Ένα νέο βιβλίο αφιερωμένο στην ποντιακή διάλεκτο, στο χιούμορ και στη λαϊκή σοφία του Πόντου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ινφογνώμων. Πρόκειται για το έργο του Γεωργίου Μ. Κωνσταντινίδη με τίτλο «Ο Γιωρίκας και ο Κωστίκας – Το ποντιακό ανέκδοτο με εικόνες», μια έκδοση που επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή τη γλώσσα, το ύφος και την ιδιαίτερη σατιρική ματιά των Ποντίων μέσα από εικονογραφημένα ανέκδοτα.
Το βιβλίο παρουσιάζει ποντιακά ανέκδοτα στην ποντιακή διάλεκτο, με παράλληλη μετάφραση στη νεοελληνική, ώστε να μπορεί να τα απολαύσει τόσο ο αναγνώστης που γνωρίζει τη διάλεκτο όσο και εκείνος που θέλει να έρθει σε επαφή με αυτήν. Η επιλογή της δίγλωσσης παρουσίασης δίνει στο έργο εκπαιδευτικό, πολιτιστικό και γλωσσικό χαρακτήρα, καθώς λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις παλαιότερες και στις νεότερες γενιές.
Ο ίδιος ο συγγραφέας σημειώνει ότι το ποντιακό ανέκδοτο είναι κυρίως σατιρικό, εξάπτει τη φαντασία και δημιουργεί εικόνες. Αυτή ακριβώς η ιδιότητα τον οδήγησε στην απόφαση να παρουσιάσει μια σειρά εκλεκτών ποντιακών ανεκδότων εικονογραφημένα, με στόχο να αναδειχθεί η ομορφιά της ποντιακής διαλέκτου και να διατηρηθεί ζωντανή.
Η νέα έκδοση δεν είναι απλώς ένα χιουμοριστικό βιβλίο. Είναι μια προσπάθεια διάσωσης και προβολής ενός ολόκληρου τρόπου σκέψης. Το ποντιακό ανέκδοτο, με τη γρήγορη ατάκα, την υπερβολή, την πονηριά, την αυτοσαρκαστική διάθεση και τη βαθιά λαϊκή του ρίζα, αποτελεί κομμάτι της προφορικής παράδοσης του ποντιακού ελληνισμού.
Τιμή στον Δημήτριο Νικοπολιτίδη
Τα ανέκδοτα που περιλαμβάνονται στο βιβλίο είναι επιλεγμένα κυρίως από το έργο «Ποντιακά ανέκδοτα» του αείμνηστου Δημητρίου Νικοπολιτίδη, τον οποίο ο Γεώργιος Κωνσταντινίδης χαρακτηρίζει αγαπημένο δάσκαλο και μέντορά του στην ποντιακή διάλεκτο.
Ο συγγραφέας αναφέρεται με ιδιαίτερη συγκίνηση στον «θείο Δημήτρη», όπως του άρεσε να τον αποκαλεί, θέλοντας με τη νέα αυτή εργασία να τον τιμήσει και να τον ευχαριστήσει για όσα του δίδαξε σχετικά με τη διάλεκτο των προγόνων του.
Η αναφορά αυτή δίνει στο βιβλίο και έναν προσωπικό τόνο συνέχειας. Δεν πρόκειται για μια απλή καταγραφή ανεκδότων, αλλά για μια σκυτάλη μνήμης από δάσκαλο σε μαθητή, από γενιά σε γενιά, από την προφορική αφήγηση στην εικονογραφημένη μορφή.
Η ποντιακή διάλεκτος ως χρέος προς τους προγόνους
Ο Γεώργιος Μ. Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στο Κιλκίς το 1947, όπου ολοκλήρωσε το εξατάξιο γυμνάσιο. Στη συνέχεια εισήχθη στη Φαρμακευτική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και εργάστηκε επαγγελματικά ως φαρμακοποιός επί σαράντα χρόνια. Σήμερα κατοικεί στην Καλαμαριά.
Μετά τη συνταξιοδότησή του, αφιερώνει τον ελεύθερο χρόνο του στη μελέτη και συγγραφή κειμένων στην ποντιακή διάλεκτο. Όπως ο ίδιος τονίζει, η ενασχόληση αυτή αποτελεί για εκείνον ύψιστο χρέος προς τους προγόνους του, ιδίως προς την αγαπημένη του γιαγιά Μαρία, την «καλομάνα», όπως λέγεται στην ποντιακή παράδοση, η οποία ομόρφυνε τα παιδικά του χρόνια με ιστορίες και παραμύθια.
