Κλιματική κρίση και ενέργεια: Οι ανισότητες στην ενεργειακή κατανάλωση

Eρευνα – Ανάλυση: καθ. Γιάννης Μανιάτης
Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Ι. Βούλγαρη, Α. Μανώλη και του κ. Χ. Συριόπουλου

Η ενεργειακή κατανάλωση ανά κάτοικο αποτυπώνει μεγάλες ανισότητες παγκοσμίως. Χώρες με υψηλό βιοτικό επίπεδο, βιομηχανία, ακραίες καιρικές συνθήκες και μικρό πληθυσμό «κατακτούν» την κορυφή. Ετσι, για το 2024, η Ισλανδία ηγείται παγκοσμίως στην κατά κεφαλήν κατανάλωση ενέργειας (788 GJ), ακολουθούμενη από Κατάρ (769 GJ), Σιγκαπούρη (649 GJ) και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (497 GJ), ενώ οι ΗΠΑ κατατάσσονται στη 10η θέση με 266 GJ. Οσον αφορά τις γεωγραφικές περιοχές, τον υψηλότερο περιφερειακό μέσο όρο έχει η Β. Αμερική με 217 GJ, ενώ η Αφρική τον χαμηλότερο, με μόλις 14 GJ, δηλαδή πέντε φορές χαμηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο (73 GJ).

Αποσύνδεση οικονομίας – εκπομπών

Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ενωση μειώθηκαν κατά -36,3% το 2023 έναντι του 1990, σε όλα τα κράτη-μέλη με εξαίρεση την Κύπρο (αύξηση +52,4%). Τις μεγαλύτερες μειώσεις κατέγραψαν η Εσθονία (-73,0%) και η Λιθουανία (-62,4%), ενώ σημαντική πρόοδος σημειώθηκε σε Λετονία, Γερμανία, Σλοβακία και Τσεχία. Στην Ελλάδα, η μείωση ήταν μικρότερη του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με την Ιρλανδία και την Ισπανία να βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις. Η τάση στην Ε.Ε. δείχνει αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από τις εκπομπές, καθώς η ευρωπαϊκή οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται (άνοδος ΑΕΠ), ενώ οι εκπομπές μειώνονταν την ίδια περίοδο.