Των τραγουδιών η γεύση: οι «Συνταγές μαγειρικής» των Χαΐνηδων

Το 2005 οι Χαΐνηδες παρουσίασαν τον δίσκο τους «Ο Γητευτής Και Το Δρακοδόντι». Επρόκειτο στην ουσία για δύο κύκλους οι οποίοι απαρτίζονταν από δύο διαφορετικά cds, τον Γητευτή και το Δρακοδόντι. Πολλοί και ξεχωριστοί καλλιτέχνες πλαισίωναν σε αυτό το έργο το μουσικό σχήμα που δημιουργήθηκε στην Κρήτη το 1991 από μια παρέα μεταπτυχιακών φοιτητών στο Φυσικό Ηρακλείου. Η ομάδα των Χαΐνηδων τη στιγμή της έκδοσης του έργου απαρτίζονταν από τον ιδρυτικό πυρήνα τους, τον οποίο συγκροτούσαν οι Δημήτρης Αποστολάκης, Δημήτρης Ζαχαριουδάκης μαζί με τους Αντώνη Σκαμνάκη, Αλέξη Νόνη, Περικλή Τσουκαλά, Γιώργο Μανωλάκη και Μαρία Κώτη. Η τελευταία ερμήνευε στο μέρος του «Γητευτή» το τραγούδι «Συνταγές μαγειρικής» σε μουσική των Ζαχαριουδάκη και Μανωλάκη και στίχους του Αποστολάκη.

Από μικρή τής άρεσε, μες στην κουζίνα μόνη
τις ώρες να σκοτώνει
με τη μαγειρική
και πέφτανε τα δάκρυα θυμώντας τη ζωή της
και δίναν στο φαΐ της
μια γεύση μαγική.

Κύμινο, μοσχοκάρυδο και κόκκινο πιπέρι
ποτέ δεν είχε ταίρι
ν’ αλλάξει μιαν ευχή
να χαμηλώσεις τη φωτιά μετά την πρώτη βράση
να γίνονταν η πλάση
ξανά απ’ την αρχή.

Ψιλοκομμένος μαϊντανός, και σκόρδο μια σκελίδα
να `φεγγε μιαν ελπίδα
στα μάτια τα μελιά
και προς το τέλος πρόσθεσε ένα ποτήρι λάδι
να `νιωθε ένα χάδι
μια μέρα στα μαλλιά.

Μια νύχτα έπιασε φωτιά μέσα στο μαγερειό της
που `κανε το φευγιό της
να μοιάζει με γιορτή,
τέτοια που γύρω φύτρωσαν άσπρα του γάμου κρίνα
ολόιδια με κείνα
που είχε ονειρευτεί.

Πόσες καρδιές που γίνανε αναλαμπή κι αθάλη
μας κάμανε μεγάλη
κάποια μικρή στιγμή
κι αθόρυβα διαβήκανε απ’ της ζωής την άκρη
χωρίς ν’ αφήσει δάκρυ
σε μάγουλο γραμμή.

Είναι ίσως το πιο «γευστικό» και «μαγειρικό» τραγούδι της ελληνικής δισκογραφίας και ταυτόχρονα μια ιδιαίτερη και συγκλονιστική συνάμα στιγμή της.

Πολλές οι αναγνώσεις και οι ερμηνείες του λόγου του μπροστάρη των Χαΐνηδων. Νομίζω πως ακόμα και τα υλικά (κύμινο, μοσχοκάρυδο, κόκκινο πιπέρι, μαϊντανός, σκόρδο, λάδι) που χρησιμοποιεί, πέρα από το ότι είναι δομικά γαστρονομικά συστατικά, αποπνέουν και μια χαρακτηριστική σημειολογία ταιριαστή με τις ιδιότητές τους. Και μαζί τους, πιο καθοριστικό απ’ όλα, το δάκρυ της μαγείρισσας, καρπός της μοναξιάς της καθώς και η κυρίαρχη φωτιά. Δημιουργική, καταστροφική, λυτρωτική ώστε να γεννήσει τα αναστάσιμα κρίνα.

Οι σκέψεις του Αποστολάκη, ίσως μπορέσουν να βοηθήσουν ουσιαστικότερα στο προσωπικό αποθησαύρισμα που επιχειρεί να κάνει κανείς ακούγοντας το τραγούδι:

«Σήμερα οι άνθρωποι είναι θύματα μιας στρεβλής χρονικής αναπαράστασης: καταιγισμός πληροφορίας, τροφή fast food κ.ά. Όμως η αξία της Ιθάκης έγκειται στα δέκα χρόνια θαλασσοδαρμένου ταξιδιού. Στα έργα τέχνης πηγαίνεις πάντα ξεκούραστος και καλοπροαίρετος γιατί δεν ξέρεις πού και για πόσο θα σε ταξιδέψουνε. Όσο περισσότερο χρόνο τους δώσεις, τόσο περισσότερα μυστικά θα σου αποκαλύψουνε»*.

Στον ίδιο τόνο και για τον ίδιο σκοπό, συντάσσεται μαζί του και η Μαρία Κώτη:

«Αυτά που χάνουμε σήμερα, είναι οι τελετουργίες. Ο τρόπος ζωής παλαιότερα, με τον αργό ρυθμό και τη σχέση με τη φύση, ευνοούσε τις τελετουργίες. Για παράδειγμα, είχαμε το τραπέζι που καθόταν όλη η γειτονιά και γλεντούσε. Ήταν μια άτυπη τελετουργία ομαδικής συνύπαρξης. Σήμερα τρέχουμε στα σκυλάδικα, τρέχουμε δεξιά και αριστερά. Υπάρχει μια έκπτωση χρόνου και χώρου»**.

Οι «Συνταγές μαγειρικής», δύο δεκαετίες μετά τη δημιουργία τους εξακολουθούν να ταξιδεύουν δυναμικά στον χωροχρόνο κερδίζοντας με τη νοστιμιά, τη μαστοριά και τη θρεπτικότητά τους εκείνους που θα «αξιώσουν» να γευτούν τα «μυστικά» τους.

Πηγή: Γαστρονόμος