Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Η ανέγερση μνημείου αφιερωμένου στον Ποντιακό Ελληνισμό στη Μυτιλήνη παίρνει σάρκα και οστά, ύστερα από την άμεση ανταπόκριση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου στο σχετικό αίτημα της Ένωσης Ποντίων & Φίλων Ποντίων Μυτιλήνης.
Σε ανακοίνωσή της η Ένωση εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες προς τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου κ. Κωνσταντίνο Μουτζούρη και τον Χωρικό Αντιπεριφερειάρχη Λέσβου κ. Κώστα Αρώνη, υπογραμμίζοντας ότι η συμβολή τους αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση της ιστορικής μνήμης, των παραδόσεων και των θυσιών του ποντιακού ελληνισμού.
Όπως σημειώνεται, το μνημείο θα σταθεί ως «διαρκής υπενθύμιση της ιστορίας μας και ως φάρος μνήμης για τις επόμενες γενιές», δίνοντας στον ποντιακό ελληνισμό της Λέσβου έναν τόπο αναφοράς που θα ενώνει τις μνήμες με το παρόν και το μέλλον. Η πρωτοβουλία αναδεικνύει την αξία της συνεργασίας τοπικών φορέων και αυτοδιοίκησης στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, με την Ένωση Ποντίων να εκφράζει δημόσια την ευγνωμοσύνη της για την άμεση και ουσιαστική στήριξη της Περιφέρειας.
Προτάθηκε η Επάνω Σκάλα για την ανέγερση
Πρόκειται για μια περιοχή που περικλείει το βόρειο λιμάνι της Μυτιλήνης, το οποίο μετά τη Μικρασιατική καταστροφή η έγινε αποδέκτης ενός μεγάλου αριθμού προσφύγων, οι οποίοι στεγάστηκαν σε εγκαταλειμμένα σπίτια μουσουλμάνων καθώς και σε παραπήγματα. Έτσι, η περιοχή της Επάνω Σκάλας είναι αναπόφευκτα συνδεδεμένη με το δράμα των ξεριζωμένων ανθρώπων. Όσον αφορά την αναπαράσταση του έργου, το οποίο αναμένεται να αναλάβει ο διακεκριμένος γλύπτης Γιώργος Κικώτης, πηγές του Pontos Voice αναφέρουν, ότι θα δείχνει την μια ξεριζωμένη οικογένεια ποντίων (μάνα, πατέρας παιδί), με παραδοσιακές φορεσιές.
«Εσκάλωσεν» η Κως
Σκαλώνω στα ποντιακά σημαίνει «αρχίζω». Την αρχή σε αυτήν την πρωτοβουλία, έκανε η Κως με την πρωτοβουλία του προέδρου του Συλλόγου Ποντίων “Ξενιτέας” τον Οκτώβριο του 2022, με την αποκάλυψη του μνημείου Γενοκτονίας στο νησί. Το μνημείο, το οποίο φιλοτέχνησε με πολύ μεράκι και υπομονή ο γλύπτης Γεώργιος Κικώτης, βρίσκεται στο πάρκο Ποντιακού Ελληνισμού, τη μετονομασία του οποίου ενέκρινε σύσσωμο το δημοτικό Συμβούλιο του νησιού, κάτι που δείχνει ξεκάθαρα, πόσο κοντά στέκονται οι Κώες στο ποντιακό στοιχείο. Το μέρος βρίσκεται στην είσοδο του Εμπορικού Κέντρου της Κω, εντός του αρχαιολογικού περιπάτου, κάτι που σημαίνει, ότι το επισκέπτονται ετησίως εκατομμύρια τουρίστες.
Η ανέγερση του μνημείου προκάλεσε αντιδράσεις στην Τουρκία με εκτενή δημοσιεύματα στον Τύπο. Χαρακτηριστικότερες όμως ήταν οι δηλώσεις του τότε Υπουργού Αμύνης της Τουρκίας, Χουλουσί Ακάρ.Η κατασκευή μνημείου για τη δήθεν Γενοκτονία στην Κω, αποτελεί μία ακόμη προβοκάτσια της Ελλάδας». είχε αναφέρει ο Τούρκος πολιτικός μερικές ημέρες πριν τα αποκαλυπτήρια. Τότε ο πρόεδρος του συλλόγου Ποντίων Κω “Ξενιτέας”, Χαράλαμπος Ναβροζίδης, με δηλώσεις του στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη είχε χαρακτηρίσει ως «διαφήμιση» τις δηλώσεις του πρώην Υπουργού. Φυσικά οι τοποθετήσεις του δεν εισακούστηκαν και η πρωτοβουλία της Κω βρήκε μιμητές, αλλά και προβοκάτορες, αφού πρόσφατα άγνωστοι τοποθέτησαν μια επιγραφή με ένα προκλητικό μήνυμα αμφισβήτησης της γενοκτονίας στα ελληνικά, τα αγγλικά και τα τουρκικά.
Τα νησιά του Αιγαίου ορθώνουν τείχος υπενθύμισης των τουρκικών εγκλημάτων
Σε παλαιότερο ρεπορτάζ στο Geopolitico.gr έγραφα, ότι τα νησιά του Αιγαίου ορθώνουν τείχος υπενθύμισης των τουρκικών εγκλημάτων. Γιατί μετά την Κω, σειρά πήρε ένα ακόμα νησί των Δωδεκανήσων, τα οποία βρίσκονται μονίμως στο στόχαστρο της Τουρκίας. Η Ρόδος, τον Φεβρουάριο του 2025 πήρε την απόφαση να ξεκινήσει μια ανάλογη πρωτοβουλία, μια εξέλιξη που έδειξε, ότι τα νησιά του Αιγαίου στήνουν πολιτισμικές γραμμές άμυνας ενάντια στη βαρβαρότητα. Μάλιστα ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κ.Γιώργος Χατζημάρκος ανέλαβε το συνολικό κόστος ανέγερσης του Μνημείου.
Στον επόμενο τόνο, ήρθε η ώρα της Λέσβου, ο τοπικός ποντιακός σύλλογος της οποίας ζήτησε έναν «οδηγό» από τον αντιπεριφερειάρχη Ψηφιακής Ανάπτυξης Νοτίου Αιγαίου, Χαράλαμπο Ναβροζίδη, ο οποίος ως πρόεδρος του ποντιακού συλλόγου της Κω, είχε πρωτοστατήσει στην ανέγερση μνημείου, προκειμένου να ακολουθηθούν οι ίδιες διαδικασίες και να αποκτήσει και το νησί του Βορείου Αιγαίο ανάλογο μνημείο.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης είναι δημοσιογράφος ποντιακής καταγωγής. Οι πρόγονοί του προέρχονται από το Κοιλάδι Τραπεζούντας, το Χαμσίκιοϊ Ματσούκας και τη Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ).
