Γράφει η Γιώτα Ιωακειμίδου
Το ΄΄Θοδώρισμαν΄΄ είναι από εκείνα τα ποντιακά έθιμα που μοιάζουν μικρά στην πράξη, αλλά κρύβουν ολόκληρη κοσμοθεωρία. Δεν ήταν απλώς μια νηστεία, ήταν μια σιωπηλή προετοιμασία ζωής.
Στον Πόντο, τα κορίτσια άρχιζαν από μικρή ηλικία, συχνά ακόμη παιδιά, να τηρούν το θοδώρισμαν για επτά συνεχόμενα χρόνια, με την ευχή να αξιωθούν έναν καλό γάμο και μια ευλογημένη οικογένεια. Από την Καθαρά Δευτέρα έως το Σάββατο τηρούσαν αυστηρή νηστεία, σχεδόν απόλυτη, με μοναδική μικρή ανάπαυλα την Τετάρτη. Η δοκιμασία αυτή δεν θεωρούνταν καταναγκασμός, αλλά άσκηση υπομονής, εγκράτειας και πίστης, αρετές που η παραδοσιακή κοινωνία συνέδεε με τη μελλοντική νοικοκυροσύνη.
Όταν το κορίτσι ήταν ήδη αρραβωνιασμένο, το τέλος του θοδωρίσματος αποκτούσε ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο νισανλής έστελνε στο σπίτι της έναν δίσκο γεμάτο καλούδια: λαβάσια, σογανλούγα, λεπλεγούια, καρύδια, χαλβά και ταχίνι. Δεν ήταν απλή προσφορά τροφής, ήταν δημόσια αναγνώριση της μέλλουσας νύφης και ευχή για γλυκιά κοινή ζωή. Η νύφη ανταπέδιδε στέλνοντας πίσω τον δίσκο με περέκ και ορτάρε, ολοκληρώνοντας έτσι έναν όμορφο κύκλο ανταλλαγής. Μέσα από αυτή τη συμβολική αμοιβαιότητα, οι δύο οικογένειες πλησίαζαν ακόμη περισσότερο, πριν ακόμη ενωθούν επίσημα με τον γάμο.
Το θοδώρισμαν φανερώνει πόσο βαθιά δεμένα ήταν στον ποντιακό κόσμο η πίστη, η κοινότητα και η προσδοκία της οικογενειακής συνέχειας. Ένα έθιμο λιτό, αλλά γεμάτο νόημα, όπου η νηστεία γινόταν ευχή και η υπομονή προίκα ζωής. Κάποτε οι άνθρωποι δεν προετοίμαζαν μόνο τον γάμο, προετοίμαζαν τον χαρακτήρα. Και εκεί κρύβεται η πραγματική σοφία του εθίμου.
Η Παναγιώτα Ιωακειμίδου είναι φιλόλογος, συγγραφέας, ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ποντιακής διαλέκτου. Διδάσκει ποντιακά ανά την υφήλιο, μέσω Πλατφόρμας Τηλεδιασκέψεων. Ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων από τον Πόντο. Γεννήθηκε στο Κλείτος Κοζάνης από αγρότες γονείς και Πόντιους με καταγωγή από το Απέξ. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε τη Μέση εκπαίδευση Φιλολογώντας. Ερευνήτρια της Ποντιακής Μητρικής Γλώσσας, δίδαξε την Ποντιακή Διάλεκτο στο Πανεπιστήμιο “Μακεδονία” Θεσσαλονίκης και αρθρογραφώντας στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.