Πώς «επιτίθεται» στον οργανισμό η ακραία πείνα

Οταν τα παιδιά στερούνται επαρκή τροφή, μια σειρά από σοβαρά προβλήματα υγείας είναι πιθανό να εμφανιστούν ραγδαία. Τα υποσιτισμένα παιδιά κινδυνεύουν από σοβαρές ασθένειες, ακόμη κι από θάνατο, ενώ εκείνα που τελικά επιβιώνουν είναι πολύ πιθανό να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας για όλη τους τη ζωή.

Οι νεαροί Παλαιστίνιοι, ιδίως τα παιδιά κάτω των 5 ετών, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στη Λωρίδα της Γάζας, όπου το Ισραήλ έχει επιβάλει περιορισμούς στην είσοδο της βοήθειας καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, κλείνοντας ενίοτε εντελώς τα συνοριακά περάσματα. Τα υψηλότερα επίπεδα υποσιτισμού από την αρχή του πολέμου καταγράφηκαν αυτό το καλοκαίρι και η μεγαλύτερη πόλη της περιοχής έχει κηρυχθεί επίσημα σε κατάσταση λιμού από μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την επισιτιστική ασφάλεια.

Τρόφιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης άρχισαν να εισέρχονται σταδιακά στη Γάζα τον Μάιο, μετά 11 εβδομάδες αποκλεισμού που επέβαλε το Ισραήλ. Δεν ήταν όμως αρκετά. Τον Ιούλιο η κατανάλωση τροφίμων έφτασε στο χαμηλότερο σημείο από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με την αρμόδια ομάδα του ΟΗΕ.

Ανάλυση BBC: Τι σηματοδοτεί η έκθεση του ΟΗΕ περί γενοκτονίας στη Γάζα

Από τότε έχει σταλεί περισσότερη βοήθεια στη Γάζα. Ωστόσο, η έλλειψη τροφίμων παραμένει τεράστια και για μερικούς από τους πιο ευάλωτους κατοίκους της Γάζας η ζημιά μπορεί να έχει ήδη γίνει. Οταν τα παιδιά υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό, το σώμα τους αντλεί από τα αποθέματά του για να δώσει μια τελευταία μάχη για την επιβίωση. Τελικά τα όργανά τους αρχίζουν να καταρρέουν.

Μερικές φορές γίνονται σκελετωμένα. Αλλες φορές πρήζονται. Μπορεί να παρουσιάζουν σοβαρή ληθαργική αντίδραση έως το σημείο της ακινησίας και να σταματήσουν να τρώνε ακόμα και αν υπάρχει τροφή, επειδή το φαγητό απαιτεί ενέργεια που δεν έχουν. Καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα αρχίζει να καταρρέει, μπορεί να πεθάνουν ξαφνικά από κοινές ασθένειες που ένα υγιές παιδί θα μπορούσε να αντέξει.

«Η Γάζα καίγεται»: Επιχείρηση κατάληψης από τον IDF

Ενα υποσιτισμένο σώμα πραγματοποιεί μια σειρά από ενέργειες στην προσπάθειά του να διατηρηθεί στη ζωή. Αρχικά, όταν σταματά η πρόσληψη φαγητού, το σώμα καίει πρώτα το απόθεμά του σε λίπος ώστε να μπορέσει να επιτελέσει τις βασικές λειτουργίες του. Λόγω της έλλειψης γλυκόζης, ο εγκέφαλος χάνει ενέργεια κι η σκέψη γίνεται «θολή». Χωρίς φαγητό το σώμα ξεκινά να χρησιμοποιεί γλυκόζη που είναι αποθηκευμένη στο συκώτι, προτού στραφεί σε άλλες αποθήκες λίπους.

Αφότου καταναλωθεί το λίπος, το σώμα επιστρατεύει τους ίδιους τους μυς προκειμένου να κρατηθεί ζωντανό. Η μυϊκή δύναμη μειώνεται ραγδαία. Στη Γάζα, 16% των παιδιών που εξετάστηκαν στα τέλη Ιουλίου είχαν χέρια με περίμετρο μικρότερη των 12,5 εκατοστών, σαφές σημάδι ότι είχε ξεκινήσει η κατανάλωση μυϊκής μάζας λόγω της έλλειψης τροφής.

Υστερα από αυτό, το σώμα αρχίζει να καταστρέφει ζωτικά όργανα σε μια τελευταία προσπάθεια να παραμείνει ζωντανό. Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι σοβαρά εξασθενημένο. Σε αυτή τη φάση, ακόμα και μικρές λοιμώξεις μπορεί να αποβούν ιδιαίτερα επικίνδυνες. To παιδί σταματά να επικοινωνεί φυσιολογικά με τους άλλους ανθρώπους. Η καρδιά του, το συκώτι και άλλα ζωτικά όργανα μειώνονται σε μέγεθος. Μικρές πληγές και γδαρσίματα δεν επουλώνονται.

Τελικό στάδιο, η πολλαπλή ανεπάρκεια. Κάθε κίνηση που δεν είναι εντελώς απαραίτητη για τη ζωή σταματά. Η διατήρηση της σταθερής θερμοκρασίας καταρρέει, η αναπνοή επιβραδύνεται και η πίεση πέφτει. Οταν τα παιδιά υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό, τα περισσότερα συνηθισμένα τρόφιμα δεν μπορούν να αντιστρέψουν τη διαδικασία.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά τα παιδιά που υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό να τρέφονται με φαγητά υψηλής ενεργειακής αξίας, όπως βούτυρα από ξηρούς καρπούς και γλυκοπατάτες, τα οποία μερικές φορές μπορούν να βρεθούν στην τοπική αγορά.

Ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολα διαθέσιμα στη Γάζα, όπου οι αγορές και τα αγροκτήματα έχουν καταστραφεί. Τα παιδιά εκεί χρειάζονται ειδικά παρασκευασμένα θεραπευτικά τρόφιμα: εμπλουτισμένο γάλα για πολύ μικρά παιδιά ή προϊόντα με βάση το φιστίκι, πλούσια σε θερμίδες, βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά. Ο ΠΟΥ συνιστά επίσης τη χορήγηση αντιβιοτικών ευρέος φάσματος για τη θεραπεία λοιμώξεων.

Τα παιδιά που υποφέρουν από σοβαρό υποσιτισμό πρέπει να νοσηλεύονται σε νοσοκομείο, εν μέρει επειδή δεν έχουν όρεξη και ο οργανισμός τους προσπαθεί να εξοικονομήσει ενέργεια. Αυτά τα παιδιά τρέφονται με ειδικά παρασκευασμένο γάλα, συχνά μέσω ρινικού – γαστρικού σωλήνα.

Ομως, ακόμη κι αν τα παιδιά που πάσχουν από υποσιτισμό λάβουν αποτελεσματική θεραπεία και επιβιώσουν, ενδέχεται να υποστούν καθυστέρηση στην ανάπτυξη, μαλάκυνση των οστών, ηπατικά και νεφρικά προβλήματα καθώς και γνωστικές διαταραχές. Μακροπρόθεσμα, ενδέχεται να αυξηθεί ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου, διαβήτη και καρδιακών παθήσεων.