Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Τέσσερα μεγάλα τουρκικά μέσα ενημέρωσης ασχολήθηκαν μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα με το τελευταίο μου podcast στο Geopolitico.gr. Η Milliyet, το CNN Türk, το TGRT Haber και το Haber Global αφιέρωσαν δημοσιεύματα, ανταποκρίσεις και τηλεοπτικές αναλύσεις στα όσα ανέφερα για την πιθανότητα μιας ελληνοτουρκικής κρίσης, την εθνική ανθεκτικότητα, τα μη επανδρωμένα συστήματα και την ανάγκη προετοιμασίας της ελληνικής κοινωνίας.
Το γεγονός ότι η ίδια ανάλυση προκάλεσε τέτοιο ενδιαφέρον στην Τουρκία έχει τη σημασία του. Αποδεικνύει, πρώτα απ’ όλα, αυτό ακριβώς που υποστήριξα: ότι η Άγκυρα δεν παρακολουθεί μόνο τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα. Παρακολουθεί τον δημόσιο διάλογο, τις στρατιωτικές εκτιμήσεις, τις πολιτικές αντιδράσεις και το επίπεδο προετοιμασίας της ελληνικής κοινωνίας.
Με απλά λόγια, η Τουρκία μάς μελετά.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν εμείς έχουμε το θάρρος να μελετήσουμε τον εαυτό μας.
Η ώρα της εθνικής αντοχής! Η Τουρκία απειλεί και η Ελλάδα καλείται να αποδείξει την ισχύ της
Η Milliyet και το «σενάριο εφιάλτη»
Η αρχή έγινε από τη Milliyet, η οποία παρουσίασε εκτενώς το podcast με τίτλο για ένα «σενάριο εφιάλτη» που συζητείται στην Ελλάδα.
Η τουρκική εφημερίδα μετέφερε την εκτίμησή μου ότι μια σύγκρουση στο Αιγαίο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ελεγχόμενο επεισόδιο λίγων ωρών. Από τη στιγμή που θα χρησιμοποιηθούν όπλα και θα υπάρξουν ανθρώπινες απώλειες, κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η κατάσταση θα παραμείνει περιορισμένη.
Μια τέτοια αναμέτρηση μπορεί να εξελιχθεί σε πόλεμο φθοράς εβδομάδων ή ακόμη και μηνών. Τότε δεν θα μετρηθούν μόνο τα Rafale, οι φρεγάτες και οι πύραυλοι της πρώτης ημέρας. Θα δοκιμαστούν τα αποθέματα πυρομαχικών, η λειτουργία των λιμανιών και των αεροδρομίων, η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες, τα νοσοκομεία, η εφεδρεία και, τελικά, η συνοχή ολόκληρης της κοινωνίας.
Η Milliyet στάθηκε επίσης στην αναφορά μου για τους περισσότερους από 1,8 εκατομμύρια αδειοδοτημένους χειριστές drones στην Τουρκία. Διευκρίνισα ότι αυτό δεν σημαίνει πως η Άγκυρα διαθέτει 1,8 εκατομμύρια στρατιωτικούς χειριστές. Αποδεικνύει, όμως, ότι δημιουργεί μια τεράστια τεχνολογική δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού και μια ολόκληρη κουλτούρα γύρω από τα μη επανδρωμένα συστήματα.
Η ουσία της ανάλυσής μου ήταν σαφής: η Ελλάδα χρειάζεται ένα αντίστοιχο εθνικό οικοσύστημα που θα ενώνει Ένοπλες Δυνάμεις, εφεδρεία, πανεπιστήμια, τεχνολογικές εταιρείες, αερολέσχες και πιστοποιημένους πολίτες.
Το CNN Türk ανακάλυψε «πολεμοχαρή φωνή»
Στη συνέχεια, το CNN Türk, μέσω της ανταποκρίτριάς του στην Αθήνα, Ντουιγκού Λέλογλου, παρουσίασε την ανάλυσή μου ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της υποτιθέμενης ενίσχυσης «πολεμοχαρών φωνών» στην Ελλάδα ενόψει εκλογών.
Εδώ αρχίζει η κατά το δοκούν ανάγνωση.
Στο podcast δεν κάλεσα κανέναν σε πόλεμο. Δεν ζήτησα επίθεση εναντίον της Τουρκίας ούτε αμφισβήτησα τα τουρκικά σύνορα. Προειδοποίησα ότι μια χώρα η οποία δέχεται απειλές οφείλει να προετοιμάζεται για το χειρότερο, ακριβώς για να μην αναγκαστεί να το ζήσει.
Μάλιστα, στο ίδιο podcast άσκησα κριτική στην ελληνική κυβέρνηση για τη χρησιμοποίηση της τουρκικής απειλής ως εργαλείου εσωτερικού πολιτικού φόβου. Αναφέρθηκα συγκεκριμένα στη δήλωση ότι, αν η χώρα μείνει ακυβέρνητη, «θα γίνει το ντου από απέναντι». Τόνισα ότι η Ελλάδα δεν ταυτίζεται με καμία κυβέρνηση και ότι η εθνική ασφάλεια δεν μπορεί να μετατρέπεται σε επιχείρημα κομματικής επιβίωσης.
