Από τον Ὅμηρο στον Ακρίτα της Ποντιακής γης
Ακρίτας όντες έλαμνεν σην παραποταμέαν,
επέγ΄νεν κ΄ έρ΄τον κι έλαμνεν την ώραν πέντε αυλάκια.
Στην ποντιακή διάλεκτο το λάμνω σημαίνει οργώνω. Πρόκειται για ζωντανό απολίθωμα της αρχαίας ρίζας ἐλαύνω, που σήμαινε «ωθώ, οδηγώ, προχωρώ», αλλά και ειδικότερα «οδηγώ τα βόδια στο όργωμα». Οι αρχαίοι έλεγαν ἐλαύνειν βοῦς ή ἐλαύνειν τὴν ἄροσιν — ακριβώς δηλαδή αυτό που εκφράζει ο Πόντιος με το «λάμνω τη γην».
Η φωνητική πορεία είναι φυσική:
ἐλαύνω → λαύνω → λάμνω, με αποβολή του αρχικού ε- και αφομοίωση του ν σε μ.
Και όπως ο Όμηρος λέει
«ὡς δ᾽ ὅτε βοῦς ἀνὴρ ἐλάῃ» (Ιλ. Ν 703),
έτσι κι ο Πόντιος τραγουδά για τον Ακρίτα που έλαμνε «πέντε αυλάκια» πριν καλά καλά φέξει.
Η ίδια γη, ο ίδιος μόχθος, η ίδια γλώσσα που επιμένει. Από τον Όμηρο ως τον Ακρίτα, το αλέτρι χαράζει όχι μόνο το χώμα, αλλά και τη μνήμη.
Η Παναγιώτα Ιωακειμίδου είναι φιλόλογος, συγγραφέας, ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ποντιακής διαλέκτου. Διδάσκει ποντιακά ανά την υφήλιο, μέσω Πλατφόρμας Τηλεδιασκέψεων. Ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων από τον Πόντο. Γεννήθηκε στο Κλείτος Κοζάνης από αγρότες γονείς και Πόντιους με καταγωγή από το Απέξ. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε τη Μέση εκπαίδευση Φιλολογώντας. Ερευνήτρια της Ποντιακής Μητρικής Γλώσσας, δίδαξε την Ποντιακή Διάλεκτο στο Πανεπιστήμιο “Μακεδονία” Θεσσαλονίκης και αρθρογραφώντας στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.