Γράφει η Γιώτα Ιωακειμίδου Στον Πόντο έβρεχε πολλές φορές και έντονα, όταν έβρεχε πολύ τραγουδούσαν: Ε, ουρανέ μ΄, για πρόσταξον τα λίβε να μη βρέχ΄νε τ΄ ορμία σελοκόφ΄τανε, τα κοτσορύμε τρέχ΄νε . (δημοτικό δίστιχο) (Ουρανέ μου, πρόσταξε, τα σύννεφα να μη βρέχουν, οι χείμαρροι πλημυρίζουνε και οι ξεροπόταμοι τρέχουν) Λέξεις: λίβια, λίβε, = σύννεφα, λ. ομηρ. λιψ = σταγόνα ορμία = χείμαρροι, αρχ. ρύμη σελοκόφκουμαι = πλημμυρίζω, σύνθετη λ. τ. σελ = πλημμύρα + κόφκουμαι κοτσορύμ΄= ξεροπόταμος, σύνθετη κοτσός + ρύμη.
Συντάκτης: Γιώτα Ιωακειμίδου
Γιώτα Ιωακειμίδου
Η Παναγιώτα Ιωακειμίδου είναι φιλόλογος, συγγραφέας, ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ποντιακής διαλέκτου. Διδάσκει ποντιακά ανά την υφήλιο, μέσω Πλατφόρμας Τηλεδιασκέψεων. Ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων από τον Πόντο. Γεννήθηκε στο Κλείτος Κοζάνης από αγρότες γονείς και Πόντιους με καταγωγή από το Απέξ. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε τη Μέση εκπαίδευση Φιλολογώντας. Ερευνήτρια της Ποντιακής Μητρικής Γλώσσας, δίδαξε την Ποντιακή Διάλεκτο στο Πανεπιστήμιο “Μακεδονία” Θεσσαλονίκης και αρθρογραφώντας στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.
Σταλίζω – Από την αρχαία λέξη στην ποντιακή ποίηση ” Τον ήλον θα σταλίζω, τα λίβε θα τσουμίζω” Η λέξη «σταλίζω» στην ποντιακή διάλεκτο έχει πλούσια και πολυδιάστατη σημασία. Προέρχεται από το δωρικό στάλιξ, που στα αρχαία ελληνικά σήμαινε «πάσσαλος, ξύλινο στήριγμα», όπου δένονταν δίχτυα ή σχοινιά.Η χρήση του στάλικα ήταν κυρίως πρακτική: για την αγροτική ή ναυτική τεχνική, οι στάλικες στήριζαν δίχτυα, σχοινιά ή άλλα αντικείμενα. Αρχαία παραδείγματα περιλαμβάνουν φράσεις όπως:«τὰ δίχτυα ἐπὶ στάλικος ἔθηκαν» (Τα δίχτυα τα έβαλαν πάνω σε πάσσαλους)«καὶ τοὺς κάβους ἐπὶ στάλικας ἔδεν» (και τα σχοινιά τα έδεσε πάνω σε πάσσαλους).Η έννοια της λέξης ήταν…