπολη», και ο Ανδρέας Γερμανός (φιλόλογος–δημοσιογράφος), που ανέπτυξε το σκέλος «Εισβολή και κατοχή στην Κύπρο».
Παράλληλα, στον χώρο φιλοξενήθηκαν θεματικές φωτογραφικές εκθέσεις: αφενός για την ιστορία, τον πολιτισμό και τη Γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού, αφετέρου για τον κυπριακό ελληνισμό και την τουρκική εισβολή/κατοχή, με ανέκδοτο υλικό της Ελένης Σιδηροπούλου. Στην αίθουσα υπήρχε επίσης βιβλιογραφικό υλικό για την Κύπρο από τις εκδόσεις «Γερμανός», το οποίο, όπως αναφέρθηκε, διατέθηκε στη συνέχεια για τον εμπλουτισμό βιβλιοθηκών των διοργανωτών συλλόγων.
Η εκδήλωση άνοιξε με ιδιαίτερα φορτισμένη στιγμή: η Σοφία Αναστασιάδου απέδωσε το τραγούδι «Την πατρίδα μ’ έχασα…» χωρίς συνοδεία λύρας, σε λιτό και σπαρακτικό ύφος, κερδίζοντας το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκομένων. Ακολούθως, η Ελένη Σιδηροπούλου, εκ μέρους της «Δωδεκάπολις», καλωσόρισε εκπροσώπους φορέων και συλλόγων, αναφέρθηκε στη στήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στη Γερμανία και ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης, επισημαίνοντας τη σημασία της διαρκούς δημόσιας ανάδειξης της ιστορικής αλήθειας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε σε πρόσφατη τοποθέτηση εκπροσώπου του τουρκικού ΥΠΕΞ (8 Ιανουαρίου 2026), με την οποία απορρίπτεται η χρήση όρων όπως «κατοχή» και «εισβολή» για την Κύπρο, σημείο που—όπως τονίστηκε—καθιστά ακόμη επιτακτικότερη τη συνέχιση της τεκμηριωμένης δημόσιας διεκδίκησης της μνήμης και της ορολογικής ακρίβειας.
Στη συνέχεια αναγνώστηκε χαιρετισμός της Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Γερμανία, Μαρίας Παπακυριακού, όπου υπογραμμίστηκε ότι οι τραυματικές εμπειρίες Ποντίων, Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης και Κυπρίων δεν συνιστούν ασύνδετα επεισόδια, αλλά εντάσσονται σε ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο συστηματικών παραβιάσεων. Στον ίδιο χαιρετισμό έγινε αναφορά στην αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από την Κυπριακή Βουλή (1994) και στην κατοχική πραγματικότητα που συνεχίζεται στο νησί.
Τον συντονισμό ανέλαβε ο δημοσιογράφος Φόρης Πεταλίδης, διευθυντής της εφημερίδας «ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ», ο οποίος υπογράμμισε τον ρόλο της διασποράς στη διατήρηση της μνήμης και στη μετάδοση της ιστορικής εμπειρίας στις νεότερες γενιές, επισημαίνοντας ότι η κοινωνική εγρήγορση απέναντι στον θύτη αποτελεί όρο αποτροπής επανάληψης αντίστοιχων εγκλημάτων.
Στο περιεχόμενο των εισηγήσεων, ο Νίκος Μιχαηλίδης ανέδειξε τη διαχρονικότητα των πολιτικών στοχοποίησης του ελληνισμού (Οθωμανική περίοδος, Νεότουρκοι, Κεμαλικοί) και συνέδεσε την ατιμωρησία με μεταγενέστερες ιστορικές εξελίξεις. Η Μαρία Καζαντζίδου ανέλυσε τα Σεπτεμβριανά ως γεγονός ενταγμένο στο πολιτικό και διεθνές περιβάλλον της εποχής, δίνοντας έμφαση στη «κρατικά οργανωμένη λήθη» και στη σημασία της ιστορικής ενσωμάτωσης τέτοιων τραυμάτων στη δημόσια μνήμη. Μετά την ομιλία της, ακούστηκε το τραγούδι «Η Κύπρος» της Σοφίας Παπαδοπούλου, που είχε ηχογραφηθεί στη Γερμανία την περίοδο της εισβολής.
Ο Ανδρέας Γερμανός παρουσίασε την αλληλουχία γεγονότων που οδήγησαν στην τουρκική εισβολή του 1974 και στην κατοχή, με αναφορές στις στρατιωτικές επιχειρήσεις («Αττίλας Ι» και «Αττίλας ΙΙ»), στις απώλειες και στο ανθρωπιστικό αποτύπωμα (νεκροί, πρόσφυγες, αγνοούμενοι), καθώς και στη στάση και την αντίσταση δυνάμεων της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛΔΥΚ. Μετά τις εισηγήσεις, ακολούθησε συζήτηση με ερωτήσεις από το κοινό.
Στο κλείσιμο της εκδήλωσης ανακοινώθηκε ότι η «Δωδεκάπολις» θεσμοθετεί αναμνηστική πλακέτα στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ως τιμητικό θεσμό που θα απονέμεται σε πρόσωπα με δράση και προσφορά στα πολιτισμικά και ανθρωπιστικά ζητήματα του Πόντου, με ρητή στόχευση «να βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος και οι αγώνες του για τον άνθρωπο» στο επίκεντρο. Τιμητικές πλακέτες απονεμήθηκαν στους Νίκο Μιχαηλίδη, Μαρία Καζαντζίδου, Ανδρέα Γερμανό και Φόρη Πεταλίδη.
Μετά το πέρας, οι διοργανωτές προσέφεραν παραδοσιακά ποντιακά εδέσματα, σε μια έμπρακτη υπενθύμιση ότι η μνήμη, πέρα από λόγο και τεκμήρια, στηρίζεται και στη ζωντανή κοινότητα που τη μεταφέρει από γενιά σε γενιά.
Ευχαριστούμε τον Φόρη Πεταλίδη και την ιστοσελίδα <<Εύξεινος Πόντος>> για το φωτογραφικό υλικό.
