Μια καρφίτσα, ένα μικρό και σιωπηλό κειμήλιο, έγινε αφορμή να ακουστεί μια μεγάλη ιστορία μνήμης και ξεριζωμού. Με σεβασμό και ευθύνη, η Μέριμνα Ποντίων Κυριών έδωσε φωνή στα αντικείμενα και δικαίωσε την παράδοση, αποδεικνύοντας ότι η μνήμη δεν είναι παρελθόν, αλλά ζωντανή παρακαταθήκη που περνά από γενιά σε γενιά.
Το Δελτίο Τύπου:
Το απόγευμα της Παρασκευής 9 Ιανουαρίου πλήθος κόσμου που παραβρέθηκε στο Μουσείο «Κεντώντας τη Μνήμη» της Μέριμνας Ποντίων Κυριών, είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει ένα μοναδικό δρώμενο.
Η Αλεξία Ιωαννίδου έδωσε την φωνή της σε μια καρφίτσα από την Αργυρούπολη του Πόντου ηλικίας 135 ετών, που μας διηγήθηκε την ιστορία της οικογένειάς της. Η καρφίτσα αυτή ήταν δώρο του πατρός Θωμά Σταμπουλίδη του Θεοφυλάκτου εξ Αργυρουπόλεως Πόντου στην γυναίκα του Ολυμπία Δεμουρτζίδου-Σταμπουλίδου του Αλεξάνδρου εκ Λιβαδίου Τσάλκας.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με το έθιμο «τ’ αποθαμενίων το λημόνεμαν». Δύο μικρά αδέλφια, ο Κωνσταντίνος και η Κωνσταντίνα Τσιβρεμετζή άναψαν στο σκεύος-κειμήλιο από τον Πόντο δύο μελισσοκέρια. Το ένα στην μνήμη των προγόνων και το άλλο «για τ’ ατόν που ‘κι εχ κανάν να αφτήν’ ατόν κερίν» (γι’ αυτόν που δεν έχει κανέναν στον κόσμο να του ανάψει κερί). Στην συνέχεια η πρόεδρος Ανατολή Δημητριάδου αφού μνημόνευσε το αείμνηστο μέλος του Σωματείου Δέσποινα Κυριακίδου, «έντυσε» την αφηγήτρια με το σάλι της γιαγιάς της Τσόφας (Σοφίας) Χρυσουλίδου-Λαΐδου από το Χανάχ του Αρνταχάν και καρφίτσωσε το πολύτιμο αντικείμενο στο μέρος της καρδιάς της αφηγήτριας, για να αρχίσει να ξεδιπλώνεται η ιστορία. Κι όπως κέντρισε η καρφίτσα με την ακίδα της τα δάχτυλα των κυράδων της – γυναικών της οικογένειας που περνούσε από γενιά σε γενιά, έτσι κέντρισε και την Μνήμη, και ξεκίνησε η συνταρακτική ιστορία του αντικειμένου που «προσωποποιήθηκε» για να διηγηθεί τα γεγονότα του ξεριζωμού!
Η μουσικός Χριστίνα Κυριακίδου έδωσε με την εκφραστική της ερμηνεία και την λύρα της ένα μοναδικό ηχόχρωμα στην εκδήλωση. Η φωνή της και οι μελωδίες της λύρας της που έπαιξαν το «η κορ’ εξέβεν σο παρχάρ», «αδά σον κόσμον αγαπώ», «τσολ και έρημον Καραπουρούν», γέμισαν τον όμορφο χώρο του Μουσείου, μπλέχτηκαν με τα εκθέματα από τον Πόντο και φόρτισαν ακόμα περισσότερο την ατμόσφαιρα ανεβαίνοντας σαν προσευχές στον ουρανό για τις ψυχές των κεκοιμημένων μας!
Η εκδήλωση έκλεισε με τον μικρό Κωνσταντίνο να χορεύει Σέρρα-τρομαχτόν μπροστά από την φωτογραφία του Νικόλα Ιωαννίδη, του συνομηλίκου του που έκανε το σύντομο πέρασμά του από αυτόν τον κόσμο αφήνοντας το «σημάδι» του στην καρφίτσα, η οποία συνδέθηκε με την ιστορία όχι μόνο της οικογένειάς του, αλλά και ολόκληρου του ελληνισμού του Πόντου.
Ο μικρός Κωνσταντίνος αφιέρωσε την δική του πολύτιμη προσφορά στους προγόνους του από το Καρς, ελπίζοντας «πως τους έκανε περήφανους με τον χορό του» όπως έγραψε στο βιβλίο επισκεπτών! Ήταν η επιβεβαίωση του στίχου της παράδοσής μας «η Ρωμανία κι αν πέρασε, ανθεί και φέρει κι άλλο»!
Ευχαριστούμε θερμά τον Χρήστο Αηδονίδη της Ψηφιακής Σάντας την Όλια Βασιλάκη-Καρόζη, εκπρόσωπο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας
τον Δημήτρη Κούβελα, βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης
τον Γιάννη Παπαγεωργίου, συντονιστή του γραφείου πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη
τον Νίκο Πάχτα, digital creator-AI
τη Γλυκερία Χατζούλη, αντιπρόεδρο του Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης και καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης του ΑΠΘ και όλους τους εκλεκτούς προσκεκλημένους που μας τίμησαν με την παρουσία τους.
Μέριμνα Ποντίων Κυριών
Ο Χαράλαμπος Ναβροζίδης είναι Αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Ανάπτυξης Νοτίου Αιγαίου και Πρόεδρος του Σύλλογος Ποντίων Κω «Ο Ξενιτέας» από το 2019.
Ασχολείται ενεργά με την ανάδειξη της Ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο την υπεύθυνη και τεκμηριωμένη ενημέρωση για ζητήματα που αφορούν τον Πόντο και τον σύγχρονο Ελληνισμό.
Ως Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Κω «Ο Ξενιτέας», υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες της κατασκευής και τοποθέτησης του αγάλματος για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στην πόλη της Κως, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της συλλογικής συνείδησης. Παράλληλα, από την ίδια θέση, μεριμνά για τη διοργάνωση δεκάδων εκδηλώσεων, ημερίδων και πολιτιστικών δράσεων κάθε χρόνο.
Η δράση του γύρω από ζητήματα ιστορικής μνήμης έχει τύχει σχολιασμού και εκτός ελληνικού δημόσιου λόγου.
Είναι ένας εκ των συνιδρυτών του PontosVoice.com.