Υπάρχουν κείμενα που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα όχι μόνο από όσα λένε, αλλά και από το ποιος τα λέει και από πού τα λέει. Το άρθρο του Ταμέρ Τσιλινγκίρ που δημοσιεύει το Geopolitico.gr ανήκει σε αυτήν ακριβώς την κατηγορία.
Με αφορμή τη μη χορήγηση άδειας για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας στην ιστορική Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα στις 15 Αυγούστου 2026, ο Τσιλινγκίρ θέτει ένα ερώτημα που διαπερνά ολόκληρο το κείμενό του:
«Ποιον φοβάται η Τουρκία;»
Ο Πόντιος ακτιβιστής και συγγραφέας αποδομεί, βήμα προς βήμα, την επιχειρηματολογία που επιχειρεί να συνδέσει τη Θεία Λειτουργία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου με τον «ποντιακό κίνδυνο», τη Μεγάλη Ιδέα, ακόμη και με ζητήματα τουρκικής εθνικής ασφάλειας.
Και υπενθυμίζει μια κρίσιμη αντίφαση: το 2010, ύστερα από 88 χρόνια, οι τουρκικές αρχές επέτρεψαν την τέλεση Θείας Λειτουργίας στη Σουμελά ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο να προεξάρχει. Το ίδιο συνέβη και σε επόμενα χρόνια. Η Τουρκία δεν απειλήθηκε, τα σύνορά της δεν μεταβλήθηκαν και κανένα ζήτημα κυριαρχίας δεν προέκυψε.
Το 2026, όμως, η λειτουργία της 15ης Αυγούστου δεν επετράπη, ενώ δόθηκε άδεια για τις 23 Αυγούστου.
Ακριβώς πάνω σε αυτό το παράδοξο οικοδομεί ο Τσιλινγκίρ ένα κείμενο που ξεπερνά κατά πολύ το ζήτημα μιας θρησκευτικής τελετής. Μιλά για τη μνήμη του Πόντου, για τον τρόπο με τον οποίο η ιστορία μετατρέπεται σε «απειλή» μέσω της πολιτικής γλώσσας και για μια Τουρκία που προβάλλει τη Σουμελά ως κορυφαίο πολιτιστικό και τουριστικό μνημείο, αλλά δυσκολεύεται να συμφιλιωθεί με τους ανθρώπους, την πίστη και την ιστορική μνήμη που γέννησαν αυτό το μνημείο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά του στην αλλαγή της ημερομηνίας των επίσημων εορτασμών για την οθωμανική κατάκτηση της Τραπεζούντας. Ο Τσιλινγκίρ αντιπαραβάλλει την πανάρχαια ορθόδοξη παράδοση του Δεκαπενταύγουστου με τη σύγχρονη πολιτική φόρτιση της 15ης Αυγούστου και θέτει ευθέως το ερώτημα εάν τελικά το πρόβλημα είναι η προσευχή ή η ιστορική μνήμη που αυτή επαναφέρει μέσα στη Σουμελά.
Η ισχυρότερη ίσως εικόνα του άρθρου είναι ακριβώς αυτή: η Τουρκία μπορεί να συντηρεί τις πέτρες της Σουμελά, να τις φωτογραφίζει, να τις προβάλλει διεθνώς και να τις εντάσσει στην τουριστική της βιομηχανία. Δεν μπορεί, όμως, να αλλάξει την ιστορία που κουβαλούν.
Γιατί πίσω από τις πέτρες υπήρχαν άνθρωποι. Υπήρχαν μοναχοί, χωριά, οικογένειες, γλώσσα, τραγούδια, παραδόσεις και μια ολόκληρη ιστορική παρουσία του Ελληνισμού στον Πόντο.
Και γι’ αυτό η κατακλείδα του Ταμέρ Τσιλινγκίρ είναι τόσο ισχυρή:
«Ο Πόντος δεν είναι φάντασμα. Ο Πόντος δεν είναι απειλή. Ο Πόντος είναι η ιστορία αυτού του τόπου».
Το Geopolitico.gr δημοσιεύει το άρθρο του Ταμέρ Τσιλινγκίρ, ένα κείμενο για τη Σουμελά, τον Δεκαπενταύγουστο και, πάνω απ’ όλα, για τη μάχη ανάμεσα στη λήθη και τη μνήμη.
Διαβάστε το άρθρο πατώντας ΕΔΩ
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