Επομένως, ο ισχυρισμός ότι η ανάλυσή μου έγινε για εκλογικούς λόγους δεν στηρίζεται στο περιεχόμενό της. Όσα λέω για την τουρκική απειλή, την αποτροπή και την εθνική ανθεκτικότητα τα υποστηρίζω εδώ και χρόνια. Δεν εμφανίστηκαν επειδή πλησιάζει κάποια κάλπη.
Δεν επιδιώκω να εκφοβίσω τον ελληνικό λαό. Επιδιώκω να τον αφυπνίσω.
Το TGRT Haber χτύπησε τα «τύμπανα πολέμου»
Το TGRT Haber πήγε ένα βήμα παραπέρα. Υποστήριξε ότι τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης «χτυπούν τα τύμπανα του πολέμου» και ότι περίπου επιθυμούν να οδηγήσουν Ελλάδα και Τουρκία σε σύγκρουση.
Παράλληλα, όμως, το ίδιο τουρκικό δίκτυο παραδέχθηκε ότι η Άγκυρα αξιολογεί τη στρατιωτική προετοιμασία, τα πολιτικά αντανακλαστικά και την κοινωνική ανθεκτικότητα της Ελλάδας. Επιβεβαίωσε, δηλαδή, τον πυρήνα της ανάλυσής μου.
Και αμέσως μετά ήρθε η αντίφαση. Ενώ οι παρουσιαστές διακήρυτταν ότι οι διαφορές πρέπει να λυθούν με τη διπλωματία, υποστήριξαν πως, αν δεν παρενέβαινε κανένας τρίτος, η Τουρκία θα «τελείωνε» πολύ γρήγορα την Ελλάδα.
Αυτό δεν είναι μήνυμα ειρήνης. Είναι απειλή συντριβής, ντυμένη με διπλωματικές διατυπώσεις.
Όταν ένα μέσο υποστηρίζει ότι η Τουρκία μπορεί να «τελειώσει» στρατιωτικά την Ελλάδα και ταυτόχρονα κατηγορεί την ελληνική πλευρά για πολεμοκαπηλία, η αντίφαση είναι κραυγαλέα.
Το Haber Global και η «απώλεια λογικής»
Τελευταίο στη σειρά ήταν το Haber Global, το οποίο χαρακτήρισε το podcast «αξιοσημείωτο» και παρουσίασε αναλυτικά όσα είπα για τον πόλεμο φθοράς, την τουρκική δεξαμενή χειριστών drones και τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Ο σχολιαστής Μετέ Γιαράρ ισχυρίστηκε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα έχει αρχίσει να «χάνει τη λογική της». Παρουσίασε την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Καστελλόριζο ως πρόκληση, επανέλαβε τις γνωστές τουρκικές θέσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και χαρακτήρισε «παράλογη» την ελληνική διεκδίκηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Έφτασε, μάλιστα, στο σημείο να συγκρίνει την Τουρκία με γεφυροπλάστιγγα σαράντα τόνων και την Ελλάδα με μια απλή ζυγαριά. Κάλεσε την ελληνική πλευρά να «έρθει», αφήνοντας ξεκάθαρα υπονοούμενα για το τι θα αντιμετωπίσει.
Ο ίδιος, πάντως, αναγνώρισε ένα από τα βασικά επιχειρήματά μου: όταν αρχίζει ένας πόλεμος, κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί πόσο θα διαρκέσει. Μπορεί να κρατήσει μήνες ή χρόνια και, από τη στιγμή που ξεκινήσει, δεν σταματά με το πάτημα ενός κουμπιού.
Αυτό ακριβώς είπα και εγώ.
Μόνο που, όταν το λέει ένας Έλληνας δημοσιογράφος, βαφτίζεται «πολεμοχαρής». Όταν συνοδεύεται από τουρκικές προειδοποιήσεις και επιδείξεις ισχύος, παρουσιάζεται ως ψύχραιμη στρατηγική ανάλυση.
Ποιος απειλεί πραγματικά ποιον;
Ας βάλουμε, λοιπόν, τα πράγματα στη θέση τους.
Κανένας σοβαρός Έλληνας δημοσιογράφος ή πολιτικός δεν έχει απειλήσει ότι η Ελλάδα θα εισβάλει στην Τουρκία. Κανένας δεν έχει δηλώσει ότι οι ελληνικοί πύραυλοι θα πλήξουν την Άγκυρα. Κανένας δεν έχει υποσχεθεί ότι θα φτάσει μέχρι την Κωνσταντινούπολη.
