Ο Σύλλογος Αποφοίτων Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ «Φιλόλογος» διοργανώνει τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025, στις 19:00, Φιλολογικό Βραδινό στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης.
Κεντρική ομιλήτρια θα είναι η Αναστασία Μαχαιρίδου, γλωσσολόγος και εκπαιδεύτρια της Ποντιακής, υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης. Το θέμα της εισήγησής της είναι:
«Η Ποντιακή στην ψηφιακή εποχή: Το ηλεκτρονικό λεξικό www.linguapontica.gr».
Στην ομιλία θα παρουσιαστούν οι παράγοντες που ιστορικά και κοινωνιογλωσσολογικά έχουν επηρεάσει τη χρήση της Ποντιακής, καθώς και οι σύγχρονες ανάγκες για δημιουργία διδακτικών εργαλείων, όπως το ηλεκτρονικό λεξικό LinguaPontica. Έργα αυτού του τύπου συμβάλλουν ουσιαστικά στην εκμάθηση της Ποντιακής σε μια εποχή όπου η φυσική μετάδοσή της από γενιά σε γενιά εξασθενεί.
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Αλέξανδρος Νικολαΐδης, αντιπρόεδρος του Συλλόγου.
Η εκδήλωση θα γίνει στην αίθουσα εκδηλώσεων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Θεσσαλονίκης (Εθνικής Αμύνης 27, 2ος όροφος) και θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω Zoom.
Η συζήτηση θα ξεκινήσει από βασικά γλωσσολογικά δεδομένα και θα καταλήξει σε μια σύγχρονη, κοινωνιογλωσσολογική ματιά στην Ποντιακή, με έμφαση στο εγχείρημα του ψηφιακού λεξικού και στη νέα στοχοθεσία του στο πλαίσιο της ψηφιακής εποχής.
Το κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης αφορά τη σημασία που έχει η παρουσία της Ποντιακής –και γενικότερα των τοπικών γλωσσών και διαλέκτων– στη νεοελληνική εκπαίδευση. Η γλωσσική ποικιλία όχι μόνο δεν περιορίζει, αλλά εμπλουτίζει τους ορίζοντες των μαθητών.
Ώρα να καταρρίψουμε μύθους, να αποδομήσουμε στερεότυπα και να στηρίξουμε τη διαλεκτοφωνία και την πολυγλωσσία ως πολύτιμα εκπαιδευτικά αγαθά, εμπιστευόμενοι τους ειδικούς.
Το «Ηλεκτρονικό Λεξικό της Ποντιακής» είναι μια πρωτοβουλία του Τμήματος Νέων της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας και υλοποιείται σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών Θεσσαλονίκης και την Ένωση Ποντιακής Νεολαίας Αττικής. Την επιστημονική και φιλολογική επιμέλεια έχει αναλάβει η Αναστασία Μαχαιρίδου, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος – Εκπ/τρια Ποντιακής – Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης στους τομείς της Κοινωνιογλωσσολογίας και της Διδακτικής της γλώσσας και των διαλέκτων της.
Ένα δίκτυο 50 και πλέον συνεργατών, νέων και δραστήριων ανθρώπων, δουλεύουν από το 2021 με στόχο τη συγκέντρωση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου όγκου γλωσσικού υλικού της ποντιακής, από διάφορες διαθέσιμες πηγές (ήδη εκδομένα λεξικά, ιδιωματικά γλωσσάρια, ανεκδοτες προσωπικές συλλογές ή λαογραφικά βιβλία, κ.ο.κ) σε μια κοινή βάση δεδομένων.
Το υλικό ορθογραφείται και συμπληρώνεται με φωνολογικά και μορφοσυντακτικά σχόλια, ενώ οι πληροφορίες κάθε πηγής παρατίθενται αυτούσιες. Οι πηγές λαμβάνονται υπόψη εξ ορισμού ως αξιόπιστες, συνεπώς η ευθύνη των πληροφοριών τους βαραίνει εξ ολοκλήρου τους δημιουργούς. Η Ομάδα επωμίζεται αποκλειστικά την ευθύνη των γενικών σχολίων που παρατίθενται, την ορθογράφηση των λημμάτων και το πρόσθετο υλικό. Το ορθογραφικό σύστημα που ακολουθείται βασίζεται στις αρχές του Άνθιμου Παπαδόπουλου, προσανατολισμένο, ωστόσο, προς μια πιο σύγχρονη εκδοχή, κοντά στην νέα ελληνική.
Το πόνημα είναι δυναμικό: η βάση δεδομένων θα εμπλουτίζεται συνεχόμενα με νέες πηγές και λήμματα, ενώ και τα ήδη υπάρχοντα θα τίθενται υπό επιπλέον επεξεργασία. Σκοπός της ομάδας είναι η ιστοσελίδα να εξελίσσεται και να βελτιώνεται συνεχώς.
