Υπέροχη παροιμία — κι από τις πιο βαθιές της ποντιακής σοφίας.
«Τα άγρια τα μουχτερά, το χιόνι τα ημερώνει» λένε, κι εννοούν κάτι πολύ περισσότερο από το κυριολεκτικό. Στο γράμμα της, δείχνει τη φύση να επιβάλλει όρια: όσο άγριο κι αν είναι το γουρούνι, όταν πέσει χιόνι, γυρεύει ζέστη, φαγητό και καταφύγιο,· μαλακώνει, ηρεμεί, υποτάσσεται.
Στο πνεύμα της όμως, η παροιμία μιλά για τους ανθρώπους που τους “ημερώνει” η ανάγκη.
Όπως το χιόνι ισοπεδώνει τα βουνά και τους δρόμους, έτσι και οι δυσκολίες ισιώνουν τις αλαζονείες. Ο πλούσιος, ο περήφανος, ο «μουχτερός» άνθρωπος — όταν βρεθεί μπροστά στην ανάγκη, στην παγωνιά της ζωής, κατεβάζει τον τόνο· γίνεται άνθρωπος πάλι.
Είναι λαϊκός τρόπος να πεις αυτό που ο Ησίοδος θα το έλεγε «παρὰ θεῶν νέμεσις»: η φύση και η μοίρα έχουν τρόπο να ταπεινώνουν τους υπερήφανους.
Και το πιο ποντιακό στοιχείο της φράσης είναι η γαλήνη της: δε μιλά με κακία, αλλά με παρατήρηση. Δεν λέει «τα τιμωρεί», λέει «τα ημερώνει». Δηλαδή, η εμπειρία δεν εκδικείται, εκπαιδεύει.
Έτσι, μέσα σε έξι λέξεις, οι παλιοί Πόντιοι είπαν αυτό που οι φιλόσοφοι χρειάζονταν τόμους να εξηγήσουν:
η ζωή, σαν το χιόνι, σκεπάζει τις διαφορές και φέρνει τα άγρια στα ίσα τους.
Η Παναγιώτα Ιωακειμίδου είναι φιλόλογος, συγγραφέας, ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ποντιακής διαλέκτου. Διδάσκει ποντιακά ανά την υφήλιο, μέσω Πλατφόρμας Τηλεδιασκέψεων. Ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων από τον Πόντο. Γεννήθηκε στο Κλείτος Κοζάνης από αγρότες γονείς και Πόντιους με καταγωγή από το Απέξ. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε τη Μέση εκπαίδευση Φιλολογώντας. Ερευνήτρια της Ποντιακής Μητρικής Γλώσσας, δίδαξε την Ποντιακή Διάλεκτο στο Πανεπιστήμιο “Μακεδονία” Θεσσαλονίκης και αρθρογραφώντας στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.