Αντιδράσεις προκάλεσε η νέα παρέμβαση του ιστορικού Βλάση Αγτζίδη, με αφορμή το ρεπορτάζ του Pontos Voice για την πρόταση αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ποντίων και των Ασσυρίων στον δήμο Woluwe-Saint-Lambert, έναν από τους 19 δήμους της Περιφέρειας των Βρυξελλών.
Το Pontos Voice είχε αναδείξει την πρωτοβουλία των δημοτικών συμβούλων Jean-Louis Hanff και Marie-Jeanne Peti, οι οποίοι κατέθεσαν πρόταση ψηφίσματος για την αναγνώριση των εγκλημάτων του 1915 ως εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, ζητώντας παράλληλα από τη βελγική ομοσπονδιακή κυβέρνηση να προχωρήσει σε επίσημη αναγνώριση.
Πρόταση-σταθμός στις Βρυξέλλες για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων και των Ασσυρίων
Στο σχόλιό του, ο Βλάσης Αγτζίδης άσκησε κριτική στη διατύπωση που εστιάζει στη Γενοκτονία στον Πόντο, υποστηρίζοντας ότι για ακόμη μία φορά κυριαρχεί ο τοπικισμός. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «οι Πόντιοι δεν είναι αυτόνομο έθνος ώστε να διεκδικούν από μόνοι τους μόνο ένα τμήμα μιας ευρύτερης Γενοκτονίας που αφορά όλο τον ελληνισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η ιστορική προσέγγιση πρέπει να αφορά συνολικά τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής, δηλαδή των ελληνικών πληθυσμών του Πόντου, της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης. Σημείωσε μάλιστα ότι, κατά την άποψή του, όλοι οι Πόντιοι ιστορικοί συμφωνούν σε αυτή τη συνολική θεώρηση, προσθέτοντας πως ακόμη και ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης, τον οποίο παρουσιάζει ως εκφραστή μιας πιο ποντοκεντρικής προσέγγισης, μιλά πλέον για τη συνολική Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής.
Η παρέμβασή του κινείται στη γνωστή γραμμή που έχει υποστηρίξει και στο παρελθόν: ότι η Γενοκτονία δεν πρέπει να απομονώνεται γεωγραφικά μόνο στον Πόντο, αλλά να εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο εξόντωσης των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τους Νεότουρκους και στη συνέχεια από το κεμαλικό κίνημα.
Στο ίδιο σχόλιο, ο Αγτζίδης υπενθύμισε ότι η πολιτική βίας κατά των μη μουσουλμανικών πληθυσμών ξεκίνησε ήδη από το 1914 στην Ανατολική Θράκη και τη Δυτική Μικρά Ασία, συνεχίστηκε το 1915 με τη Γενοκτονία των Αρμενίων και επεκτάθηκε στον Πόντο, αρχικά κυρίως στον δυτικό Πόντο, λόγω της ρωσικής παρουσίας στον ανατολικό Πόντο από το 1916.
Αναφέρθηκε ακόμη στην άφιξη του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα στις 19 Μαΐου 1919, στη συγκρότηση του κεμαλικού εθνικιστικού μετώπου, στις μαζικές εκτοπίσεις και δολοφονίες των ελληνικών πληθυσμών του Πόντου από την άνοιξη του 1921, αλλά και στην κορύφωση της καταστροφής με τη σφαγή και την έξοδο των Ελλήνων της Ιωνίας και της Σμύρνης το 1922.
Σύμφωνα με τον Αγτζίδη, η ιστορική εικόνα ολοκληρώνεται με την εγκατάλειψη της Ανατολικής Θράκης από δεκάδες χιλιάδες Έλληνες τον Οκτώβριο του 1922 και την έξοδο των επιζώντων Ποντίων και Καππαδοκών μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης. Επικαλούμενος τις μελέτες των Κιτρομηλίδη και Αλεξανδρή, σημειώνει ότι οι συνολικές απώλειες του ελληνισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ξεπέρασαν τις 780.000 ανθρώπους, από έναν πληθυσμό περίπου 2,2 εκατομμυρίων το 1914.
Η ουσία της παρέμβασης Αγτζίδη είναι σαφής: θεωρεί ότι οι διεθνείς πρωτοβουλίες αναγνώρισης πρέπει να αποφεύγουν την αποσπασματική προσέγγιση και να αναδεικνύουν τη συνολική Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής.
Ωστόσο, το ρεπορτάζ του Pontos Voice ανέδειξε μια συγκεκριμένη πολιτική πρωτοβουλία στις Βρυξέλλες, η οποία αφορά την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων και των Ασσυρίων, σε σύνδεση με την ευρύτερη μνήμη των χριστιανικών πληθυσμών που εξοντώθηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Το ζήτημα, επομένως, ανοίγει ξανά μια παλιά αλλά κρίσιμη συζήτηση: αν η διεθνής διεκδίκηση πρέπει να γίνεται με αιχμή τη Γενοκτονία των Ποντίων, που έχει ισχυρή ιστορική και πολιτική αναγνωρισιμότητα, ή αν πρέπει να επιδιώκεται εξαρχής η συνολική αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής.
Σε κάθε περίπτωση, η πρωτοβουλία στον δήμο Woluwe-Saint-Lambert παραμένει σημαντική, καθώς μεταφέρει το ζήτημα της ιστορικής μνήμης σε θεσμικό επίπεδο μέσα στην καρδιά της Ευρώπης. Και η νέα παρέμβαση Αγτζίδη δείχνει πως, ακόμη και έναν αιώνα μετά, η συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προβάλλεται διεθνώς η Γενοκτονία του ελληνισμού της Ανατολής παραμένει ανοιχτή.
Υπενθυμίζεται, ότι ο γνωστός ιστορικός είχε εκφράσει και στο παρελθόν αντιρρήσεις του σε θέμα που αναρτήθηκε στο Pontos Voice και συγκεκριμένα σε μια άποψη του σεισμολόγου Άκη Τσελέντη για το ρόλο του Ελευθέριου Βενιζέλου στο Ποντιακό Ζήτημα.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
