Θεσμική διάσταση λαμβάνει πλέον η συζήτηση που άνοιξε στον ποντιακό κόσμο μετά τη δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του προέδρου της ΚΕΔΕ και δημάρχου Αμπελοκήπων–Μενεμένης, Λάζαρου Κυρίζογλου, μπροστά από το πορτρέτο του Μουσταφά Κεμάλ.
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος παρεμβαίνει δημόσια και με ανακοίνωσή της εκφράζει την έντονη αγανάκτησή της για την επίμαχη εικόνα, χαρακτηρίζοντάς την ατόπημα απέναντι στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Παράλληλα, καλεί τον κ. Κυρίζογλου να δώσει δημόσια εξήγηση και να αναγνωρίσει τον βαρύ συμβολισμό της φωτογραφίας.
Το περιστατικό σημειώθηκε κατά τη συνάντηση του προέδρου της ΚΕΔΕ με τον δήμαρχο Ματσούκας, Koray Koçhan, στο πλαίσιο της προσκυνηματικής αποστολής Ελλήνων δημάρχων στον ιστορικό Πόντο, από τις 20 έως τις 24 Αυγούστου 2026.
Η αποστολή, με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβα, επισκέφθηκε ιστορικές περιοχές του Πόντου και συμμετείχε στη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε στις 23 Αυγούστου στην Παναγία Σουμελά. Η λειτουργία πραγματοποιήθηκε υπό αυστηρούς περιορισμούς των τουρκικών αρχών, τόσο ως προς τον αριθμό των προσκυνητών όσο και ως προς την παρουσία δημοσιογράφων.
Κατά τη συνάντηση της επόμενης ημέρας στη Ματσούκα, ο Λάζαρος Κυρίζογλου έθεσε το ζήτημα της προστασίας και αποκατάστασης των ιστορικών Μονών του Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος και του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Η συγκεκριμένη παρέμβαση είχε αναμφίβολα ιδιαίτερη σημασία και καταγράφηκε θετικά. Όπως, όμως, είχε επισημάνει το Pontos Voice, η ουσιαστική συζήτηση για τα δύο μοναστήρια δεν αναιρεί ούτε διαγράφει το ατόπημα της επίσημης φωτογράφισης μπροστά από το πορτρέτο του Κεμάλ.
Η ανάρτηση Μιχαηλίδη και η απάντηση Κυρίζογλου
Την πρώτη σφοδρή αντίδραση εξέφρασε ο δρ Νίκος Μιχαηλίδης, ο οποίος χαρακτήρισε τη φωτογραφία «προσβολή για τα θύματα της Γενοκτονίας» και άσκησε κριτική στην ελαφρότητα με την οποία Έλληνες θεσμικοί παράγοντες αποδέχονται να φωτογραφίζονται μπροστά στη μορφή του Μουσταφά Κεμάλ.
Ο Λάζαρος Κυρίζογλου απάντησε κάνοντας λόγο για «λαϊκιστική και απρόκλητη επίθεση». Αναφέρθηκε στην ποντιακή καταγωγή του από τη γενοκτονημένη Έρπαγα του δυτικού Πόντου, στα θύματα της οικογένειάς του και στα ζητήματα που έθεσε στον δήμαρχο Ματσούκας για τις δύο ιστορικές Μονές.
Για την παρουσία του πορτρέτου του Κεμάλ στο δημαρχείο, υποστήριξε: «Σε τουρκικό κράτος ήμασταν, τι φωτογραφία θέλατε να έχουν;». Η απάντηση αυτή, ωστόσο, δεν έδωσε τέλος στην αντιπαράθεση. Το ερώτημα δεν ήταν γιατί υπήρχε η προσωπογραφία σε ένα τουρκικό δημαρχείο, αλλά γιατί η ελληνική αντιπροσωπεία δέχθηκε να φωτογραφηθεί στο συγκεκριμένο σημείο.
Απάντηση Κυρίζογλου στον Μιχαηλίδη για τη φωτογραφία μπροστά στον Κεμάλ
Οι αντιδράσεις στον ποντιακό κόσμο
Τις επόμενες ημέρες ακολούθησαν σειρά παρεμβάσεων από εκπροσώπους και μέλη της ποντιακής κοινότητας.
Ο Ταμέρ Τσιλινγκίρ επισήμανε ότι ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ δεν βρισκόταν στον Πόντο ως απλός ιδιώτης, αλλά ως επικεφαλής μιας πολυμελούς ελληνικής αυτοδιοικητικής αποστολής.
