Με ένα ξεχωριστό τιμητικό αφιέρωμα στον αξέχαστο Τραπεζούντιο θεατρικό συγγραφέα Δημήτρη Ψαθά, ο Σύλλογος Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» εγκαινίασε τον «Έβδομο μήνα θεάτρου – Εν αρχή ήν ο λόγος», σε συνεργασία με την εγγονή του συγγραφέα και εκδότρια των Απάντων του, Λένα Νίτσου-Ψαθά.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 25 Απριλίου, στις 19:30, στην αίθουσα εκδηλώσεων του ιστορικού Συλλόγου, στην οδό Δαβάκη 10 στην Καλλιθέα, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Στο επίκεντρο βρέθηκε η κωμωδία του Δημήτρη Ψαθά «Μικροί Φαρισαίοι», αλλά και η έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «Ο Δημήτρης Ψαθάς και οι πρωταγωνιστές των έργων του».
Το αφιέρωμα είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς ο Δημήτρης Ψαθάς δεν υπήρξε απλώς ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νεοελληνικής θεατρικής σάτιρας. Υπήρξε και ενεργό, ιδρυτικό μέλος των «Αργοναυτών-Κομνηνών», ενός συλλόγου βαθιά συνδεδεμένου με την ιστορική μνήμη του Πόντου, την Τραπεζούντα και τον ξεριζωμένο αλλά αλύγιστο ελληνισμό της Ανατολής.
Η οικογένεια του συγγραφέα προσφέρει την παράσταση και την έκθεση στον Σύλλογο, τιμώντας αυτήν ακριβώς τη σχέση του Δημήτρη Ψαθά με την ποντιακή κοινότητα.
Η Λένα Νίτσου-Ψαθά, μιλώντας για το αφιέρωμα, υπογράμμισε ότι η οικογένεια έχει αποφασίσει να προσφέρει κάθε χρόνο, τιμής ένεκεν, μία κωμωδία του Δημήτρη Ψαθά στον Σύλλογο Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί», υπέρ του ποντιακού κοινού.
Όπως ανέφερε, τον Νοέμβριο του 2025 παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στο θέατρο του Συλλόγου η κωμωδία «Ζητείται Ψεύτης», ενώ φέτος σειρά πήραν οι «Μικροί Φαρισαίοι» από τη θεατρική ομάδα «Τέχνη και Δράση» του Αντώνη Περπινιά. Παράλληλα, προανήγγειλε ότι τον Οκτώβριο του 2026 θα παρουσιαστεί ακόμη μία σπουδαία πολιτική σάτιρα του Ψαθά, το έργο «Ξύπνα Βασίλη», από τη θεατρική ομάδα της Έφης Πίκουλα-Βουγιουκλάκη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η φωτογραφική έκθεση «Ο Δημήτρης Ψαθάς και οι πρωταγωνιστές των έργων του», μέσα από την οποία το κοινό έχει την ευκαιρία να δει σπάνιες φωτογραφίες από πρόβες και πρεμιέρες, με μεγάλες μορφές του ελληνικού θεάτρου που ερμήνευσαν έργα του συγγραφέα.
Ανάμεσά τους η Άννα Συνοδινού, ο Δημήτρης Χορν, η Μαίρη Αρώνη, ο Βασίλης Λογοθετίδης, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, ο Μίμης Φωτόπουλος, ο Γιάννης Γκιωνάκης, η Ρένα Βλαχοπούλου και η Άννα Παναγιωτοπούλου. Η διαδρομή φτάνει μέχρι νεότερους ηθοποιούς που συνδέθηκαν με το έργο του Ψαθά, όπως ο Γρηγόρης Βαλτινός, ο Γιώργος Κιμούλης, η Πολύνα Γκιωνάκη, ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Δήμητρα Παπαδοπούλου.
