Η Γενοκτονία του Ελληνισμού της Ανατολής δεν είναι μόνο ένα ιστορικό έγκλημα. Είναι ένα τραύμα που περνά από γενιά σε γενιά, μια ανοιχτή πληγή μνήμης, δικαιοσύνης και ταυτότητας. Αυτό ακριβώς το πεδίο φωτίζει το νέο βιβλίο του Θεοφάνη Μαλκίδη, «Μικρά Ασία, Θράκη, Πόντος. Η Γενοκτονία και το Τραύμα», που κυκλοφόρησε στην Κω το 2026 από την Αστική Εταιρεία «Ιπποκράτης» – Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας.
Η έκδοση καταπιάνεται με το μεγάλο, σε μεγάλο βαθμό ακόμη αποσιωπημένο, έγκλημα κατά του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας, της Ανατολικής Θράκης και του Πόντου. Την περίοδο 1908-1923, οι Νεότουρκοι και οι Κεμαλικοί εφάρμοσαν ένα σχέδιο εξόντωσης, εκτοπισμού και εξαφάνισης πληθυσμών που ζούσαν επί χιλιετίες στις πατρογονικές τους εστίες.
Πάνω από ένα εκατομμύριο Έλληνες έχασαν τη ζωή τους. Περισσότεροι από ενάμιση εκατομμύριο έγιναν πρόσφυγες. Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται οικογένειες, ορφανά, αγνοούμενοι, γυναίκες που κακοποιήθηκαν, παιδιά που ξεριζώθηκαν, κοινότητες που αφανίστηκαν.
Το βιβλίο του Μαλκίδη έχει ιδιαίτερη σημασία διότι δεν μένει μόνο στην ιστορία των γεγονότων. Προχωρά στην ανάλυση του συλλογικού τραύματος. Εξετάζει πώς η Γενοκτονία δεν τελειώνει με τη φυσική εξόντωση, αλλά συνεχίζεται στη σιωπή, στην άρνηση, στη μη αναγνώριση, στη μεταβίβαση του πόνου στις επόμενες γενιές.
Η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κω και της Αστικής Εταιρείας «Ιπποκράτης», Διονυσία Τελλή-Τσιμισίρη, σημειώνει στον πρόλογο ότι η έκδοση συμβάλλει ουσιαστικά στην επιστημονική μελέτη της Πολιτικής Ψυχολογίας. Αναφέρεται στη βιαιότητα των διώξεων και στο τραύμα ως έκφραση υπαρξιακής απειλής, επώδυνων αναμνήσεων και συλλογικής μνήμης θανάτου.
Από την πλευρά του, ο ιατρός-ψυχίατρος και επιστημονικός διευθυντής της Αστικής Εταιρείας, Δημήτριος Κ. Γερούκαλης, τονίζει στην εισαγωγή ότι η Γενοκτονία αφήνει ανεξίτηλες επιπτώσεις τόσο στα πρόσωπα που υφίστανται τη βία όσο και στις επόμενες γενιές. Η ημέρα μνήμης, όπως επισημαίνει, δεν είναι τυπική επέτειος. Είναι ανάγκη ανάδειξης του ιστορικού γεγονότος, απόδοσης τιμής στα θύματα και ευαισθητοποίησης των λαών.
Κεντρικό μήνυμα της έκδοσης είναι ότι η αναγνώριση της Γενοκτονίας δεν αποτελεί απλώς ιστορική δικαίωση. Είναι πράξη δικαιοσύνης. Είναι υποχρέωση της Τουρκίας και της διεθνούς κοινότητας. Είναι όρος για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης, την επούλωση του τραύματος και την πρόληψη μελλοντικών εγκλημάτων.
Ο συγγραφέας συνδέει τη μνήμη των εγκλημάτων σε Τραπεζούντα, Κερασούντα, Ραιδεστό, Αδριανούπολη, Σμύρνη και άλλες περιοχές με τις μετέπειτα θηριωδίες της Κατοχής σε Βιάννο, Κάνδανο, Δίστομο, Καλάβρυτα και αλλού. Το μήνυμα είναι σαφές: το ατιμώρητο έγκλημα επιστρέφει.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης, απόγονος διασωθέντων της Γενοκτονίας και των Ολοκαυτωμάτων της Κατοχής, έχει αφιερώσει τη διαδρομή του στην ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας. Είναι διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών, συμμετέχοντας και στη διαδικασία του 2007, όταν η Ένωση αναγνώρισε τη Γενοκτονία Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων.
Η έκδοση «Μικρά Ασία, Θράκη, Πόντος. Η Γενοκτονία και το Τραύμα» δεν είναι απλώς ένα ακόμη βιβλίο ιστορίας. Είναι κατάθεση μνήμης, επιστημονική τεκμηρίωση και δημόσια υπενθύμιση ότι η δικαιοσύνη για τα θύματα δεν μπορεί να παραμένει σε εκκρεμότητα.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