Ταμέρ Τσιλινγκίρ για Κυρίζογλου: «Η Βανδή πήρε θέση – Εσείς εκπροσωπούσατε τον ποντιακό λαό»
Ο πρώην πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας, Χαράλαμπος Καπουρτίδης, υπερασπίστηκε τον Νίκο Μιχαηλίδη και υπογράμμισε ότι η απάντηση του κ. Κυρίζογλου θα μπορούσε να είναι ένα απλό και έντιμο «συγγνώμη».
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδος και Νήσων, Θοδωρής Μακρίδης, ζήτησε δημόσια συγγνώμη, τονίζοντας ότι μια φωτογραφία μπροστά στον Κεμάλ έχει για τους απογόνους των θυμάτων αντίστοιχο βάρος με μια φωτογράφιση μπροστά σε σύμβολο του ναζισμού.
Η παρέμβαση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος έρχεται τώρα να δώσει σαφή θεσμική απάντηση. Η ΠΟΕ αναγνωρίζει τη σημασία της παρουσίας των Ελλήνων δημάρχων στον Πόντο και των ενεργειών για τη διάσωση των ιστορικών μοναστηριών. Ξεκαθαρίζει, όμως, ότι καμία διπλωματική αβρότητα και καμία εθιμοτυπική υποχρέωση δεν δικαιολογούν μια εικόνα με τόσο βαρύ ιστορικό και ηθικό φορτίο.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανακοίνωση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος:
«Φτάνει πια με τις φωτογραφίες μπροστά στον Κεμάλ»
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος εκφράζει την έντονη αγανάκτησή της για τη δημοσιοποίηση φωτογραφικού υλικού από την πρόσφατη επίσκεψη ελληνικής αυτοδιοικητικής αποστολής στον ιστορικό Πόντο, στο οποίο ο Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και Δήμαρχος Αμπελοκήπων–Μενεμένης κ. Λάζαρος Κυρίζογλου εμφανίζεται να φωτογραφίζεται μαζί με τον Δήμαρχο Ματσούκας μπροστά από πορτρέτο του Μουσταφά Κεμάλ.
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος έχει επανειλημμένα τοποθετηθεί απέναντι σε αντίστοιχα περιστατικά. Και δυστυχώς, κάθε φορά που πιστεύουμε ότι έχουμε φτάσει στο τέλος αυτής της απαράδεκτης πρακτικής, εμφανίζεται ένας ακόμη Έλληνας θεσμικός παράγοντας να φωτογραφίζεται μπροστά από το πορτρέτο του Κεμάλ.
Φτάνει πια.
Δεν είναι δυνατόν να θεωρείται μια τέτοια φωτογραφία «εθιμοτυπική», «αναμνηστική» ή μέρος της διπλωματικής αβρότητας.
Ο Μουσταφά Κεμάλ δεν αποτελεί για τον Ποντιακό Ελληνισμό ένα ουδέτερο ιστορικό πρόσωπο. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την περίοδο των διωγμών, των εκτοπισμών και της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και ευρύτερα των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, τους Αρμένιους και τους Ασσύριους. Για τους απογόνους των θυμάτων της Γενοκτονίας, η εικόνα ενός Έλληνα αιρετού να στέκεται μπροστά στο πορτρέτο του Κεμάλ δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια αθώα φωτογραφική στιγμή.
Δεν ζητάμε από κανέναν να μην επισκέπτεται την Τουρκία. Δεν ζητάμε από κανέναν να μην συναντά Τούρκους αυτοδιοικητικούς. Ζητάμε το αυτονόητο: να γνωρίζει πού βρίσκεται, τι συμβολίζουν οι χώροι στους οποίους στέκεται και ποια είναι η ιστορική ευθύνη που συνοδεύει την ιδιότητά του.
Η φετινή επίσκεψη στον ιστορικό Πόντο είχε, μάλιστα, ιδιαίτερο συμβολισμό. Καθώς για πρώτη φορά, τουλάχιστον ως προς την οργανωμένη και επίσημη αυτοδιοικητική εκπροσώπηση που καταγράφηκε δημόσια, μια τόσο πολυμελής ομάδα Ελλήνων δημάρχων, με επικεφαλής τον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ, βρέθηκε στον Πόντο και έδωσε το «παρών» στην Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά. Πρόκειται για μια παρουσία που η Παμποντιακή Ομοσπονδία δεν μπορεί παρά να χαιρετίσει. Ακριβώς όμως επειδή η παρουσία αυτή είχε τόσο ισχυρό συμβολισμό, συνοδευόταν και από αντίστοιχη ευθύνη.
