Κορυφαίοι επιστήμονες και νέοι ερευνητές συναντώνται στη Νάουσα για να μελετήσουν τις Γενοκτονίες των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων, τις μαζικές θηριωδίες, τον βίαιο εκτοπισμό, τη μνήμη και τη μεταβατική δικαιοσύνη.
Στις ιστορικές εγκαταστάσεις του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, στην περιοχή της Νάουσας, θα πραγματοποιηθεί από την Παρασκευή 24 έως τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 το δεύτερο Θερινό Σχολείο με τίτλο «Γενοκτονίες, Μαζικές Θηριωδίες και Ανθρώπινα Δικαιώματα».
Η διοργάνωση αποτελεί καρπό της συνεργασίας του Προγράμματος Έρευνας για τη Γενοκτονία των Αρμενίων του Promise Armenian Institute στο Πανεπιστήμιο UCLA με τη Σχολή Ανθρωπιστικών, Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος.
Πρόκειται για μία διεπιστημονική ακαδημαϊκή συνάντηση, η οποία φέρνει κοντά κορυφαίους μελετητές των Γενοκτονιών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του διεθνούς δικαίου και της μεταβατικής δικαιοσύνης. Στόχος είναι να προσφέρει μια εντατική εμπειρία εκπαίδευσης και διαλόγου σε ερευνητές, φοιτητές και επαγγελματίες που εργάζονται στο σημείο όπου συναντώνται η ιστορική μνήμη, η διεθνής νομοθεσία και η μελέτη της μαζικής βίας.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του UCLA, η ακριβής ώρα έναρξης και το πλήρες πρόγραμμα των εισηγήσεων αναμένεται να ανακοινωθούν.
Η Ανατολική Μεσόγειος ως ενιαίος χώρος μελέτης
Η ιδιαίτερη σημασία του Θερινού Σχολείου δεν περιορίζεται στην παρουσίαση διαφορετικών ιστορικών περιπτώσεων συλλογικής βίας. Οι διοργανωτές επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν την Ανατολική Μεσόγειο ως έναν ενιαίο χώρο ιστορικής και επιστημονικής ανάλυσης.
Για δεκαετίες, οι Γενοκτονίες και οι μαζικές διώξεις που διαπράχθηκαν στην ευρύτερη περιοχή εξετάζονταν συχνά αποσπασματικά, μέσα στα όρια ξεχωριστών εθνικών ιστοριογραφιών. Η Γενοκτονία των Ελλήνων, η Γενοκτονία των Αρμενίων και η Γενοκτονία των Ασσυρίων αντιμετωπίζονταν πολλές φορές ως παράλληλες, αλλά απομονωμένες ιστορικές υποθέσεις.
Το Θερινό Σχολείο επιχειρεί να υπερβεί αυτή τη διαίρεση. Θέτει τις διαφορετικές εμπειρίες σε έναν κοινό συγκριτικό άξονα, εξετάζοντας τις κρατικές πολιτικές εξόντωσης, τους αναγκαστικούς εκτοπισμούς, την εθνοκάθαρση, την αφομοίωση, τη δήμευση περιουσιών και τους μηχανισμούς εξαφάνισης ολόκληρων κοινοτήτων.
Στο επίκεντρο παραμένουν οι Γενοκτονίες των χριστιανικών λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ανάμεσά τους και η γενοκτονική εξόντωση των ελληνικών πληθυσμών. Για τον Ποντιακό Ελληνισμό, η διεθνής ακαδημαϊκή μελέτη αυτών των εγκλημάτων αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την τεκμηρίωση και την παγκόσμια αναγνώριση.
Από την ιστοριογραφία στο διεθνές δίκαιο
Οι συμμετέχοντες θα παρακολουθήσουν πρωινές και απογευματινές διαλέξεις, καθώς και εκτεταμένες συνεδρίες συζήτησης με τους διδάσκοντες. Το πρόγραμμα θα κινηθεί σε τέσσερις βασικούς επιστημονικούς άξονες:
- Την ιστοριογραφία των Γενοκτονιών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
- Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
- Την επίλυση συγκρούσεων και τη μεταβατική δικαιοσύνη.
