Με μια ομιλία βαριά σε ιστορικό φορτίο, τεκμήρια και πολιτικά μηνύματα, ο καθηγητής Ιστορίας Κωνσταντίνος Φωτιάδης μίλησε στην τελετή λήξης του Σπουδαστηρίου Ιστορίας και Πολιτισμού της Ένωσης Ποντίων Μελισσίων, το Σάββατο 20 Ιουνίου 2026, αναδεικνύοντας το Ποντιακό Ζήτημα ως ζωντανή υπόθεση ιστορικής δικαίωσης και εθνικής στρατηγικής.
Ο καθηγητής ξεκίνησε την παρέμβασή του αναφερόμενος στη δυναμική της ποντιακής νεολαίας και στον πυρρίχιο χορό, υπενθυμίζοντας ότι πριν από δεκαετίες οι πυρριχιστές ήταν ελάχιστοι, ενώ σήμερα χιλιάδες νέοι κρατούν ζωντανό ένα κομμάτι της ταυτότητας του Ποντιακού Ελληνισμού. Από εκεί πέρασε γρήγορα στον πυρήνα της ομιλίας του: τη 19η Μαΐου, την τουρκική ενόχληση και την άρνηση της Άγκυρας να αποδεχθεί τα ιστορικά εγκλήματα εις βάρος των Ελλήνων του Πόντου.
Ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης αναφέρθηκε στις αντιδράσεις του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών για τις εκδηλώσεις μνήμης στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι η Τουρκία επιμένει να αρνείται όσα ξένοι διπλωμάτες, παρατηρητές και ιστορικές πηγές έχουν καταγράψει για τις σφαγές των Ελλήνων του Πόντου από τους Νεότουρκους, τους κεμαλικούς και τους συνεργάτες τους.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον Μουσταφά Κεμάλ και στον φόβο του απέναντι στο Ποντιακό Ζήτημα. Όπως είπε, μεγάλο μέρος των ομιλιών του Κεμάλ αφορούσε το Ποντιακό, γεγονός που δείχνει πόσο κεντρική θέση είχε το ζήτημα αυτό στη συγκρότηση της κεμαλικής πολιτικής.
Ο καθηγητής άσκησε κριτική και στην ελληνική πλευρά, σημειώνοντας ότι για πολλά χρόνια η αντίδραση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών ήταν υποτονική. Ανέφερε, ωστόσο, ότι φέτος υπήρξαν θετικές κινήσεις, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών μίλησε στη Βουλή για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, ενώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη.
Στην ομιλία του ανέδειξε και τις φωνές Τούρκων διανοουμένων, ακαδημαϊκών και δημοσιογράφων που έχουν μιλήσει ανοιχτά για τα εγκλήματα κατά των χριστιανικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας. Αναφέρθηκε σε άρθρα, μαρτυρίες και εκδόσεις που αποκαλύπτουν τον ρόλο του Κεμάλ, του Τοπάλ Οσμάν και άλλων παραγόντων στις διώξεις, τις σφαγές, τις λεηλασίες και τον αφανισμό των Ποντίων.
Ιδιαίτερη στιγμή της ομιλίας ήταν η αναφορά στα ορφανά του Πόντου. Ο καθηγητής μίλησε για δεκάδες χιλιάδες παιδιά που έχασαν τους γονείς τους, άλλα δολοφονήθηκαν, άλλα εξισλαμίστηκαν, άλλα υιοθετήθηκαν από τουρκικές οικογένειες και άλλα χάθηκαν στα ορφανοτροφεία. Μέσα από την ιστορία της Ταμάμα, όπως καταγράφηκε από τον Γιώργο Ανδρεάδη, ανέδειξε τη δραματική διάσταση της βίαιης αποκοπής παιδιών από την καταγωγή και την πίστη τους.
Ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης στάθηκε επίσης στη συστηματική προσπάθεια εξαφάνισης της ελληνικής παρουσίας στον Πόντο: αλλαγή τοπωνυμίων, εκτουρκισμός ονομάτων χωριών, ποταμών και μονών, ισοπέδωση νεκροταφείων, κατεδάφιση εκκλησιών και αρπαγή εκκλησιαστικών κειμηλίων και περιουσιών.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά του στην τουρκική προπαγάνδα. Όπως είπε, η Τουρκία έχει οργανώσει μηχανισμούς επιρροής, έχει αξιοποιήσει λόμπι στο εξωτερικό και έχει εντάξει στα σχολικά βιβλία αφηγήματα που αρνούνται τις γενοκτονίες και καλλιεργούν εθνικιστικές αντιλήψεις.
Απέναντι σε όλα αυτά, ο καθηγητής έθεσε το μεγάλο ερώτημα: «Εμείς τι κάνουμε;». Υποστήριξε ότι δεν αρκεί ο χορός, το τραγούδι και η παρουσία στις εκδηλώσεις της 19ης Μαΐου. Χρειάζεται οργανωμένη έρευνα, στρατηγική, πανεπιστημιακές έδρες, αξιοποίηση αρχείων, συνεργασία με ξένους και Τούρκους ερευνητές που αναζητούν την αλήθεια, και διεθνής προβολή της Γενοκτονίας.
Ο Φωτιάδης παρουσίασε συγκεκριμένους στόχους: ίδρυση ερευνητικού κέντρου, συνέχιση της μελέτης ανέκδοτων αρχειακών πηγών, αξιοποίηση οθωμανικών και ρωσικών αρχείων, διεκδίκηση πανεπιστημιακών εδρών για τον Ελληνισμό της Ανατολής, συνεργασία με λαούς της Μικράς Ασίας που υπέστησαν οθωμανικές και κεμαλικές βαρβαρότητες, καθώς και συστηματική αντιμετώπιση της τουρκικής προπαγάνδας.
Σημαντική ήταν και η αναφορά του στο Μουσείο Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού και στο Ερευνητικό Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού που σχεδιάζεται στη Βέργη, σε χώρο που παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Όπως είπε, εκεί οι νέοι ερευνητές θα μπορούν να αξιοποιήσουν τεράστιο αρχειακό υλικό για νέες μελέτες και διδακτορικές εργασίες.
Κλείνοντας, ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η Γενοκτονία των Ποντίων δεν είναι ένα παγωμένο ιστορικό γεγονός. Είναι μια ανεπούλωτη πληγή στη μνήμη εκατοντάδων χιλιάδων απογόνων. Κάλεσε την ελληνική πολιτεία να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο, να καθιερώσει τη 19η Μαΐου ως επίσημη εθνική αργία με ιστορικό, πολιτικό και παιδαγωγικό περιεχόμενο και να διεκδικήσει με αποφασιστικότητα τη διεθνοποίηση της Γενοκτονίας.
Το επιμύθι από την ομιλία Φωτιάδη ήταν, ότι η μνήμη δεν αρκεί να τιμάται τυπικά. Πρέπει να οργανώνεται, να τεκμηριώνεται, να διδάσκεται και να γίνεται διεκδίκηση.
Δείτε την ομιλία του Κωνσταντίνου Φωτιάδη, όπως την κατέγραψε ο εκ των επικεφαλής του Pontos Voice, Χρήστος Κωνσταντινίδης:
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