Αντιθέτως, ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει χρησιμοποιήσει τη φράση «θα έρθουμε ένα βράδυ ξαφνικά». Η τουρκική ηγεσία έχει προειδοποιήσει ότι οι πύραυλοί της μπορούν να φτάσουν στην Αθήνα, ενώ δημοσιογράφοι όπως ο Ιμπραήμ Καραγκιούλ έχουν φτάσει να μιλούν ακόμη και για προέλαση μέχρι τη Θεσσαλονίκη.
Εάν η δική μου έκκληση για εθνική προετοιμασία θεωρείται πολεμοχαρής, τότε πώς ακριβώς χαρακτηρίζονται αυτές οι δηλώσεις;
Η Ελλάδα δεν απειλεί να υφαρπάξει τουρκικά εδάφη. Δεν έχει κατασκευάσει χάρτες που τεμαχίζουν την Τουρκία. Δεν παρενοχλεί συστηματικά τουρκικά αεροσκάφη και πλοία μέσα σε περιοχές τουρκικής κυριαρχίας. Δεν έχει υιοθετήσει δόγμα αντίστοιχο της «Γαλάζιας Πατρίδας», με το οποίο να διεκδικεί γη και ύδωρ από τους γείτονές της.
Η Τουρκία είναι εκείνη που απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο εάν ασκήσει το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων. Είναι εκείνη που αμφισβητεί την κυριαρχία νησιών, εργαλειοποιεί το μεταναστευτικό, προβάλλει τα λεγόμενα «σύνορα της καρδιάς» και επιχειρεί να αναστήσει στη σύγχρονη εποχή τη σκιά μιας αυτοκρατορίας.
Μιας αυτοκρατορίας της οποίας η μνήμη δεν είναι ρομαντική για τους λαούς που υπέστησαν την καταπίεσή της στα Βαλκάνια, στον Πόντο, στη Μικρά Ασία και στη Μέση Ανατολή.
Η ειρήνη απαιτεί αποτροπή
Δεν είμαι φωνή πολέμου. Είμαι φωνή λογικής απέναντι σε μια πραγματική και διαρκώς εξελισσόμενη απειλή.
Η ειρήνη δεν διασφαλίζεται με ευχολόγια, ούτε με τη σιωπή εκείνου που απειλείται. Διασφαλίζεται όταν ο επίδοξος επιτιθέμενος γνωρίζει ότι το κόστος θα είναι μεγαλύτερο από οποιοδήποτε πιθανό όφελος.
Αυτό σημαίνει αποτροπή. Σημαίνει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, επάρκεια πυρομαχικών, αμυντική βιομηχανία, εκπαιδευμένη εφεδρεία, προστασία κρίσιμων υποδομών και κοινωνία που δεν θα καταρρεύσει στον πρώτο εκβιασμό.
Σημαίνει επίσης σταθερές συνεργασίες με την Κυπριακή Δημοκρατία, το Ισραήλ, την Ινδία και κάθε χώρα που αντιλαμβάνεται ότι η Ανατολική Μεσόγειος δεν μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο εφαρμογής νεοοθωμανικών σχεδιασμών.
Οι φίλοι και οι σύμμαχοί μας πρέπει να γνωρίζουν κάτι ξεκάθαρο: ο ελληνικός λαός επιθυμεί την ειρήνη, αλλά δεν θα αποδεχθεί την κατάργηση των κυριαρχικών του δικαιωμάτων. Δεν θα υποκύψει σε απειλές και δεν θα βιώσει δεύτερη Τουρκοκρατία.
Και όσοι στην Τουρκία μιλούν για «σύνορα της καρδιάς» ας θυμούνται ότι και ο Ελληνισμός διαθέτει ιστορική μνήμη πολύ ευρύτερη από τα σημερινά σύνορα του ελληνικού κράτους. Δεν τη μετατρέπουμε, όμως, σε απειλή εισβολής. Δεν χαλάμε τον κόσμο ούτε σχεδιάζουμε την κατάκτηση ξένων εδαφών.
Δεν ξεχνούμε, επίσης, ότι οι πέτρες της Ανατολίας, του Πόντου και της Ιωνίας εξακολουθούν να μιλούν ελληνικά.
Η προετοιμασία δεν είναι πολεμοκαπηλία. Η μνήμη δεν είναι επεκτατισμός. Και η υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας δεν αποτελεί πρόκληση.
Το γεγονός ότι τέσσερα τουρκικά μέσα ασχολήθηκαν με το podcast μου δεν με ενοχλεί. Αντίθετα, αποδεικνύει ότι το μήνυμα πέρασε απέναντι.
Η Τουρκία μάς μελετά.
Ήρθε η ώρα να μελετήσουμε κι εμείς σοβαρά τις αδυναμίες μας, να τις διορθώσουμε και να καταστήσουμε απολύτως σαφές ότι η Ελλάδα επιθυμεί ειρήνη, αλλά δεν φοβάται να υπερασπιστεί όσα της ανήκουν.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης είναι δημοσιογράφος ποντιακής καταγωγής. Οι πρόγονοί του προέρχονται από το Κοιλάδι Τραπεζούντας, το Χαμσίκιοϊ Ματσούκας και τη Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ).
