Μπορεί να μην πρόκειται για μια πρόσφατη είδηση, ωστόσο πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη που έχει δημοσιοποιηθεί από τον Φεβρουάριο του 2026, από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης και εξακολουθεί να προκαλεί το ενδιαφέρον αρχαιολόγων, ιστορικών και ερευνητών, καθώς φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη βαθιά ιστορική ταυτότητα της Τραπεζούντας. Κάτω από τη σύγχρονη πόλη, σε βάθος περίπου οκτώ μέτρων, αποκαλύφθηκε ένα σπάνιο αρχαίο ποτάμιο λιμάνι, το οποίο σύμφωνα με τους ερευνητές συγκαταλέγεται στα ελάχιστα γνωστά παραδείγματα αυτού του τύπου παγκοσμίως.
Η ανακάλυψη έγινε στην περιοχή Pazarkapı του δήμου Ortahisar, η είδηση ήρθε στο φως όταν κατεδαφίστηκε το Kadınlar Hali Pazarı το 2020, στο σημείο όπου βρισκόταν παλαιότερα η Αγορά Γυναικών και αναθεωρήθηκε το έργο κατασκευής της αγοράς. Οι εργασίες επιταχύνθηκαν το 2024, όταν οι τοπικές τομές έδειξαν ότι ο τοίχος συνεχιζόταν βαθύτερα και ότι υπήρχαν κάθετοι τοίχοι, πιθανώς από αποθήκες ή καταστήματα. Οι εργασίες για την ανέγερση νέας αγοράς οδήγησαν σε αναθεώρηση του αρχικού σχεδίου, καθώς οι πρώτες τομές αποκάλυψαν αρχαιολογικά κατάλοιπα μεγάλης σημασίας.
Ένας εντυπωσιακός λιμενικός τοίχος μήκους περίπου 135 μέτρων και πάχους δύο μέτρων. Στην κατασκευή διακρίνονται δύο πύλες, εκ των οποίων η μία διατηρεί τοξωτή μορφή, ενώ οι κάθετοι τοίχοι που εντοπίστηκαν παραπέμπουν πιθανότατα σε αποθηκευτικούς χώρους ή εμπορικά καταστήματα που εξυπηρετούσαν τη λειτουργία του λιμανιού.
Σημαντική είναι και η μαρτυρία της πολιτικού μηχανικού Beyza Nur Yılmaz, η οποία ανέφερε ότι ο χώρος «είδε» τέσσερις περιόδους: Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Οθωμανική και Δημοκρατική/σύγχρονη τουρκική περίοδο. Η ίδια εξήγησε ότι οι παλιές τσιμεντένιες επεμβάσεις αφαιρούνται και εφαρμόζονται τεχνικές συντήρησης με υδραυλικό ασβέστη, ενέματα και προστατευτικό “capping” στην κορυφή του τοίχου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και τα κινητά ευρήματα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα λυχνάρι κατασκευασμένο στην Κριμαία, στοιχείο που μαρτυρά τις εμπορικές επαφές της Τραπεζούντας με τις βόρειες ακτές του Εύξεινου Πόντου. Παράλληλα, βρέθηκαν βυζαντινά κεραμικά και θραύσματα αγγείων, τα οποία ενισχύουν την εικόνα μιας πόλης με έντονη οικονομική και ναυτική δραστηριότητα.
Ο αρχαιολόγος Vedat Keleş, διακεκριμένος Τούρκος αρχαιολόγος και ο διακεκριμένος Τούρκος καθηγητής και ειδικός στη συντήρηση και αποκατάσταση πολιτιστικής κληρονομιάς, Yaşar Selçuk Şener ταυτοποίησαν την εγκατάσταση ως ποτάμιο λιμάνι, συνδεδεμένο με το ρέμα Kuzgundere. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα σπάνιο τύπο λιμενικής υποδομής, καθώς, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, υπάρχουν μόλις τρία γνωστά παρόμοια παραδείγματα στον κόσμο.
Οι εργασίες συντήρησης συνεχίζονται με στόχο τη σταθεροποίηση και την προστασία του μνημείου, ώστε να διατηρηθεί η αυθεντική μορφή της κατασκευής χωρίς νέες φθορές.
Η ανακάλυψη δεν φωτίζει απλώς ένα άγνωστο τεχνικό έργο της αρχαιότητας. Υπενθυμίζει τον ιστορικό ρόλο της Τραπεζούντας ως μεγάλης πύλης του Εύξεινου Πόντου, ενός τόπου όπου συναντήθηκαν εμπορικοί δρόμοι, πολιτισμοί και αυτοκρατορίες. Για τον Ποντιακό Ελληνισμό, η είδηση έχει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος, καθώς αναδεικνύει για ακόμη μία φορά την αρχαία και μεσαιωνική Τραπεζούντα ως έναν από τους σημαντικότερους ελληνικούς και εμπορικούς κόμβους της Μαύρης Θάλασσας.
Αν και η είδηση δεν είναι νέα χρονικά, η σημασία της παραμένει μεγάλη. Κάθε τέτοιο εύρημα κάτω από το χώμα της Τραπεζούντας δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό δεδομένο. Είναι μια υπενθύμιση ότι η πόλη αυτή κουβαλά στρώματα ιστορίας που δεν σβήνονται, όσο βαθιά κι αν έχουν θαφτεί.
Πηγή : yenisafak.com
