«Το ροδάφνον» του Κώστα ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ σε θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία Θέμη ΜOYMOYΛΙΔΗ-Μάρθας ΜΑΥΡΙΔΟΥ και σε απόδοση του Τάκη ΒΑΜΒΑΚΙΔΗ
Είχα την μεγάλη τύχη να παρακολουθήσω στο «Από Μηχανής Θέατρο» (Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο-Αθήνα) την μεταφορά στο θεατρικό σανίδι του λογοτεχνικού έργου «Το ροδάφνον» του λογοτέχνη και ποιητή Κώστα Διαμαντίδη. Του σημαντικότερου εν ζωή λογοτέχνη, που επιμένει να γράφει στη ποντιακή διάλεκτο. Δηλαδή στη γλώσσα των προγόνων του.
«Το ροδάφνον» αποτελεί μια βαθιά ανθρώπινη αφήγηση που ισορροπεί ανάμεσα στη μνήμη και την απώλεια, στην ιστορική εμπειρία και στην προσωπική διαδρομή. Το λογοτεχνικό έργο του Κώστα Διαμαντίδη ξεδιπλώνει έναν κόσμο όπου οι ρίζες, οι τόποι και οι άνθρωποι γίνονται φορείς ταυτότητας και εσωτερικής αναζήτησης. Και όπως έγραφε πριν κάποια χρόνια ο Διαμαντίδης:
«Να΄μαι λοιπόν και πάλι εδώ! Γόνος και κληρονόμος προσφύγων από την μαρτυρική γη του Πόντου, μετανάστης στις φάμπρικες της Γερμανίας, πολιτικών προσφύγων στην μακρινή Τασκένδη, εκτοπισμένων στα κολαστήρια της Μακρονήσου και στις μέρες μας πολλαπλά πρόσφυγας στην ίδια μου την πατρίδα πληγωμένος απ΄ το δικό μου χώμα, τυραννισμένος απ΄ το δικό μου πουκάμισο, καταδικασμένος απ΄ τους δικούς μου θεούς»
«Αδιάκοπη πάλη μ΄ αυτόν τον δαίμονα μέσα μου που τα ήθελε όλα, τούδοσα τις πιο γενναίες μου πράξεις τα πιο καθάρια μου όνειρα και πείναγε, τούδοσα αμαρτίες βαριές. Τον πότισα αλκοόλ, χρέη, εξευτελισμούς και πείναγε.»
Έτσι λοιπόν και αυτή τη φορά δεν θα αποχαιρετήσω την Αλεξάνδρεια που χάσαμε .Κάλεσα όλους τους ποιητές μας μάρτυρες υπεράσπισης της αθωότητας μας «Κι ας μας βρήκαν πολλών λαθών πτωχεύσεις ». [Κώστας Διαμαντίδης, «Μια αντάρτικη ποιητική δήλωση (για τις εκλογές)», στο Πόντος και Αριστερά, Οκτώβριος 2009, https://pontosandaristera.wordpress.com/2009/10/03/24-9-2009/].
Η θεατρική διασκευή του σκηνοθέτη Θέμης Μουμουλίδης και της Μάρθας Μαυρίδου προσεγγίζει το έργο με σεβασμό στον ποιητικό λόγο και στο συναισθηματικό του βάθος, μεταφέροντάς το στη σκηνή με θεατρική οικονομία και ερμηνευτική ένταση. Τιμά την αισθητική και τη δομή του πρωτότυπου έργου, αλλά το επανερμηνεύει για τη σκηνή με αρτιότητα.
Ο λόγος αποκτά ρυθμό, οι σιωπές αποκτούν σημασία και η αφήγηση μετατρέπεται σε ζωντανή εμπειρία. Το «Ροδάφνον» στη σκηνή δεν είναι απλώς μια αναπαράσταση ενός λογοτεχνικού κειμένου· είναι μια τελετουργία μνήμης και συγκίνησης για τη χαμένη οριστικά Πατρίδα. Για τον Πόντο, που εκτός από μια ονειρική ανάμνηση εκεί στην βορεινή άκρη της Μικράς Ασίας, έγινε πλέον και σύμβολο της ίδιας της ύπαρξης.
Μέσα από την ανθρώπινη φωνή, το σώμα και την παρουσία, με το έργο αναδεικνύεται η διαχρονικότητα των θεμάτων του λογοτέχνη και η δύναμη που έχει να γεφυρώνει τις εποχές με την τέχνη του. Τόσο το πρωτότυπο έργο όσο και η θεατρική του απόδοση αποτελούν μια ελεγεία στην αγάπη. Και όπως λέει μια από τις ηρωϊδες του Διαμαντίδη: «Η εγάπ’ άψιμον έν. Για εμπαίντς απέσ’ και καίεσαι, για στέκ’ς από μακριά και ριγάς».
Στην παράσταση ο Τάκης Βαμβακίδης αναδεικνύει τη δύναμη της μνήμης, της παράδοσης και της ανθρώπινης αντοχής. Με σεβασμό στο πρωτότυπο κείμενο και θεατρική ευαισθησία, η διασκευή μεταφέρει τον ποιητικό λόγο και το βαθύ συναισθηματικό φορτίο του έργου σε μια ζωντανή σκηνική εμπειρία που συγκινεί και προβληματίζει.
Το μυθιστόρημα «Το ροδάφνον» του Κώστα Διαμαντίδη αποτελεί ένα από τα πλέον ζωντανά και ποιητικά αποτυπώματα της ελληνικής λογοτεχνικής παράδοσης — ένα έργο που συνδυάζει την ιστορική μνήμη με την προσωπική περιπέτεια, την ενδοσκόπηση με την κοινωνική αποτύπωση.
Η διασκευή αυτή δεν αποτελεί απλή μεταγραφή — είναι μια ουσιαστική μεταμόρφωση. Αποκαλύπτει τον ποιητικό ρυθμό και το βάθος του λόγου του Διαμαντίδη, σε μορφή που αναπνέει θεατρικά. Διατηρεί τη λογοτεχνική αισθητική του κειμένου, μεταφράζοντάς τη σε κινησιολογικές, μουσικές και ερμηνευτικές επιλογές. Εστιάζει στον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων, δίνοντας έμφαση στις ανθρώπινες συγκρούσεις, στις σχέσεις και στις υπαρξιακές αναζητήσεις.
Η παράσταση, μέσα από τη σκηνική της διάσταση, γίνεται μια οπτική και ηχητική εμπειρία, όπου το περιβάλλον, ο ήχος και η ατμόσφαιρα εντάσσονται οργανικά στον ρυθμό της αφήγησης. Ο ηθοποιός καταφέρνει να μεταφέρει στον θεατή τη μνήμη, την ταυτότητα, την αγάπη, τον πόνο, αλλά και την ελπίδα. Παράλληλα θέτει ζητήματα που απηχούν στον σύγχρονο θεατή, όπως η ανοχή και η συγχώρεση, χωρίς να απαρνιέται την ιστορική και πολιτισμική προέλευση του υλικού.
Αναζητήστε το βιβλίο του Κώστα Διαμαντίδη στις εκδόσεις των Αφών Κυριακίδη (2011) και όταν σας δοθεί η ευκαιρία παρακολουθείστε την θεατρική απόδοση από τον εκλεκτό ηθοποιό Τάκη Βαμβακίδη σε σκηνοθεσία του Θέμη Μουμουλίδη…
Πληροφορίες για την παράσταση θα βρείτε εδώ:
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