Οι «Μικροί Φαρισαίοι» και η διαχρονική σάτιρα της υποκρισίας
Η κωμωδία «Μικροί Φαρισαίοι» γράφτηκε από τον Δημήτρη Ψαθά το 1954 και ανέβηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Σαμαρτζή από τον θίασο της Άννας Συνοδινού, του Ντίνου Ηλιόπουλου και του Μίμη Φωτόπουλου, σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία. Αργότερα παρουσιάστηκε ξανά, το 1969, με τον Γιάννη Γκιωνάκη και την Άννα Φόνσου, ενώ το 1986 ανέβηκε από τον Ανδρέα Ντούζο και την Πολύνα Γκιωνάκη.
Πρόκειται για ένα έργο που παραμένει ενοχλητικά επίκαιρο. Ο Ψαθάς, με το γνωστό του λεπτό χιούμορ αλλά και με κοφτερή κοινωνική ματιά, ξεσκεπάζει την υποκρισία εκείνων που κρύβουν την ανηθικότητα, τη διαφθορά και την προσωπική τους ιδιοτέλεια πίσω από το προσωπείο της φιλανθρωπίας, της ευσέβειας και της κοινωνικής προσφοράς.
Κεντρικός ήρωας είναι ο Ανδρέας Ντελής, ένας «καθώς πρέπει» αστός, πρόεδρος μεγάλων φιλανθρωπικών σωματείων, ο οποίος εμφανίζεται ως άνθρωπος της τιμιότητας, της οικογενειακής αρετής και της κοινωνικής ευπρέπειας. Πίσω όμως από αυτή τη βιτρίνα κρύβεται ένας άνθρωπος με αμαρτωλό βιογραφικό: καταχρήσεις, κλεψιές, απιστίες και πλήρης εκμετάλλευση της κοινωνικής του θέσης.
Δίπλα του κινείται η «ευσεβής» κυρία Μπέττυ, γενική γραμματέας του συλλόγου, η οποία διατηρεί εξωσυζυγική σχέση με τον πρόεδρο, αποσπώντας του πλούσια δώρα, την ώρα που γύρω τους ακούγονται κηρύγματα ηθικής και ευλάβειας. Ο Ψαθάς εδώ δεν χαρίζεται. Χτυπά την κοινωνική υποκρισία στην καρδιά της: εκεί όπου η «καλή εικόνα» γίνεται άλλοθι για την απάτη.
Την ισορροπία αυτής της φαινομενικά ηθικής οικογένειας έρχεται να ταράξει ο καλοπροαίρετος αλλά γκαφατζής γαμπρός Αριστείδης, ο οποίος άθελά του γίνεται ο καταλύτης των αποκαλύψεων. Μέσα από κωμικές καταστάσεις, παρεξηγήσεις και αποκαλυπτικούς διαλόγους, το έργο οδηγεί σταδιακά στο ξεγύμνωμα των «μικρών φαρισαίων» της καθημερινότητας.
Η επιλογή του συγκεκριμένου έργου για το αφιέρωμα δεν είναι τυχαία. Σε μια εποχή όπου η δημόσια εικόνα συχνά επιχειρεί να σκεπάσει την ουσία, η σάτιρα του Δημήτρη Ψαθά παραμένει ζωντανή, καθαρή και απολύτως σύγχρονη. Αυτό είναι και το μεγάλο γνώρισμα των κλασικών έργων: δεν παλιώνουν, γιατί μιλούν για ανθρώπινες συμπεριφορές που επαναλαμβάνονται.
Το αφιέρωμα των «Αργοναυτών-Κομνηνών» στον Δημήτρη Ψαθά δεν ήταν μόνο μια θεατρική βραδιά. Ήταν μια πράξη μνήμης προς έναν δημιουργό που τίμησε τη νεοελληνική σκηνή, την ποντιακή του καταγωγή και τη δύναμη του λόγου. Έναν συγγραφέα που ήξερε να γελά με την κοινωνία, αλλά και να την ξεμπροστιάζει.
