Γράφει η Γιώτα Ιωακειμίδου
Ο Νασρ Εντίν Χότζας έχτισεν μίαν έναν φουρνίν. Έναν ημέραν εδέβεν απ΄ εκέσ΄ είνας χωρέτες, είδεν το φουρνίν και ΄κ΄ ερέχτεν το τίκεμάν ατ΄.
-Καλόν και έμορφον εποί΄κες ατο, Χότζα, άμαν η πόρτα τ΄ το τερεί εκεί μερέαν καλόν ΄κ΄ έν΄.
-Πού έξερ΄ ατο; είπεν ο Χότζας κι επίασεν εχάλασεν το φουρνίν κι έχτισεν α΄, όπως έδειξεν ατον ο χωρέτες.
Δυο ημέρας κι επεκεί εδέβεν απεκέσ΄ είνας άλλος.
-΄Ε, Χότζα, πολλά έμορφον το φουρνί σ΄, άμαν το στόμαν ατ΄ καλά ΄κί τερεί. Εκέσ΄ αν ετέρ΄νεν, κι άλλο καλλίον θα έτον.
Επίασεν και ο Χότζας κι έχτισεν α΄, όπως έδειξεν ατον ο χωρέτες.
΄Κ’ εδέβαν πολλά ημέρας, περάν΄ απ΄ εκέσ΄ είνας άλλος χωρέτες. Ατός πα τη φουρνί΄ το στόμαν ΄κί ερέχτεν ατο. Ο ζαβαλής ο Χότζας ετέρεσεν ατό η δουλεία αλλέως ΄κί θα ΄ίνεται. Ενούν΄τσεν, ενούν΄τσεν, εύρεν την τσαρέν. Επίασεν έχτισεν το φουρνίν απάν΄ ΄ς σην αραπάν ατ΄. Και έκλωθεν την πόρταν ατ΄ ΄ς όποιον μερέαν εθέλ’ νεν ο καθείς.
Λεξιλόγιο
ερέχκουμαι, ρήμ. = μου αρέσει.
τερώ, ρήμ. = βλέπω, αρχ. τηρώ, ιωνικό ε αντί η. Παράγωγη λέξη: Τέρεμαν.
ζαβαλούς, ζαβαλής, ο, ζαβαλούσα, η, ζαβαλούν, το, επίθ. = δυστυχής, ο, κακόμοιρος, ο, λ. τ. zavalli.
τίκεμαν, το, ουσ. = στάση, η, στήσιμο, το, λ. τ. dikmek.
τσαρέ, η, ουσ. = λύση, η, λ. τ. care.
νουνίζω, ρήμ. = σκέφτομαι, συλλογίζομαι.
Ο φούρνος του Νασρ Εντίν Χότζα
Μια φορά ο Νασρ Εντίν Χότζας έκτισε έναν φούρνο. Κάποια μέρα πέρασε από εκεί ένας χωριανός του, είδε τον φούρνο, μα δεν του άρεσε ο προσανατολισμός του.
-Καλό και όμορφο τον έκανες, Χότζα, όμως το ότι βλέπει η πόρτα του προς τα εκεί, δεν ταιριάζει.
-Πού να το ήξερα; είπε ο χότζας. Γκρέμισε τον φούρνο και τον έκτισε, όπως τον συμβούλευσε (υπέδειξε) ο συγχωριανός του. Δυο μέρες αργότερα πέρασε από εκεί ένας άλλος.
-Έ, Χότζα, πολύ όμορφος ο φούρνος σου, όμως ο προσανατολισμός του δεν είναι καλός. Αν έβλεπε προς τα εκεί, θα ήταν πολύ καλύτερα.
Τον έκτισε ο Χότζας, όπως του υπέδειξε ο συγχωριανός του. Δεν περάσανε πολλές μέρες και πέρασε από εκεί ένας άλλος συγχωριανός του. Κι αυτός δεν άρεσε τον προσανατολισμό του φούρνου.
Ο κακομοίρης ο Χότζας είδε ότι η δουλειά αυτή δεν πάει άλλο. Σκέφτηκε, ξανασκέφτηκε, βρήκε τη λύση. Έκτισε τον φούρνο επάνω στο κάρο του και τον προσανατόλιζε σ΄ όποια κατεύθυνση του υποδείκνυε ο καθείς.
Η Παναγιώτα Ιωακειμίδου είναι φιλόλογος, συγγραφέας, ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ποντιακής διαλέκτου. Διδάσκει ποντιακά ανά την υφήλιο, μέσω Πλατφόρμας Τηλεδιασκέψεων. Ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων από τον Πόντο. Γεννήθηκε στο Κλείτος Κοζάνης από αγρότες γονείς και Πόντιους με καταγωγή από το Απέξ. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε τη Μέση εκπαίδευση Φιλολογώντας. Ερευνήτρια της Ποντιακής Μητρικής Γλώσσας, δίδαξε την Ποντιακή Διάλεκτο στο Πανεπιστήμιο “Μακεδονία” Θεσσαλονίκης και αρθρογραφώντας στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.