- Τις σπουδές μνήμης και τη διαχείριση του συλλογικού τραύματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στους μηχανισμούς μέσω των οποίων πραγματοποιούνται οι γενοκτονικές διαδικασίες. Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα τάγματα εργασίας, οι πολιτικές εξαναγκαστικής αφομοίωσης, η κατάσχεση περιουσιών, η καταστροφή πολιτιστικών και θρησκευτικών μνημείων και η βίαιη απομάκρυνση πληθυσμών από τις πατρογονικές τους εστίες.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η καταγραφή του εγκλήματος. Είναι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οργανώθηκε, εκτελέστηκε και στη συνέχεια καλύφθηκε ή αποσιωπήθηκε.
Οι σύγχρονες περιπτώσεις μαζικής βίας
Το πρόγραμμα διευρύνει παράλληλα το πεδίο της ανάλυσής του, εντάσσοντας, σύμφωνα με τους διοργανωτές, τη Νάκμπα, τις συνεχιζόμενες μαζικές θηριωδίες στη Γάζα και τις εμπειρίες των κουρδικών κοινοτήτων στην ευρύτερη περιοχή.
Οι περιπτώσεις αυτές δεν παρουσιάζονται ως απομονωμένες εθνικές ή εθνοτικές αφηγήσεις, αλλά εντάσσονται σε ένα κοινό πλαίσιο μελέτης της μαζικής βίας, του βίαιου εκτοπισμού, της εθνοκάθαρσης και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αυτή η συγκριτική προσέγγιση φιλοδοξεί να ανοίξει νέους δρόμους για την κατανόηση της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης γεωγραφίας που βρέθηκε επί αιώνες υπό οθωμανική κυριαρχία. Παράλληλα, επιχειρεί να αναδείξει τη σύνδεση ανάμεσα στην ιστορική γνώση, τον εκδημοκρατισμό, τη μεταβατική δικαιοσύνη και την πραγματική ιστορική συμφιλίωση.
Συμφιλίωση, άλλωστε, δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αλήθεια. Και αλήθεια δεν υπάρχει χωρίς τεκμηρίωση, αναγνώριση και ανάληψη ευθύνης.
Διεθνής συνάντηση σε έναν τόπο ποντιακής μνήμης
Η επιλογή του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα προσδίδει στη διοργάνωση ιδιαίτερο συμβολισμό. Ένας τόπος βαθιά συνδεδεμένος με την ποντιακή ιστορία, την πίστη και τη διατήρηση της μνήμης υποδέχεται μία διεθνή επιστημονική συνάντηση αφιερωμένη στις Γενοκτονίες και στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το οικιστικό περιβάλλον του Θερινού Σχολείου θα επιτρέψει τη στενή και καθημερινή επικοινωνία ανάμεσα στους διδάσκοντες και τους συμμετέχοντες. Οι διαλέξεις θα συνοδεύονται από ανοιχτές συζητήσεις, με στόχο όχι την απλή μετάδοση γνώσεων, αλλά τη δημιουργία ενός ζωντανού επιστημονικού διαλόγου.
Στη διοργάνωση συμμετέχουν ως υποστηρικτές το Armenian Genocide Research Program, το Promise Armenian Institute, το Ερευνητικό Κέντρο Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, ο Δήμος Ηρωικής Πόλης Νάουσας, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων και η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης.
Το δεύτερο Θερινό Σχολείο αποτελεί μία σημαντική γέφυρα ανάμεσα στην ιστορική μνήμη και τη σύγχρονη επιστήμη. Σε έναν τόπο που διαφυλάσσει την παρακαταθήκη του Πόντου, η μελέτη των Γενοκτονιών αποκτά όχι μόνο ακαδημαϊκό, αλλά και βαθιά ανθρώπινο νόημα: να μη χαθούν οι μαρτυρίες, να μη λησμονηθούν τα θύματα και να μη βρουν ξανά χώρο οι μηχανισμοί που οδηγούν τους λαούς στην εξόντωση.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
