Στην καταγωγή των ισχυρότερων οικογενειών της τουρκικής μαφίας από την περιοχή του Πόντου και στη διασύνδεσή τους με το πολιτικό σύστημα της γειτονικής χώρας επικεντρώνεται η παρέμβαση του Σάββα Καλεντερίδη. Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι πίσω από τη συμφιλίωση αντίπαλων εγκληματικών οργανώσεων βρίσκεται μια οργανωμένη προσπάθεια του τουρκικού βαθέος κράτους να επαναφέρει υπό τον έλεγχό του τον υπόκοσμο.
Στην καρδιά της ανάλυσής του βρίσκεται η συνάντηση των οικογενειών Σαράλ και Σαχίν στα κεντρικά γραφεία του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, του MHP, παρουσία του Ντεβλέτ Μπαχτσελί. Κατά την περιγραφή του, δύο πλευρές με πολυετή αιματηρή αντιπαλότητα έδωσαν τα χέρια μπροστά σε περίπου 2.000 ανθρώπους, υπό την αιγίδα του πολιτικού εταίρου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Για τον Καλεντερίδη, η συγκεκριμένη εικόνα αποτυπώνει τη λειτουργία του τριγώνου «κράτος, πολιτική, μαφία»: οι αρχηγοί εγκληματικών οργανώσεων εμφανίζονται να συμφιλιώνονται μέσα στην έδρα ενός κόμματος που συμμετέχει στο κυβερνητικό μπλοκ.
Οι τέσσερις οικογένειες και η καταγωγή από τον Πόντο
Το στοιχείο στο οποίο δίνει ιδιαίτερη έμφαση είναι η γεωγραφική προέλευση τεσσάρων ισχυρών οργανώσεων. Όπως αναφέρει, ο Αλαατίν Τσακιτζί κατάγεται από τα Σούρμενα της Τραπεζούντας, η οικογένεια Σαράλ από τον Όφη, η οικογένεια Σαχίν από την Πάφρα της περιοχής της Αμισού, ενώ και ο Σεντάτ Πεκέρ έχει οικογενειακές ρίζες στην Τραπεζούντα.
Αυτήν την κοινή προέλευση συνοψίζει με τη χαρακτηριστική διατύπωση ότι πρόκειται για «ποντιακή μαφία». Ο όρος χρησιμοποιείται στην παρέμβασή του για την καταγωγή των συγκεκριμένων προσώπων και δικτύων από τη γεωγραφική περιοχή του Πόντου· δεν τεκμηριώνει από μόνος του ελληνική εθνική ταυτότητα των μελών τους.
Επικαλούμενος στοιχεία της τουρκικής αστυνομίας του 2021, ο Καλεντερίδης αναφέρει ότι η οργάνωση των Σαράλ διέθετε 347 ένοπλα μέλη και εκείνη του Σεντάτ Σαχίν 257. Τοποθετεί την οργάνωση του Τσακιτζί στην κορυφή της σχετικής ιεραρχίας, περιγράφοντας ένα πλέγμα ισχύος με βαθιές διασυνδέσεις στους υπερεθνικιστικούς μηχανισμούς.
Από την αιματηρή βεντέτα στη χειραψία ενώπιον Μπαχτσελί
Η συμφιλίωση Σαράλ και Σαχίν αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα εξαιτίας της ιστορίας της μεταξύ τους σύγκρουσης. Ο αναλυτής, παραπέμποντας και σε δημοσίευμα της τουρκικής ιστοσελίδας soL Haber, περιγράφει μια αλληλουχία ένοπλων επιθέσεων, δολοφονιών και αντιποίνων που εκτείνεται σε περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Στην αφήγησή του, η αντιπαράθεση περιλαμβάνει επιθέσεις σε στενούς συνεργάτες των αρχηγών, δολοφονίες μελών των οικογενειών και πυροβολισμούς εναντίον κατοικιών. Οι κατά καιρούς εκεχειρίες δεν απέτρεψαν την επανάληψη της βίας.
Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρεί ότι η παρουσία Μπαχτσελί στη συμφιλίωση αποτελεί πολιτική παρέμβαση με συγκεκριμένο προσανατολισμό. Συνδέει, μάλιστα, τη συνάντηση με δηλώσεις από την πλευρά του MHP περί πιθανής επιστροφής του Σεντάτ Πεκέρ στην Τουρκία από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Κατά την εκτίμησή του, οι κινήσεις αυτές παραπέμπουν σε προσπάθεια ανασύνταξης των σχέσεων ανάμεσα στο κυβερνητικό μπλοκ και τις μεγάλες εγκληματικές οργανώσεις.
Η σύνδεση με τα κουρδικά εγκληματικά δίκτυα
Το κρισιμότερο σκέλος της παρέμβασης αφορά τον σκοπό που αποδίδει ο Καλεντερίδης στην κρατική υποστήριξη αυτών των ομάδων. Υποστηρίζει ότι το τουρκικό κράτος βοηθά υπερεθνικιστικά δίκτυα με καταγωγή από τον Πόντο να επιβληθούν στο οργανωμένο έγκλημα, ώστε να εκτοπίσουν κουρδικές μαφιόζικες οργανώσεις.
Η αναφορά του αφορά συγκεκριμένα τον ανταγωνισμό στον υπόκοσμο και τη χρησιμοποίηση εγκληματικών μηχανισμών. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και την προσπάθεια περιορισμού μικρότερων «συμμοριών του δρόμου», οι οποίες, όπως λέει, έχουν ξεφύγει από τον έλεγχο του βαθέος κράτους.
Σύμφωνα με την ερμηνεία του, η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τις παλαιότερες, ισχυρότερες και πολιτικά συνδεδεμένες οργανώσεις ως μηχανισμό πειθάρχησης του εγκληματικού χώρου. Η συμφιλίωση των αρχηγών τους εξυπηρετεί αυτήν ακριβώς τη συγκέντρωση δυνάμεων.
Υπερεθνικισμός, εξισλαμισμοί και ιστορική μνήμη
Ο Καλεντερίδης επιχειρεί παράλληλα να δώσει μια ιστορική και πολιτική εξήγηση για την ανάπτυξη ισχυρών υπερεθνικιστικών δικτύων στον Πόντο.
Κατά την ανάλυσή του, σε περιοχές όπου υπάρχουν πληθυσμοί με καταγωγή από εξισλαμισμένους Έλληνες, Αρμενίους ή άλλες κοινότητες, το τουρκικό κράτος επένδυσε στη θρησκευτική εκπαίδευση και στον εθνικισμό, επιδιώκοντας να εξασθενίσει τη μνήμη της προηγούμενης ταυτότητας. Συνδέει αυτήν την πολιτική με την ένταση του θρησκευτικού και εθνικιστικού φανατισμού σε ορισμένες περιοχές.
Πρόκειται για την ερμηνεία που καταθέτει ο ίδιος για τη σχέση κρατικής πολιτικής, ταυτότητας και υπερεθνικισμού, χωρίς η γεωγραφική καταγωγή να αρκεί για συμπεράσματα σχετικά με την προσωπική γενεαλογία κάθε εμπλεκομένου.
«Τουρκία, κράτος συμμορία»
Κλείνοντας, ο αναλυτής επιστρέφει στο βιβλίο «Τουρκία, κράτος συμμορία», το οποίο, όπως αφηγείται, είχε μεταφράσει με ψευδώνυμο τη δεκαετία του 1990, όταν ακόμη υπηρετούσε.
Θυμάται ότι ο τίτλος είχε αντιμετωπιστεί από ορισμένους ως υπερβολικός. Σήμερα, υποστηρίζει, η δημόσια συμφιλίωση αρχηγών του υποκόσμου μέσα σε κομματικά γραφεία αποκαλύπτει το βάθος της διαπλοκής.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του είναι ότι η προσπάθεια συνεννόησης των μεγάλων μαφιόζικων οργανώσεων αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης αναδιάταξης ισχύος: το βαθύ κράτος επιχειρεί, κατά τον Καλεντερίδη, να αξιοποιήσει τον οργανωμένο υπόκοσμο για να αντιμετωπίσει ανταγωνιστικά δίκτυα και να ανακτήσει τον έλεγχο των δρόμων.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
