Μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε από ένα προσωπικό «σφίξιμο» και κατέληξε σε συλλογικό πρόγραμμα, επιχειρεί να δώσει ανάσα στην ποντιακή διάλεκτο στις κοινότητες της ομογένειας σε ΗΠΑ και Καναδά. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, συνεργατών και ποντιακών φορέων, οργανώθηκαν εβδομαδιαία διαδικτυακά μαθήματα, προσαρμοσμένα στα ωράρια και στην τοπική ώρα κάθε περιοχής, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν παιδιά και ενήλικες.
Όπως περιγράφεται, η στιγμή που κάποιος επιχειρεί να μιλήσει στη μητρική του διάλεκτο και «κολλάει», χτυπάει το καμπανάκι: η γλώσσα –που χαρακτηρίζεται ως «υπό εξαφάνιση»– δεν μπορεί να αφεθεί στην τύχη της. Η επιλογή είναι ξεκάθαρη: προστασία, καλλιέργεια και παράδοση «άθικτη» στις επόμενες γενιές.
Το εγχείρημα πήρε οργανωμένη μορφή με την επιλογή εκπαιδευτικών και τον προγραμματισμό μαθημάτων, ενώ καθοριστική ήταν η στήριξη ποντιακών οργανώσεων και η σύμπραξη της Παμποντιακής Ομοσπονδίας ΗΠΑ–Καναδά μαζί με την ένωση νεολαιών των τοπικών φορέων. Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος για μια «νέα Αργώ» που ανοίγεται στα βαθιά, με στόχο να μετατραπεί ο πόθος σε πράξη.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους ανθρώπους που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και λειτουργία του προγράμματος: στη Δρα Δήμητρα Πατρωνίδου (συντονίστρια ελληνικής παιδείας στην Αμερική) για την πρόταση, στην υποψήφια διδάκτωρ και εκπαιδευτικό Αρχοντούλα Κωνσταντινίδου που ανέλαβε τη διδασκαλία, στα μέλη του Ιερού Ιδρύματος Παναγία Σουμελά που ενέκριναν την πρόταση, καθώς και στην ηγεσία της Ομοσπονδίας (νυν πρόεδρος Μιλτιάδης Τσαβδαρίδης και τέως πρόεδρος Κώστας Τσιλφίδης) για την άμεση ανταπόκριση. Μνεία γίνεται επίσης στην τεχνική υποστήριξη και στον συντονισμό επικοινωνίας, με ονομαστικές ευχαριστίες, τον κ. Ιωάννη Βασιλειάδη για την τεχνική του υποστήριξη, και τη συμβολή του στην επικοινωνία και συντονισμό καθώς και την κα. Χριστίνα Κοτσαμποϊκίδη-Τσαβδαρίδη για την από κοινού ενημέρωση και προβολή τού προγράμματος.
Το πιο ηχηρό στοιχείο, όμως, είναι η ανταπόκριση των ίδιων των συμμετεχόντων. Όπως σημειώνεται, στην πρώτη περίοδο μαθημάτων (Άνοιξη 2025) γράφτηκαν και παρακολούθησαν «νεότεροι και μη», ακόμη και άτομα που δεν γνώριζαν καν ελληνικά, δηλώνοντας με περηφάνια: «Θέλομ’ να καλατσεύομ’ ποντιακά!». Η ανακοίνωση απαντά και στο ερώτημα «γιατί να μάθουν;», συνδέοντας το κίνητρο με την ιστορική μνήμη, τη νοσταλγία και τη δύναμη του οικουμενικού ελληνισμού, παραπέμποντας και σε στίχους του μεγάλου εθνικού ποιητή μας, του Κωστή Παλαμά, όχι μόνο γιατί «η μεγαλοσύνη στα έθνη δε μετριέται με το στρέμμα» αλλά «με τής καρδιάς το πύρωμα μετριέται…», ούτε γιατί ο Οικουμενικός Ελληνισμός δεν είναι ρίζα που ξεριζώνεται και αποστειρώνεται αλλά σπόρος που ριζώνει, ανθίζει και ευωδιάζει την οικουμένη με το σπάνιο άρωμα του -το άρωμα τού πολιτισμού, των αρχών και αξιών, των ιδανικών και ηθικής- αλλά και γιατί το άδικο μαζί με την νοσταλγία μάς εμπνέουν και μας οδηγούν…: “Το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι στοιχειό είναι και με προσκαλεί· ψυχή, και με προσμένει. … Το σπίτι, ας τού νοθέψανε το σχήμα και το χρώμα· και ανόθευτο κι αχάλαστο, και με προσμένει ακόμα.” (Κωστής Παλαμάς, 1859-1943)
Το πρόγραμμα, πάντως, δεν παρουσιάζεται ως κάτι που «τελειώνει». Αντίθετα, περιγράφεται ως πορεία χωρίς τελικό προορισμό: κάθε “λιμάνι” γίνεται νέα αφετηρία. Στα επόμενα βήματα μπαίνουν στο τραπέζι πιο εντατική και μεθοδική συνέχιση, πιθανή επίσημη πιστοποίηση, αλλά και δράσεις βιωματικής επαφής, όπως εκπαιδευτικές εκδρομές σε ποντιόφωνα χωριά όπου η διάλεκτος μιλιέται καθημερινά.
Η δυνατότητα εγγραφής για όσους ενδιαφέρονται παραμένει ανοιχτή. Για πληροφορίες και εγγραφή:
https://panagiasoumela.org/pontiaka-lessons