Η φετινή Θεία Λειτουργία πραγματοποιήθηκε υπό ιδιαίτερα αυστηρούς περιορισμούς από τις τουρκικές αρχές, ενώ ακόμη και η πρόσβαση δημοσιογράφων στον χώρο της Μονής περιορίστηκε. Θα περίμενε κανείς από τους Έλληνες θεσμικούς εκπροσώπους που βρέθηκαν εκεί να αναδείξουν και αυτή την πλευρά της πραγματικότητας: ότι η παρουσία μας στη Σουμελά δεν είναι απλώς μια συγκινητική φωτογραφία, αλλά συνδέεται με την ανάγκη υπεράσπισης της ιστορικής μνήμης, της θρησκευτικής ελευθερίας και της απρόσκοπτης δυνατότητας των προσκυνητών να επισκέπτονται το ιστορικό μοναστήρι.
Αντίστοιχα, η συνάντηση του Προέδρου της ΚΕΔΕ με τον Δήμαρχο Ματσούκας, κ. Koray Koçhan, και η συζήτηση για την προστασία και αποκατάσταση των ιστορικών μονών του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και του Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος, ασφαλώς αποτελούν ζητήματα που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον Ποντιακό Ελληνισμό. Θα ήταν χρήσιμο, συνεπώς, να γνωρίζουμε εάν κατά τη συνάντηση αυτή τέθηκαν και τα ζητήματα που αφορούν τους περιορισμούς στην Παναγία Σουμελά και ποιες απαντήσεις δόθηκαν από την πλευρά του δημάρχου Ματσούκας. Όλα αυτά, όμως, δεν μπορούν να επισκιάσουν το βασικό ζήτημα.
Η φωτογραφία μπροστά στον Κεμάλ είναι ένα ατόπημα που δεν μπορεί πλέον να περνά απαρατήρητο.
Έχει καταντήσει γελοίο να μετράμε δεκάδες Έλληνες πολιτικούς, βουλευτές, αυτοδιοικητικούς και άλλους θεσμικούς παράγοντες που, κατά τη διάρκεια επισκέψεών τους στην Τουρκία, καταλήγουν να φωτογραφίζονται μπροστά από το πορτρέτο του Μουσταφά Κεμάλ. Κάπου πρέπει να μπει ένα τέλος.
Όπως κανείς δεν θα θεωρούσε αποδεκτό έναν εκπρόσωπο ενός κράτους που έχει υποστεί γενοκτονία να φωτογραφίζεται χαμογελαστός μπροστά από το πορτρέτο ενός προσώπου που αποτελεί σύμβολο της γενοκτονίας των προγόνων του, έτσι δεν μπορεί να ζητείται από τον Ποντιακό Ελληνισμό να αντιμετωπίζει τέτοιες εικόνες ως κάτι ασήμαντο.
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος καλεί τον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ και Δήμαρχο Αμπελοκήπων–Μενεμένης κ. Λάζαρο Κυρίζογλου να δώσει δημόσια εξήγηση για την επίμαχη φωτογραφία και να αναγνωρίσει το ατόπημα που αυτή συνιστά απέναντι στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Παράλληλα, καλούμε όλους τους Έλληνες αιρετούς και θεσμικούς εκπροσώπους, ανεξαρτήτως βαθμού και πολιτικής τοποθέτησης, να επιδεικνύουν στο εξής τη στοιχειώδη ιστορική γνώση και ευαισθησία που απαιτεί η ιδιότητά τους.
Δεν μπορεί κάθε φορά να υπάρχει ένας «επόμενος».
Δεν μπορεί κάθε φορά να λέμε ότι «δεν γνώριζε», ότι «δεν πρόσεξε» ή ότι «ήταν απλώς μια εθιμοτυπική φωτογραφία».
Φτάνει πια.
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος δεν θα σιωπήσει απέναντι σε συμπεριφορές που προσβάλλουν τη μνήμη των εκατοντάδων χιλιάδων θυμάτων της Γενοκτονίας και την ιστορική συνείδηση του Ποντιακού Ελληνισμού.
Η μνήμη δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Το Pontosvoice.com (…τ’εμέτερον η λαλία) είναι μια ενημερωτική ιστοσελίδα που σκοπό έχει να ενημερώνει τον Ποντιακό κόσμο για όλα τα νέα που αφορούν τον Ποντιακό Ελληνισμό , δράσεις, εκδηλώσεις, ιστορικά ευρήματα, απόψεις. Είμαστε μια ανοιχτή ομάδα και είμαστε η φωνή όλων , μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ότι σας απασχολεί στο info@pontosvoice.com
