Σχέδιο δημιουργίας κέντρων επιστροφής μεταναστών εκτός Ε.Ε.

Τάνια Γεωργιοπούλου

20.11.2025 • 08:16

Σχέδιο δημιουργίας κέντρων επιστροφής μεταναστών σε χώρες εκτός Ε.Ε. και ειδικά στην Αφρική επεξεργάζεται το ελληνικό υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, σε συνεργασία με τη Γερμανία, όπως αποκάλυψε χθες ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης (ΕΡΤnews). Μάλιστα, σύμφωνα με τον υπουργό, το συγκεκριμένο σχέδιο δεν θα εφαρμοστεί υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης αλλά πρόκειται για μια συμφωνία μεταξύ κρατών-μελών. Ηδη, ανέφερε ο κ. Πλεύρης, γίνεται συζήτηση για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής (return hubs) σε χώρες της Αφρικής που είναι ασφαλείς για τους μετανάστες. Υπάρχει όμως και η πιθανότητα να δημιουργηθούν ανάλογα κέντρα και σε χώρες μη ασφαλείς, όπως π.χ. η Λιβύη. Σε αυτές τις χώρες, σύμφωνα πάντα με τον κ. Πλεύρη, εγγυήσεις ασφαλείας θα μπορούσε να παρέχει η Ε.Ε. και οι αφρικανικές χώρες να έχουν κάποια αντισταθμιστικά οφέλη.

Οπως είναι γνωστό η Ελλάδα, αλλά και ολόκληρη η Ε.Ε., δυσκολεύεται να εφαρμόσει το σχέδιο επιστροφής μεταναστών που έχουν εισέλθει παράνομα στην Ε.Ε., στις χώρες καταγωγής τους εφόσον οι δεύτερες δεν τους δέχονται. Ενδεικτικά, το 2024 η Ελλάδα επέστρεψε 5.865 αλλοδαπούς, εκ των οποίων το 38% ήταν Γεωργιανοί και το 35% Αλβανοί. Το νομοσχέδιο για τις επιστροφές που ψηφίστηκε τον Σεπτέμβριο άλλαξε το πλαίσιο, στοχεύοντας κυρίως στις εθελούσιες επιστροφές. Στην πράξη όμως δεν μπορεί να βοηθήσει στην άρση των δυσκολιών που υφίστανται εδώ και χρόνια κυρίως με την άρνηση των χωρών προέλευσης να δεχθούν πίσω υπηκόους τους. Χαρακτηριστικά, στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 7.500 Αιγύπτιοι οι οποίοι δεν δικαιούνται άσυλο οπότε και θα έπρεπε να επιστραφούν. Ομως, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, το Κάιρο απάντησε ότι δεν πρόκειται να δεχθεί επιστροφές από την Ελλάδα ούτε τώρα ούτε και στο άμεσο μέλλον. Το σχέδιο για τη λειτουργία return hubs σε χώρες της Αφρικής εκτιμάται ότι θα απαλλάξει την Ευρώπη από τη μεταναστευτική πίεση, αλλά παράλληλα θα λειτουργήσει ως αποτρεπτικός παράγοντας καθώς όσοι προσπαθούν να εισέλθουν στην Ε.Ε. θα γνωρίζουν ότι θα καταλήξουν και πάλι εκτός.

Οσον αφορά τη συνέχιση των αφίξεων μεταναστών ο κ. Πλεύρης ανέφερε ότι υπάρχει μείωση, συγκρίνοντας ωστόσο μόνο τους τέσσερις τελευταίους μήνες, από τον Αύγουστο έως και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου, με το ίδιο χρονικό διάστημα τον προηγούμενο χρόνο. Ακόμα και για εκείνους που είναι πρόσφυγες εφόσον προέρχονται από χώρες όπου υπάρχει πόλεμος, ο κ. Πλεύρης εμφανίζεται διστακτικός, αναφέροντας «ότι πρέπει να δούμε αν η μόνη διέξοδος για αυτούς τους ανθρώπους ήταν αναγκαστικά η Ελλάδα». Η προϋπόθεση αυτή βέβαια δεν προβλέπεται από το προσφυγικό δίκαιο.

Η πίεση στην Κρήτη

Την ίδια στιγμή, δεκάδες μετανάστες κυρίως από το Σουδάν και την Αίγυπτο συνεχίζουν να έρχονται στην Κρήτη και στη Γαύδο έχοντας ξεκινήσει το ταξίδι τους από το λιμάνι Τομπρούκ της Λιβύης. Προχθές και χθες έφτασαν στην Ιεράπετρα 130 μετανάστες που διασώθηκαν από το Λιμενικό Σώμα σε δύο περιστατικά με σκάφη τα οποία κινδύνεψαν να βουλιάξουν λόγω της θαλασσοταραχής. Οι μετανάστες έχουν παραμείνει με υπνόσακους στην παραλία καθώς δεν υπάρχουν δομές φιλοξενίας.