Σήμερα η ομίχλη σκεπάζει τη Θεσσαλονίκη και ειδικά την Περαία μας, η ποντιακή δοξασία
Είναι μια παλιά ιστορία που ξαναγυρίζει, όπως την κατέγραψε ο Ξενοφών Ακόγλου στα «Λαογραφικά Κοτυώρων», τότε που ο κόσμος εξηγούσε τη φύση όχι με δελτία καιρού, αλλά με μύθο, λόγο και τελετουργία.
Σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία, η ομίχλη δεν ήταν άψυχη.
Ήταν κόρη. Ανύπαντρη γεροντοκόρη και πεισματάρα. Και για εκδίκηση κατέβαινε στη γη και κατουρούσε τα μουστάκια και τα γένια των αντρών. Η φύση με χαρακτήρα. Και με χιούμορ λίγο… άγριο.
Πίστευαν όμως πως η ομίχλη μπορούσε να φύγει, αν ένα πρωτότοκο παιδί γύριζε γυμνά τα πισινά του και έλεγε τραγουδιστά το ξόρκι:
«Δείσα, δεισόκωλε,
κ’ έφτακαβελαρόκωλε,
εξύεν το ζουμάρ’ σ’,
εκάγαν τα παιδία σ’,
τούτσαα!
Σ’ εφτά ραχία οπίσ’ κι άλλο πλάν.»
(Δηλαδή:
Ομίχλη, ομιχλόκωλε και εφτακαβελαρόκωλε,
χύθηκε το ζουμάρι σου,
κάηκαν τα παιδιά σου,
εμπρός τράβα!
Πίσω από εφτά ράχες και πιο πέρα.)
Όχι για να «εξηγηθεί» το φαινόμενο,
αλλά να γίνει διαχειρίσιμο, να υπακούσει στο ανθρώπινο σύμπαν.
Κι έλεγαν ακόμη πως όταν η ομίχλη έπεφτε στη θάλασσα, θα έβγαιναν πολλά χαμψία. Γιατί η φύση, στον λαϊκό νου, δεν κάνει τίποτα χωρίς συνέπειες.
Η Παναγιώτα Ιωακειμίδου είναι φιλόλογος, συγγραφέας, ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ποντιακής διαλέκτου. Διδάσκει ποντιακά ανά την υφήλιο, μέσω Πλατφόρμας Τηλεδιασκέψεων. Ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων από τον Πόντο. Γεννήθηκε στο Κλείτος Κοζάνης από αγρότες γονείς και Πόντιους με καταγωγή από το Απέξ. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε τη Μέση εκπαίδευση Φιλολογώντας. Ερευνήτρια της Ποντιακής Μητρικής Γλώσσας, δίδαξε την Ποντιακή Διάλεκτο στο Πανεπιστήμιο “Μακεδονία” Θεσσαλονίκης και αρθρογραφώντας στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.