Ο Κωνσταντινίδης ανήκει στη δεύτερη γενιά ποντιακής προσφυγικής καταγωγής. Ανήκει δηλαδή σε εκείνη τη γενιά που είχε ακόμη την τύχη να ακούσει από κοντά ιστορίες, μνήμες και γεγονότα από τους ίδιους τους προγόνους που ήρθαν ξεριζωμένοι από τις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου.
Αυτή η ζωντανή επαφή με την προσφυγική μνήμη εξηγεί και το πάθος του για τη διάλεκτο. Για τον συγγραφέα, η ποντιακή δεν είναι απλώς γλωσσικό ιδίωμα. Είναι μνήμη, ταυτότητα, οικογενειακή συνέχεια και πολιτιστική παρακαταθήκη.
Από τις νουβέλες και τη μυθολογία στα ποντιακά κόμικ
Ο Γεώργιος Κωνσταντινίδης έχει ήδη σημαντική συγγραφική παρουσία στην ποντιακή διάλεκτο. Γράφει στις εφημερίδες «Ποντιακή Γνώμη» και «Εύξεινος Πόντος», δημοσιεύοντας κείμενα εμπλουτισμένα με δικά του σκίτσα και ζωγραφιές.
Από τις εκδόσεις Ινφογνώμων έχουν κυκλοφορήσει τρία ακόμη βιβλία του: «Η καλατσή π’ εγάπεσα», με τέσσερις νουβέλες στην ποντιακή διάλεκτο, «Ιστορίες από την ελληνική μυθολογία» και «Έναν τζίρτα ας ση Αίσωπου τα μεσελόπα», επίσης στην ποντιακή διάλεκτο με απόδοση στα νεοελληνικά.
Το νέο βιβλίο «Ο Γιωρίκας και ο Κωστίκας» εντάσσεται στη νεότερη δημιουργική του προσπάθεια: τη δημιουργία εικονογραφημάτων, δηλαδή κόμικ, στην ποντιακή διάλεκτο, με ποικίλα θέματα.
Η επιλογή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Σε μια εποχή όπου οι νεότερες γενιές απομακρύνονται από τις διαλέκτους και την προφορική παράδοση, η εικονογράφηση μπορεί να λειτουργήσει ως ένας σύγχρονος τρόπος επανασύνδεσης με τη γλώσσα. Το ποντιακό ανέκδοτο, άλλωστε, «βλέπεται» όσο και ακούγεται. Έχει πρόσωπα, κινήσεις, σκηνές, εκφράσεις, υπερβολές και εικόνες.
Μια έκδοση για γέλιο, μνήμη και γλώσσα
Το βιβλίο «Ο Γιωρίκας και ο Κωστίκας» έρχεται να θυμίσει ότι το ποντιακό χιούμορ δεν είναι απλώς διασκέδαση. Είναι τρόπος επιβίωσης, κοινωνικό σχόλιο, λαϊκή ευφυΐα και πολιτιστική μνήμη.
Μέσα από τις ιστορίες του Γιωρίκα και του Κωστίκα, ο αναγνώστης συναντά έναν κόσμο που γελά, σατιρίζει, υπερβάλλει, πειράζει, αυτοσαρκάζεται και ταυτόχρονα διατηρεί ζωντανή μια γλώσσα με βαθιές ρίζες.
Η νέα έκδοση του Γεωργίου Κωνσταντινίδη από τις εκδόσεις Ινφογνώμων αποτελεί μια ακόμη συμβολή στη διατήρηση της ποντιακής διαλέκτου και της προφορικής παράδοσης. Με σεβασμό στους παλαιούς, με αγάπη για τη γλώσσα και με δημιουργική ματιά προς τους νεότερους, ο συγγραφέας μεταφέρει το ποντιακό ανέκδοτο από το στόμα των παππούδων και των γιαγιάδων στις σελίδες ενός εικονογραφημένου βιβλίου.
Και αυτό, σε μια εποχή λήθης και γλωσσικής ισοπέδωσης, δεν είναι μικρό πράγμα. Είναι πράξη μνήμης.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
